کشف محموله قاچاق حیات‌وحش در تهران؛ ایران، کریدور دومین تجارت پرسود جهان

🚨 کشف محموله قاچاق و سرنوشت مبهم حیوانات

یگان حفاظت محیط زیست استان تهران در جدیدترین عملیات خود، یک محموله شامل شیر، عقاب طلایی و تمساح رود نیل را از باغی در شهریار کشف کرده است. فرهاد زندی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان تهران، از انتقال این گونه‌های تحت حمایت به باغ پرندگان تهران خبر داده است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که به باور فعالان محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست حتی به فکر انتقال حیات‌وحش تحت حمایت دنیا به پارک پردیسان نیست و احتمالاً با ابطال پروانه، این حیوانات به باغ پرندگان فروخته شده‌اند.

🌍 ایران، کریدور قاچاق حیات‌وحش

عبدالرضا باقری، فعال محیط‌زیست، مسیر سنتی قاچاق حیات‌وحش را منشأ این محموله‌ها می‌داند. ایران در کریدور قاچاق حیوانات قرار دارد و این تجارت سیاه، پس از مواد مخدر، دومین تجارت پرسود دنیا محسوب می‌شود. این مسیر از هند آغاز شده، حیوانات به پاکستان و سپس ایران منتقل می‌شوند تا از آنجا به ترکیه و در نهایت اروپا توزیع گردند. بخشی از این حیوانات قاچاق نیز در ایران توزیع می‌شوند تا افرادی با انگیزه‌های خاص، آن‌ها را در فضاهای خصوصی نگهداری کنند.

باقری که 20 سال سابقه فعالیت در زمینه حیات‌وحش دارد، می‌گوید طبق قانون، سازمان محیط زیست پس از کشف محموله‌های قاچاق باید سلامت حیوانات را بررسی کرده و در صورت امکان رهاسازی، آن‌ها را به مبدأ اولیه بازگرداند. اما او اشاره می‌کند که سال‌هاست چنین گزارشی دریافت نکرده است. در گذشته، انجمن حمایت از حقوق حیوانات تا آنجا نفوذ داشت که در گمرکات مستقر شده و حتی محموله‌های ماهیان آکواریومی را نیز بررسی می‌کرد تا گونه‌های ممنوع مانند پیرانا را ضبط و به مبدأ بازگرداند.

«باید پیگیری شود که محموله‌ای با 100 حیوان شامل پرندگان شکاری، چه سرنوشتی پیدا کرده است.»

📱 فضای مجازی، بازاری برای فروش حیات‌وحش ممنوعه

بسیاری از گونه‌های قاچاق حتی شانس کشف شدن را نیز ندارند. با گشتی در صفحات مجازی فروش حیوانات، می‌توان شاهد عرضه انواع حیات‌وحش ممنوعه با قیمت‌های نجومی بود. در سایت‌هایی مانند شیپور، از کگوی پلنگی تا مار پیتون و ایگوانا به فروش می‌رسد و در اینستاگرام نیز می‌توان گونه‌هایی مانند تمساح و شیر را یافت.

🎭 انگیزه‌های روانشناختی نگهداری حیوانات عجیب

شاهین سپنتا، فعال حقوق حیوانات، ویژگی‌های روانشناختی افراد را در گرایش به نگهداری حیوانات عجیب مؤثر می‌داند. از نظر او، شخصیت نمایشی فرد و پر کردن خلأهای عاطفی برای سرپوش گذاشتن بر ضربه‌های گذشته، مهمترین دلایل این گرایش هستند.

• تمایل به دیده شدن: افراد با شخصیت نمایشی به دنبال حیواناتی مانند مارهای بزرگ یا تمساح می‌روند تا بیشتر دیده شوند.
• خلأهای روحی و روانی: فرار از کمبودهای گذشته و سرگرم کردن خود با هیجانات کاذب، از دیگر انگیزه‌هاست.

سپنتا تأکید می‌کند که ما حق نداریم حیات‌وحش را از محیط طبیعی خود دور کنیم.

🚫 دامن زدن به چرخه تجارت حیات‌وحش و منسوخ شدن باغ‌وحش‌داری

در واکنش به افرادی که مدعی‌اند حیوانات خود را از باغ‌وحش‌ها یا مزارع پرورشی تهیه کرده‌اند، سپنتا یادآوری می‌کند که زندگی حیات‌وحش با محیط انسانی همخوانی ندارد. حتی اگر محیط طبیعی شبیه‌سازی شود، باز هم دخالت در زندگی این موجود زنده رخ می‌دهد. خرید حیوانات تکثیر شده نیز به چرخه تجارت دامن می‌زند، زیرا اجداد آن‌ها از طبیعت صید شده‌اند و این عمل باعث می‌شود افراد به دنبال صید والدها از محیط طبیعی برای تکثیر در محیط‌های غیرطبیعی باشند.

سپنتا نگهداری حیوانات را به مثابه کالا، جرم محیط زیستی می‌داند که در نهایت به حذف حیوان منجر می‌شود. او معتقد است که باغ‌وحش‌داری در دنیا منسوخ شده است. باغ‌وحش‌ها که با هدف تماشا و آموزش ایجاد می‌شوند، در سراسر جهان دیگر حیوانات را محصور و دستی تغذیه نمی‌کنند، چه برسد به نگهداری شخصی.

«اسارتگاه‌هایی که در ایران نام باغ‌وحش را یدک می‌کشند، با هیچ اصول اخلاقی، انسانی، شرعی و حقوقی قابل توجیه نبوده و منسوخ شده‌اند.»

او توضیح می‌دهد که در دنیا، فضاهای بسیار وسیع برای نگهداری حیوانات طراحی می‌شود تا اکوسیستم طبیعی برای آن‌ها شبیه‌سازی گردد، اما حتی این روش‌ها نیز محل ایراد هستند، زیرا امکان زندگی کاملاً طبیعی از موجود زنده گرفته می‌شود. این روند در قفس‌ها، جز زجر کشیدن حیوانی، نتیجه‌ای نخواهد داشت.

در نهایت، با توجه به اینکه هیچ یک از باغ‌وحش‌های ایران استاندارد نیستند، این سوال مطرح می‌شود که سازمان محیط زیست با چه توجیهی به جای کمک به بازگشت حیات‌وحش به مبدأ، خود به عضوی از چرخه تجارت سیاه تبدیل شده و کشفیاتش را به باغ‌وحش‌های سراسر کشور می‌فروشد.