چرا امید به حافظه‌های چینی برای کاهش قیمت رم بی‌اساس است؟

بازار حافظه رم با بحرانی جدی مواجه است؛ کمبود شدید و افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها، کاربران را به سمت تولیدکنندگان چینی سوق داده است. در حالی که بسیاری از مصرف‌کنندگان به شرکت‌هایی نظیر CXMT و YMTC به چشم ناجی نگاه می‌کنند تا ماژول‌های DDR5 و DDR4 ارزان‌قیمت را در اختیار داشته باشند، واقعیت بازار نشان می‌دهد که این سناریو ممکن است هرگز محقق نشود. این وضعیت در حالی است که شرکت میکرون، پیشگام در افزایش 115 تا 125 درصدی قیمت حافظه‌ها بوده و بازار خرده‌فروشی رم روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شود.

بحران قیمت و کمبود در بازار رم

وضعیت بازار رم به‌ویژه برای ماژول‌های با ظرفیت بالا، رو به وخامت است. کمبود تراشه‌های DRAM، دسترسی گیمرها و کاربران عادی را به انواع حافظه دشوار کرده و با توجه به عدم بهبود چشم‌انداز زنجیره تامین در آینده نزدیک، بسیاری از مصرف‌کنندگان به تولیدکنندگان چینی امید بسته‌اند. این امیدواری بر این تصور شکل گرفته که شرکت‌هایی مانند CXMT می‌توانند قیمت ماژول‌ها را در سطحی قابل‌قبول نگه دارند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این برداشت به دلایل متعددی نادرست است.

بررسی صنعت حافظه چین و توانایی‌های تولیدکنندگان داخلی

این گزارش به دو محور اصلی می‌پردازد: نخست، مروری بر صنعت حافظه چین و دوم، توانایی CXMT، YMTC و شرکت‌های مشابه در دور زدن چارچوب‌های نظارتی برای عرضه جهانی ماژول‌های DDR. در بحث زنجیره تامین، حجم تولید مهم‌ترین عامل محسوب می‌شود. پیش از بررسی حجم، روش تولید ماژول‌های DDR5 و DDR4 توسط CXMT و فناوری‌های فرایندی مورد استفاده توسط این شرکت که عرضه اولیه سهام خود را برای بحران جهانی حافظه آماده کرده، ضروری است.

فناوری تولید CXMT و چالش‌های آن

CXMT به عنوان یکی از شرکت‌های پیشرو در تولید ماژول‌های DDR5 در چین، نیازمند نودهای فرایندی متکی بر لیتوگرافی EUV است؛ تجهیزاتی که چین به آن‌ها دسترسی ندارد. در نتیجه، CXMT از راه‌حل‌های جایگزین مانند تکنیک‌های SAQP، باینینگ تهاجمی و پروفایل‌های ولتاژ بالاتر XMP برای دستیابی به نتایج مشابه استفاده می‌کند.

یکی از نکات کلیدی، اندازه دای بزرگ‌تر CXMT است. گزارش‌ها نشان می‌دهد دای این شرکت برای ظرفیت حافظه مشابه، حدود 40 تا 50 درصد بزرگ‌تر از SK Hynix است. این موضوع، تولیدکننده را در موقعیت نامناسب هزینه‌ای قرار می‌دهد؛ زیرا با کاهش تعداد تراشه‌های قابل استخراج از هر ویفر سیلیکونی، هزینه‌ها در زمان حرکت به سمت تولید انبوه به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد و ضعف ساختاری تولیدکننده چینی آشکار می‌شود.

دستیابی به سرعت‌هایی تا 8,000 MT/s با تکیه بر باینینگ تهاجمی، دمای کیت‌ها را نسبت به گزینه‌های جایگزین افزایش می‌دهد. پذیرش حافظه تنها به خرید و اتصال به سیلیکون اصلی محدود نمی‌شود، بلکه شامل فرایندی چندمرحله‌ای از اعتبارسنجی طراحی، تست و یکپارچه‌سازی نهایی است. CXMT در حال حاضر بسیاری از این مولفه‌ها را در اختیار ندارد، زیرا حضور این شرکت در بازار DDR5 سابقه کوتاهی دارد.

تبدیل CXMT به یک شرکت جهانی حافظه بدون تجربه حل نقص‌های فنی در تعامل با مشتریان در زمینه‌های کاربردی مختلف مانند پردازنده‌ها و گرافیک موبایل بسیار دشوار به نظر می‌رسد. با وجود تامین‌کنندگان تثبیت‌شده‌ای مانند سامسونگ و SK Hynix، دلیلی برای انتخاب شرکتی بدون سابقه اثبات‌شده در کیفیت و قابلیت اطمینان وجود ندارد.
پروفسور شیم از دانشگاه Dong-A

چالش‌های تجاری و نظارتی

از منظر تجاری و تولیدی، فروشندگان چینی بدون مواجهه با چالش‌های مالی و موانع پذیرش، قادر به افزایش تولید انبوه تراشه‌های DDR5 نیستند. تقاضای داخلی چین در حال حاضر تمام ظرفیت CXMT را جذب می‌کند؛ حتی در صورت افزایش شدید تولید، شرکت‌هایی مانند اپل، HP و دل بدون انجام آزمون‌های گسترده روی فناوری، به سمت خرید این ماژول‌ها حرکت نخواهند کرد.

CXMT ادعای فروش کیت‌های رم با قیمتی پایین‌تر از بازار خرده‌فروشی را رد کرده است. بر اساس گزارش DigiTimes، این تولیدکننده به دنبال افزایش قیمت‌ها تا سطوحی مشابه عرضه‌کنندگان کره‌ای است؛ به این معنا که هیچ تخفیف انحصاری برای ماژول‌های حافظه CXMT وجود ندارد. YMTC، تولیدکننده شناخته‌شده NAND در چین، نیز سرمایه‌گذاری در خطوط تولید DRAM را آغاز کرده، اما هیچ گزارشی از قیمت‌گذاری پایین‌تر در قراردادهای DDR5 و DDR4 منتشر نشده است.

محدودیت‌های ایالات متحده و موانع جهانی

یکی از نگرانی‌های اصلی، ورود ماژول‌های حافظه چینی به کامپیوترهای شخصی است. YMTC از دسامبر 2022 پس از مطرح شدن ادعاهایی درباره همکاری این شرکت با هواوی و ارتش چین، در فهرست ممنوعه ایالات متحده قرار دارد. CXMT در این فهرست حضور ندارد، اما وزارت جنگ آمریکا این شرکت را ذیل بخش 1260H ممنوع کرده است؛ به این معنا که هرگونه توجه جریان اصلی بازار می‌تواند CXMT را با مشکلات جدی مواجه کند.

ایالات متحده مدت‌ها با یکپارچه‌سازی فناوری‌های هسته‌ای در محصولات کامپیوتری با منشا چینی مخالفت کرده است. این رویکرد در زمینه‌هایی مانند هوش مصنوعی و زیرساخت‌های شبکه مشاهده می‌شود؛ بنابراین حتی در صورت فراهم شدن شرایط برای ورود حافظه‌های چینی به محصولات نهایی فروخته‌شده در بازار آمریکا، مداخله دولت و اعمال محدودیت‌ها محتمل به نظر می‌رسد.

تصور دسترسی به ماژول‌های رم ارزان در بازار آمریکا با تکیه بر تولیدکنندگان چینی در شرایط فعلی خوش‌بینانه ارزیابی می‌شود. محدودیت‌های تولیدی و فناوری، CXMT و YMTC را به‌طور معناداری عقب نگه داشته است. هرگونه تلاش برای پذیرش گسترده به سرمایه‌گذاری‌هایی نیاز دارد که از منظر اقتصادی توجیه‌پذیر نخواهد بود.