تشریح اقدامات کمیته محرومیت‌زدایی شورای شهر شیراز: از زیرساخت تا تربیت‌محوری

ریشه‌یابی محرومیت و جمع‌آوری داده‌ها

حسینی به اختلاف‌نظرهای اولیه در شورا پیرامون واژه «محرومیت‌زدایی» اشاره کرد و گفت که نقطه آغاز کار، بررسی وضعیت موجود شهر با تمرکز بر ریشه‌های ایجاد محرومیت بوده است. در این مسیر، از اطلاعات سامانه ۱۳۷، نظرات کارشناسان، معتمدین محلات، ائمه جماعات مساجد و دستگاه‌های اجرایی بهره‌برداری شد تا تصویری روشن از مسائل هر محله به دست آید. این داده‌ها، زمینه تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر واقعیت‌های میدانی را فراهم کرده و به ترسیم صحیح مسیر شناسایی مشکلات کمک شرد.

تمرکز بر نیازهای پایه‌ای شهری و زیرساخت‌ها

رئیس کمیته محرومیت‌زدایی شورای شهر شیراز، اولویت‌بندی را مهم‌ترین چالش این مرحله دانست. با تمرکز بر نیازهای اساسی شهر، مجموعه‌ای از مشکلات زیرساختی شناسایی شد که رفع آن‌ها پیش‌نیاز توسعه پایدار محسوب می‌شود. از جمله این اولویت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جمع‌آوری پسماند
• ساماندهی معابر و جدول‌کشی
• ایجاد سرویس‌های بهداشتی عمومی
• توسعه حمل‌ونقل عمومی
• دفع آب‌های سطحی
• مناسب‌سازی فضاهای شهری برای توانخواهان

حسینی افزود که بسیاری از این مسائل به دلیل انباشت خدمات و عدم اقدام به‌موقع، به مصداق محرومیت در برخی محلات تبدیل شده‌اند.

تدوین سند اختصاصی برای هر محله شیراز

حسینی با تأکید بر اینکه محرومیت‌زدایی صرفاً به زیرساخت محدود نمی‌شود، بیان کرد که توسعه متوازن نیازمند توجه هم‌زمان به امنیت، خدمات اجتماعی، فرهنگ و حس تعلق شهروندان است. بر همین اساس، سند محرومیت‌زدایی برای هر یک از ۵۲ محله شیراز تدوین شد.

این اسناد شامل شناسنامه‌ای جامع از هر محله است که اطلاعات جمعیتی، اجتماعی و اقتصادی، میزان برخورداری‌ها و کم‌برخورداری‌ها و ظرفیت‌های موجود را به‌صورت دقیق مشخص می‌کند و مبنای تصمیم‌گیری و اجرای پروژه‌ها قرار می‌گیرد.

توجه به کارکرد محلات و عبور از توسعه کالبدی

رئیس کمیته محرومیت‌زدایی شورای اسلامی شهر شیراز به اهمیت تعریف کارکرد برای محلات اشاره کرد و اظهار داشت که توسعه نباید صرفاً ظاهری باشد. هر محله باید بر اساس ظرفیت‌های خود دارای نقش مشخصی باشد تا هویت و پویایی اجتماعی آن حفظ شود. تعریف کارکردهای فرهنگی، آموزشی، صنعتی یا مسکونی برای محلات، از یکنواختی شهری جلوگیری کرده و زمینه رونق اجتماعی و اقتصادی را فراهم می‌کند.

رویکرد تربیت‌محور و کاهش آسیب‌های اجتماعی

حسینی با اشاره به پیشرفت پروژه‌های عمرانی در مرحله نخست، از ورود کمیسیون به فاز دوم فعالیت‌ها خبر داد. در این مرحله، محرومیت‌زدایی با رویکرد تربیت‌محور و اجتماعی دنبال می‌شود که هدف آن کاهش آسیب‌های اجتماعی و جرم‌خیزی در محلات است. وی با بیان اینکه ارتقای کیفیت محیط شهری نقش مؤثری در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دارد، افزود: همکاری با دستگاه‌هایی مانند قوه قضائیه و نهادهای انتظامی در همین راستا شکل گرفته است.

اجرای طرح‌های اجتماعی و نقش هماهنگ‌کننده شهرداری

رئیس کمیته محرومیت‌زدایی شورای شهر شیراز از اجرای طرح‌هایی همچون «پروژه پرواز» خبر داد. این طرح‌ها با همکاری سازمان فرهنگی شهرداری، بر شناسایی و حمایت از نوجوانان و جوانان محلات کم‌برخوردار در حوزه‌های آموزشی، بهداشتی و اجتماعی تمرکز دارد. این اقدامات به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سرمایه اجتماعی محلات اثرگذار است.

حسینی با تأکید بر نقش هماهنگ‌کننده شهرداری در مدیریت شهری، اظهار کرد که بسیاری از مشکلات محلات نیازمند همکاری چند دستگاه است و شهرداری در این مسیر نقش پیونددهنده و سیاست‌گذار را ایفا می‌کند. پروژه‌های بازآفرینی شهری در محلاتی مانند کوزه‌گری، احمدآباد و ثبات را نمونه‌ای از نتایج مثبت این همکاری بین‌دستگاهی عنوان کرد.

کمیسیونی برنامه‌محور با شاخص‌های مشخص

حسینی در پایان گفت که این کمیسیون رویکردی برنامه‌محور و هدفمند دارد و فعالیت‌ها بر اساس شاخص‌های قابل ارزیابی و خروجی مشخص تعریف شده است. هدف نهایی، تحقق مدیریت شهری یکپارچه با مشارکت همه دستگاه‌های مسئول است. وی همچنین از دعوت شهرداران مناطق برای ارائه گزارش‌های اجرایی دقیق‌تر در جلسات آینده شورا خبر داد.