تصاویر منتخب «نیچر»: از خورشید بادکنکی تا قدیمی‌ترین رد دست انسان و دندان‌های زیستی

خورشید و پدیده‌های جوی

داده‌های جمع‌آوری شده از تاج خورشید، بیرونی‌ترین لایه جو آن، به اخترفیزیک‌دانان کمک کرده تا تصویری بسیار دقیق‌تر از مرزهای متغیر این ستاره بسازند. لبه بیرونی تاج، شکلی زبر و دندانه‌دار دارد و با افزایش یا کاهش فعالیت خورشیدی، مانند یک ماهی بادکنکی منبسط و منقبض می‌شود. این پژوهش می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا بهتر پیش‌بینی کنند که فعالیت خورشیدی چگونه بر میدان مغناطیسی زمین، ماهواره‌ها، سلامت انسان و پدیده‌های جوی مانند شفق‌های قطبی تأثیر می‌گذارد.

شفق‌های قطبی بی‌سابقه

طوفان‌های خورشیدی ژانویه از بزرگ‌ترین‌ها در ۲۰ سال اخیر بوده‌اند. پرتاب جرم از تاج خورشیدی و شراره‌ها، ذرات بارداری را به سوی میدان مغناطیسی زمین فرستادند و شفق‌های تماشایی ایجاد کردند. شفق جنوبی تا شمال نیوزیلند پیش رفت و در تصویر، پس‌زمینه فرود یک یخ‌نورد به درون غاری یخی در پارک ملی آئوراکی/مونت کوک در جزیره جنوبی دیده می‌شود. شفق شمالی نیز تا عرض‌های جنوبی‌تری چون بریتانیا، آلمان و ایالات متحده دیده شد.

رد پای انسان و اسرار کیهان

یک طرح شابلونی از دست که در جزیره مونا در سولاوسی اندونزی پیدا شده، ممکن است قدیمی‌ترین هنر صخره‌ای شناخته‌شده در جهان باشد. این نقاشی دست‌کم به ۶۷ هزار و ۸۰۰ سال پیش بازمی‌گردد و حدود ۱۵ هزار سال قدیمی‌تر از نمونه‌های قبلی کشف‌شده در همان منطقه است. این کشف نشان می‌دهد انسان خردمند زودتر از آنچه تصور می‌شد، به خشکی‌های استرالیا–گینه نو رسیده است. صحنه‌های شکار موجود در غار جدیدترند و نشان می‌دهند انسان‌ها طی هزاران نسل به این غار رفت‌وآمد داشته‌اند.

چشم سحابی

سحابی حلقه‌ای از زمان کشفش در سال ۱۷۷۹ مطالعه شده است. اما پژوهشگرانی که از روشی نوآورانه طیف‌سنجی استفاده کرده‌اند، اکنون ابر بزرگی از اتم‌های آهن (به رنگ قرمز) را در سراسر این سحابی یافته‌اند. آن‌ها گمان می‌کنند این اتم‌ها بقایای یک سیاره سنگی تبخیرشده باشند و حدس می‌زنند امواج ضربه‌ای با سرعتی بیش از حدود ۵۰ کیلومتر بر ثانیه، این اتم‌های آهن را به شکل ابری گسترده در سحابی پراکنده کرده است.

پیشرفت‌های پزشکی و فناوری

تصویری از آملوبلاست‌ها، سلول‌های پوششی تخصص‌یافته و حیاتی برای شکل‌گیری مینای دندان، نشان‌دهنده اهمیت آن‌هاست. این سلول‌ها ماتریکسی ترشح می‌کنند که با گذر زمان معدنی شده و به سختی فولاد ضدزنگ می‌رسد. آملوبلاست‌ها پس از تشکیل این لایه ناپدید می‌شوند و به همین دلیل مینای دندان قابل ترمیم نیست. این تصویر همچنین سلول‌های حسی موسوم به ادونتوبلاست را در پالپ دندان نشان می‌دهد که احساس سرما و لمس را ممکن می‌کنند و در صورت نیاز لایه‌های جدید عاج می‌سازند. پژوهشگران از سلول‌های بنیادی منشأ گرفته از بافت دهان برای بازسازی دندان، حتی بازسازی کامل دندان یا آنچه ما دندان زیستی می‌نامیم، استفاده می‌کنند.

گسترش مراکز داده هوش مصنوعی

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که مراکز داده هوش مصنوعی چگونه در ایالات متحده گسترش یافته‌اند. پژوهشگران مؤسسه غیرانتفاعی Epoch AI با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای متن‌باز، ۱۵ مرکز داده از این دست را نقشه‌برداری کرده‌اند. آن‌ها در حال ساخت یک مجموعه‌داده و نقشه تعاملی هستند که رشد مراکز داده در آمریکا و دیگر نقاط جهان را مستند می‌کند و هزینه‌ها، توان مصرفی و مالکان آن‌ها را فهرست می‌کند. پردیس Hyperion Holly Ridge شرکت متا در لوئیزیانا، یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های مراکز داده هوش مصنوعی در حال ساخت، تا سال ۲۰۲۸ به وسعتی برابر با یک‌پنجم منهتن نیویورک خواهد رسید.

فیزیک و امدادرسانی

شگفتی‌های فیزیک

عکسی از حرکت یک کرم‌شب‌تاب در اطراف یک شتاب‌دهنده ذرات، به‌صورت تصویر ترکیبی ساخته شده است. دیدن ردهای درخشان آن مثل دیدن رد ذرات باردار در اتاقک جرقه یا آشکارساز چرنکوف است. یوشیناری ساساکی، که عکسش از نامزدهای رقابت Global Physics Photowalk ۲۰۲۵ بوده، آن را «زیبا، گذرا و مسحورکننده» توصیف می‌کند. داوران ترکیب‌بندی این تصویر را که فیزیک ذرات را با طبیعت ژاپن پیوند می‌زند، تحسین کرده‌اند. از دیگر آثار، تصویری از یک فیزیک‌دان در محل گودبرداری عمیق برای یک مرکز پژوهشی زیرزمینی و نیز نمایی از تجهیزات آزمایشگاه ابررسانایی CERN در ژنو دیده می‌شود.

نجات در طوفان

صاعقه بر فراز دریای مدیترانه می‌درخشد، در حالی که خدمه کشتی امدادی Ocean Viking متعلق به سازمان مردم‌نهاد فرانسوی SOS Méditerranée، شبانه در حال تمرین برای عملیات نجات با قایق بادی RHIB هستند. مأموریت‌های امداد غیرنظامی در دریا که در پی یافتن قایق‌های پناهجویان‌اند، می‌کوشند از مرگ‌ومیر در مدیترانه جلوگیری کنند. هوای نامساعد به‌شدت عملیات جست‌وجو و نجات را مختل کرده است. متأسفانه، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰۰۰ نفر هنگام تلاش برای رسیدن به اسپانیا جان باختند.