افزایش غیرقانونی خرید و فروش کدملی برای واردات خودروهای لوکس

رونق بازار سیاه کدملی در واردات خودرو

پس از سال‌ها ممنوعیت، آزادسازی واردات خودرو امیدها را برای ساماندهی بازار زنده کرد، اما نبود نظارت کافی بر عرضه، منجر به شکل‌گیری بازاری غیررسمی برای خرید و فروش کدملی شده است. این معضل که پیش‌تر در بازار خودروهای داخلی و مونتاژی نیز دیده می‌شد، اکنون به خودروهای وارداتی نیز سرایت کرده است. بسیاری از افراد در ازای دریافت مبالغی، کدملی خود را در اختیار دلالان و خریداران قرار می‌دهند.

محدودیت‌هایی نظیر داشتن گواهینامه رانندگی، نداشتن پلاک فعال و عدم خرید خودروی داخلی در 48 ماه گذشته، متقاضیان را به سه گروه اصلی تقسیم کرده است:

• گروه اول: افرادی که هم توانایی مالی و هم شرایط ثبت‌نام را دارند و مستقیماً اقدام به خرید می‌کنند.
• گروه دوم: افرادی که شرایط ثبت‌نام را دارا هستند اما به دلیل عدم تمکن مالی، حواله خودروی خود را به دلالان یا مشتریان دیگر می‌فروشند. این گروه شامل ثبت‌نام‌کنندگان در طرح جوانی جمعیت یا جایگزینی خودروهای فرسوده نیز می‌شود.
• گروه سوم: افرادی که شرایط ثبت‌نام را ندارند اما بودجه کافی برای خرید خودرو را دارا هستند و برای تهیه خودروی مورد نظر خود، به خرید کدملی یا حواله دیگران روی می‌آورند.

جزئیات ارزش کدملی و حواله در بازار اسفند 1402

خرید و فروش کدملی عمدتاً شامل گروه‌های دوم و سوم می‌شود. دلیل اصلی این استقبال، پایین‌تر بودن هزینه خرید کدملی و حواله به همراه قیمت نمایندگی خودرو، در مقایسه با قیمت بازار آزاد است. این اختلاف قیمت، انگیزه‌ای قوی برای هر دو گروه (فروشندگان کدملی برای کسب درآمد و خریداران برای تهیه خودرو با قیمت کمتر) ایجاد کرده است.

جدول ارزش خرید و فروش کدملی بر اساس مدل خودرو (اسفند 1402)

پیامدهای قانونی و راهکارهای آتی

با وجود اینکه خرید و فروش حواله خودرو و کدملی غیرقانونی است، دلالان برای جلب اعتماد مشتریان، اقدام به صدور وکالت‌نامه و اقرارنامه می‌کنند. وزارت صنعت نیز همواره بر غیرقانونی بودن این اقدامات تأکید کرده است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که تعادل طبیعی بین عرضه و تقاضا در بازار خودرو برقرار نشود و نظارت‌های لازم صورت نگیرد، این روش‌های غیرقانونی همچنان ادامه خواهد داشت و به معضلی جدی در بازار خودروی کشور تبدیل خواهد شد.