افزایش ۱۰۰۰ کیلومتری خطوط لوله نفت و فرآورده در ایران

علی احمدی‌پور، مدیرعامل شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران، سال ۱۴۰۴ را نقطه‌عطفی در عملکرد این شرکت دانست و با تشریح دستاوردهای اخیر، از افزایش قابل توجه طول خطوط لوله و ظرفیت انتقال نفت و فرآورده در کشور خبر داد. این توسعه‌ها با هدف بهبود زیرساخت‌های انرژی، کاهش ترافیک جاده‌ای و افزایش امنیت انتقال انجام شده است.

توسعه چشمگیر شبکه انتقال نفت و فرآورده

شبکه خطوط لوله انتقال فرآورده‌های نفتی در ایران با بهره‌برداری از حدود ۱۰۰۰ کیلومتر خط جدید، به ۱۵ هزار کیلومتر افزایش یافته است. این گسترش شامل پروژه‌های مهمی چون خط لوله ۲۲۰ کیلومتری تبریز–خوی–ارومیه، بیش از ۳۳۰ کیلومتر خط لوله سبزآب–شازند و حدود ۴۶۰ کیلومتر خط لوله بندرعباس–رفسنجان می‌شود که نقش حیاتی در توزیع انرژی ایفا می‌کنند.

اتصال نیروگاه‌ها به شبکه سراسری

در حال حاضر، ۲۵ نیروگاه کشور به شبکه انتقال نفت متصل هستند که ۶ مورد از آن‌ها در دولت چهاردهم به این شبکه پیوسته‌اند. تا پایان سال جاری، نیروگاه‌های تابان یزد و سمنگان سیرجان نیز به این شبکه ملحق خواهند شد و هر یک ماهانه حدود ۲۰ میلیون لیتر سوخت از طریق خط لوله دریافت می‌کنند. اتصال نیروگاه‌های لوشان و شریعتی مشهد نیز در دست پیگیری است که نشان‌دهنده عزم برای تأمین پایدار سوخت نیروگاه‌هاست.

فناوری‌های نوین و افزایش امنیت شبکه

در طراحی خطوط لوله جدید، از فناوری‌های پیشرفته‌ای نظیر فیبر نوری، سامانه اسکادا (SCADA) برای کنترل و نظارت، و سامانه‌های DAS برای شناسایی هرگونه تحرک یا تعرض استفاده شده است. همچنین، سیستم‌های نشت‌یاب پیش‌بینی شده‌اند که امکان شناسایی سریع و دقیق نشتی‌ها یا برداشت‌های غیرمجاز را فراهم می‌کنند.

میزان «ریخت‌وپاش» مواد نفتی در طول یک سال کمتر از ۵ میلیون لیتر است. سامانه‌های هوشمند کمک می‌کنند هرگونه برداشت غیرمجاز در کوتاه‌ترین زمان شناسایی شود.

رشد ۶ درصدی انتقال نفت و فرآورده

در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴، مجموع انتقال نفت خام و فرآورده از طریق خطوط لوله کشور به ۱۱۲ میلیارد لیتر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود ۶ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این رقم در سال گذشته بین ۱۰۵ تا ۱۰۶ میلیارد لیتر بوده است.

• افزایش تحویل سوخت نیروگاه‌ها: تحویل سوخت به نیروگاه‌ها در این مدت با ۳۴ درصد افزایش، از ۳.۲ میلیارد لیتر به ۴.۳ میلیارد لیتر رسیده است.
• کاهش تردد نفتکش‌ها: روزانه حدود ۱۸۰ میلیون لیتر فرآورده و ۲۰۰ میلیون لیتر نفت خام از طریق خطوط لوله منتقل می‌شود. این حجم انتقال، در صورت انجام با تانکر، نیازمند تردد روزانه حدود ۶۰۰۰ تانکر فرآورده و ۵۵۰۰ تا ۶۵۰۰ تانکر نفت خام در جاده‌ها بود که با توسعه خطوط لوله از این حجم ترافیک و آلودگی جلوگیری می‌شود.

بهره‌برداری از پروژه‌های کلیدی

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های امسال، خط لوله ۱۴ اینچ شمال دریاچه ارومیه به طول ۲۲۰ کیلومتر است که پس از سال‌ها بلاتکلیفی، به بهره‌برداری رسید. همچنین، خط لوله سبزآب–شازند با ظرفیت اولیه ۴۵۰ هزار بشکه در روز عملیاتی شده و روزانه ۷۰ تا ۸۰ هزار بشکه نفت خام ترش را به پالایشگاه شازند منتقل می‌کند. ظرفیت نهایی این خط با تکمیل تجهیزات به ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.

افزایش ظرفیت مسیر بندرعباس–رفسنجان

فاز نخست خط لوله ۲۶ اینچ بندرعباس–رفسنجان به طول ۴۶۰ کیلومتر از دی‌ماه سال گذشته به بهره‌برداری رسیده و هم‌اکنون روزانه حدود ۱۱ میلیون لیتر فرآورده منتقل می‌کند که این اقدام از تردد حدود ۱۶۰۰ نفتکش در جاده‌ها جلوگیری کرده است. با نصب تجهیزات اصلی تا پایان سال، ظرفیت انتقال این خط از حدود ۱۰۰ هزار بشکه به ۳۰۰ هزار بشکه در روز (معادل ۴۸ میلیون لیتر فرآورده در روز) افزایش خواهد یافت.

قدردانی از تلاشگران صنعت نفت

احمدی‌پور در پایان سخنان خود، از کارکنان عملیاتی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران قدردانی کرد و فعالیت شبانه‌روزی آن‌ها در تلمبه‌خانه‌ها، ایستگاه‌های مخابراتی و مسیرهای کوهستانی را ضامن تداوم انتقال انرژی کشور دانست. فعال نگه‌داشتن ۳۰۰ ایستگاه مخابراتی و بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر فیبر نوری، نقش کلیدی در تأمین پایدار سوخت نیروگاه‌ها و نیازهای انرژی کشور دارد.