چالش مسکن کارگران: از طرح‌های دولتی تا پیشنهاد تخصیص زمین

آغاز عملیات ساخت ۹۴ هزار واحد مسکونی

دولت چهاردهم، عملیات ساخت ۹۴ هزار واحد مسکن کارگری را در هفت استان کشور شامل سمنان، کرمان، هرمزگان، یزد، خوزستان، کرمانشاه و خراسان رضوی آغاز کرده است. این پروژه با هدف خانه‌دار کردن کارگران به مرحله اجرا درآمده و بیش از ۲۹۰۰ هکتار زمین برای آن اختصاص یافته است.

حق مسکن ناچیز و بار سنگین اجاره‌بها

محسن باقری، عضو کانون هماهنگی شورای عالی کار استان تهران، به مبلغ کمک هزینه مسکن کارگران اشاره می‌کند و می‌گوید:

«در حال حاضر مبلغ حق مسکن ۹۰۰ هزار تومان است که طی دو سال گذشته هیچ تغییری نداشته است. با توجه به تورم موجود و افزایش هزینه‌های مسکن و اجاره‌بها، این مبلغ ناچیز هیچ کمکی به کرایه خانه و اجاره‌بهای کارگران نمی‌کند.»

نماینده کارگران در شورای عالی کار توضیح می‌دهد که متأسفانه ۵۰ درصد دریافتی کارگران صرف هزینه‌های مسکن می‌شود و اقداماتی نظیر ایجاد قرارگاه مسکن و ساخت مسکن اجتماعی تاکنون بازخورد مثبتی برای جامعه کارگری نداشته است.

پیشنهاد تخصیص زمین برای کاهش بار تورم

باقری معتقد است که با شرایط فعلی، دولت نمی‌تواند افزایش چشمگیری در دستمزدها اعمال کند و کارفرمایان نیز با مشکل مواجه می‌شوند. او راهکار را در تخصیص زمین‌های مازاد اطراف شهرک‌های صنعتی به کارگران می‌داند تا بدین ترتیب بار تورم شکسته شود. وی پیشنهاد می‌کند که:

«به جای کمک هزینه مسکن که دردی از کارگران دوا نمی‌کند، به هر کارگر مجرد یک قطعه زمین ۵۰ متری و به هر خانوار چهار نفره یک قطعه زمین ۲۰۰ متری سند زده شود تا مشکل مسکن کارگران حل شود. کارگران می‌توانند به صورت انفرادی یا با تشکیل تعاونی‌ها، هزینه‌های ساخت را تأمین کنند.»

شناسایی کارگران فاقد مسکن و ظرفیت تعاونی‌ها

پیشتر، یعقوب رستمی مال خلیفه، معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از شناسایی ۱۴۹ هکتار زمین آماده ساخت مسکن کارگری در شهرک‌های صنعتی خبر داده بود. او همچنین اعلام کرده که بیش از ۷۹ هزار کارگر فاقد مسکن در شهرک‌های صنعتی و بیش از ۱۱۶ هزار کارگر فاقد مسکن در بخش صنایع بزرگ شناسایی شده‌اند و مدارک آنها برای بررسی فرم «ج» به وزارت راه و شهرسازی ارسال شده است.

کارشناسان و فعالان کارگری، استفاده از ظرفیت تعاونی‌های مسکن را بهترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر برای رفع دغدغه کارگران و خانه‌دار شدن آنها در کوتاه‌ترین زمان ممکن می‌دانند.

مسئولیت کارفرمایان در قانون کار

بر اساس ماده ۱۴۹ قانون کار، کارفرمایان موظفند در کنار کارخانه‌ها یا کارگاه‌های خود، خانه سازمانی برای کارگران بسازند و زمین‌های در اختیار خود را به این امر اختصاص دهند.