مروری بر اخبار علمی و دانشگاهی: از جنجال اپستین تا رکوردشکنی ربات چینی

در روزی که گذشت، سرویس علمی و دانشگاهی خبرگزاری دانشجویان ایران به اخبار گوناگونی در حوزه‌های مختلف علم و فناوری پرداخت. در ادامه، مروری بر مهم‌ترین این اخبار خواهیم داشت که شامل تحولات دانشگاهی، پیشرفت‌های فناورانه، دستاوردهای پژوهشی و رویدادهای فضایی می‌شود.

قطع همکاری دانشگاه بلفاست به دلیل «اسناد اپستین»

دانشگاه کوئینز بلفاست اعلام کرد که به دلیل ارتباطات جورج میچل، سناتور پیشین ایالات متحده و چهره کلیدی روند صلح ایرلند شمالی، با جفری اپستین، سرمایه‌دار بانفوذ و مجرم جنسی محکوم‌شده، روابط خود را با وی قطع می‌کند. این تصمیم تنها یک روز پس از آن اتخاذ شد که «ائتلاف آمریکا–ایرلند» نیز از حذف نام میچل از برنامه بورسیه خود خبر داد.

برترین‌های علوم کامپیوتر در سال ۲۰۲۶

رتبه‌بندی موضوعی تایمز Higher Education (THE) برای سال ۲۰۲۶، بار دیگر برترین دانشگاه‌های جهان در رشته علوم کامپیوتر را معرفی کرد. این فهرست نشان می‌دهد کدام موسسات در حوزه‌های آموزش، پژوهش، نوآوری و تأثیر صنعتی در این رشته پیشتاز هستند، به ویژه در شرایطی که تقاضا برای تخصص‌های فناوری مانند هوش مصنوعی، مهندسی نرم‌افزار و امنیت سایبری به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.

پیشرفت‌های چشمگیر در رباتیک و فناوری نانو

• رکوردشکنی ربات انسان‌نمای چینی: یک ربات انسان‌نمای چینی به عنوان نخستین ربات در جهان، موفق شد در دمای منفی ۴۷ درجه سانتی‌گراد، ۱۳۰ هزار قدم راه برود که یک دستاورد بی‌سابقه محسوب می‌شود.
• افزایش بازده آب‌شیرین‌کن‌ها: محققان دانشگاه صنعتی اصفهان با بهره‌گیری از فناوری نانو و طراحی دقیق سطح غشاهای پلیمری، توانسته‌اند بازده فرآیند آب‌شیرین‌کن خورشیدی را به بیش از ۹۳ درصد برسانند.
• هوش مصنوعی مزرعه‌دار: شرکت «کربن رباتیکس» یک مدل هوش مصنوعی توسعه داده که قادر است گیاهان سودمند را شناسایی کرده و آن‌ها را از علف‌های هرز تشخیص دهد، که نویدبخش تحولی در کشاورزی است.
• بومی‌سازی دستگاه سنجش فیبر: یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان، دستگاه بومی اندازه‌گیری فیبر خام الیاف نامحلول در شوینده خنثی را بومی‌سازی کرده است. این دستگاه با دقتی قابل رقابت با نمونه‌های خارجی و قیمتی بسیار ارزان‌تر، امکان سنجش دقیق اجزای فیبری خوراک دام، طیور و مواد غذایی انسانی را فراهم می‌کند.

اخبار سلامت و نجوم

• پیشگیری از سرطان: یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که تقریباً ۴۰ درصد از موارد جدید ابتلا به سرطان در سراسر جهان به طور بالقوه قابل پیشگیری هستند. این مطالعه، اولین در نوع خود بوده و ده‌ها نوع سرطان را در نزدیک به ۲۰۰ کشور بررسی کرده است.
• سلامت دیجیتال در ایران: محققان در مطالعه‌ای تازه، به بررسی مفهوم سلامت دیجیتال پرداخته‌اند تا نشان دهند این حوزه چگونه می‌تواند شیوه تعامل میان مردم، نظام سلامت و فناوری‌های ارتباطی را در جامعه امروز دگرگون کند.
• عکس روز ناسا: ناسا تصویری از کهکشان مارپیچی ان‌جی‌سی ۱۵۱۲ را به عنوان عکس روز منتشر کرده است که یک کهکشان با سه حلقه متمایز است.

تحولات آموزش عالی و پژوهش

• افزایش بودجه پژوهش: معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور از هدف‌گذاری دولت برای افزایش بودجه پژوهش به یک‌هزار میلیارد تومان خبر داد. وی همچنین بر ضرورت تقویت بنیاد علم، حمایت مأموریت‌محور از دانشگاه‌ها، لزوم ماندگاری نخبگان و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد.
• زنگ خطر برای دانشگاه‌های انگلیس: آمارهای جدید نشان می‌دهد نظام آموزش عالی انگلیس در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۴ با کاهش کلی ثبت‌نام دانشجویان، به ویژه در مقطع تحصیلات تکمیلی آموزشی، مواجه شده است. این در حالی است که ثبت‌نام در مقطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی پژوهشی همچنان رو به رشد بوده است.

تصاویر برتر علمی

گروه عکس نشریه نیچر، در گزینشی تماشایی از دنیای علم، برترین تصاویر علمی ماه ژانویه را انتخاب کرده است که ارزش تماشا کردن دارند.