خبر کامل
پیمان «استارت نو»؛ چالش ترامپ برای ورود چین و نقش اوکراین و ایران
پیمان «استارت نو» میان ایالات متحده و روسیه به پایان زمان خود رسیده و این موضوع پیچیدگی‌های جدیدی را در روابط بین‌الملل و به‌ویژه در حوزه کنترل تسلیحات هسته‌ای ایجاد کرده است. در حالی که دونالد ترامپ بر تمدید این قرارداد تاکید دارد، شرط اصلی او برای این تمدید، ورود چین به چارچوب پیمان است؛ خواسته‌ای که پکن به صراحت آن را رد کرده و به تفاوت فاحش در توان تسلیحاتی خود با آمریکا اشاره می‌کند.
گره کور «استارت نو»: شرط ترامپ و مقاومت چین
«علی بیگدلی»، کارشناس مسائل آمریکا، درباره این تحولات اظهار داشت که ترامپ معتقد است پیمان «استارت نو» باید با روسیه تمدید شود، اما این تمدید مشروط به پذیرش عضویت چین در این قرارداد است. در مقابل، وزارت خارجه چین این شرط را قاطعانه رد کرده و اعلام داشته که حجم تسلیحات ارتش آمریکا چندین برابر چین است و توان هسته‌ای پکن در حد کشورهای اروپایی مانند انگلیس و فرانسه قرار دارد. از این رو، چین دلیلی برای امضای چنین قراردادی با آمریکا نمی‌بیند.
در این میان، روسیه که درگیر مسئله اوکراین است و به دنبال حمایت پنهان آمریکا، اعلام کرده که حاضر است این شرایط را برای مدتی (حدود یک سال) حفظ کند، حتی بدون امضای قرارداد رسمی. این وضعیت برای روسیه تعهدآور خواهد بود. با این حال، ترامپ این شرایط را به طور کامل نمی‌پذیرد. او آگاه است که تعداد موشک‌های دارای کلاهک هسته‌ای روسیه به مراتب بیشتر از آمریکاست، اما با توجه به مشکلات اقتصادی آمریکا و درگیری این کشور در چندین منازعه خارجی، تمایلی به صرف هزینه‌های سنگین در حوزه تسلیحات هسته‌ای ندارد، زیرا این امر می‌تواند فشار بیشتری بر مردم آمریکا وارد کرده و برای او مقدور نیست.
موقعیت روسیه و اهداف پوتین
یک گره اساسی در این میان وجود دارد که فعلاً باز نشده است، مگر آنکه ترامپ بتواند چین را با خود همراه کند؛ امری که تقریباً ناممکن به نظر می‌رسد. در مقابل، این شرایط برای روسیه موقعیتی مناسب ایجاد کرده است؛ به طوری که از یک‌سو با پیشنهاد آمریکا موافقت کرده و از سوی دیگر حاضر است اجرای آن را تا یک سال به تعویق بیندازد، بدون آنکه الزاماً چین را وارد ماجرا کند. به این ترتیب، روسیه عملاً خود را از بخشی از تعهدات هسته‌ای معاف کرده است؛ موضوعی که آمریکا نسبت به آن حساسیت نشان می‌دهد و در برابرش مقاومت می‌کند.
در نهایت، به نظر می‌رسد آمریکا ناچار است در دوران ترامپ این پیشنهاد را بپذیرد، چراکه روسیه به دلیل مشغولیت در پرونده اوکراین حاضر به پرداخت هزینه‌های بیشتری است. از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین تلاش می‌کند دوباره وارد گروه هشت شود که این موضوع برای او از نظر پرستیژ و اعتبار جهانی اهمیت زیادی دارد. پوتین برای کاهش فشار تحریم‌ها و بازگشت به بازی‌های بزرگ سیاسی، در شرایط فعلی نیاز مبرمی به این فضا دارد. در عین حال، ترامپ نیز نمی‌خواهد روسیه را به‌عنوان یک رقیب جدی در نظام بین‌الملل مقابل خود ببیند و ترجیح می‌دهد پوتین را به‌مثابه یک «دشمنِ دوست‌نما» حفظ کند. این وضعیت بسیار پیچیده است و به نظر نمی‌رسد در کوتاه‌مدت به اقدام عملی مشخصی منجر شود.
خلأ پیمان «استارت نو» و چالش‌های آمریکا
آنچه لاوروف مطرح کرده، این است که به زعم روسیه، خلأیی ایجاد شده و دو طرف به دنبال پر کردن این خلأ هستند، چراکه پیمان «استارت نو» در پنجم فوریه تمدید نشده و عملاً وضعیت نامشخصی به وجود آمده است. پرسش اصلی اینجاست که این خلأ تا چه مدت می‌تواند ادامه داشته باشد و آیا باید نگران باقی ماندن این وضعیت بلاتکلیف بود یا اینکه روسیه در حال بزرگ‌نمایی مسئله است.
به نظر می‌رسد تا زمانی که مسئله اوکراین حل نشود یا آمریکا به بخش مهمی از خواسته‌های خود در نظام بین‌الملل نرسد، واشنگتن از امضای این قرارداد خودداری خواهد کرد. بزرگ‌ترین مسئله آمریکا همچنان اوکراین است و پس از آن، موضوع ایران اهمیت دارد. پرونده‌هایی مانند ونزوئلا عملاً برای آمریکا بسته شده‌اند، اما ایران و اوکراین دو چالش اصلی باقی‌مانده‌اند که ممکن است آمریکا برای حل آن‌ها به همکاری روسیه نیاز داشته باشد. به همین دلیل، آمریکا می‌خواهد بدون پرداخت هزینه یا امتیاز جدی، این مسیر را طی کند.
آینده مبهم کنترل تسلیحات و پیامدهای آن
به طور کلی، اگر این تعهدات از سوی دو طرف امضا نشود، برای نظام بین‌الملل وضعیتی خطرناک ایجاد می‌شود. با این حال، آمریکا این موضوع را معلق نگه داشته تا ابتدا تکلیف ایران و اوکراین روشن شود. لذا به نظر می‌رسد ترامپ تلاش دارد چین را نیز وارد این معادله کند، همان‌طور که پیش‌تر هم بارها گفته بود پکن باید به این چارچوب بپیوندد. اما با توجه به اینکه توان هسته‌ای چین در مقایسه با آمریکا و روسیه محدودتر است، و در عین حال چینی‌ها در حال افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش و تسلیحات هسته‌ای خود هستند، بعید است که چنین اقدامی انجام دهند.
در نتیجه، تحقق اهداف ترامپ در چارچوب پیمان «استارت نو» با موانع جدی مواجه است و پیوستن چین به این روند عملاً غیرممکن به نظر می‌رسد. البته در صورت عدم تحقق این سناریو، ممکن است روابط تجاری آمریکا با روسیه و چین تا حدی کاهش یابد که خود می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی داشته باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۳:۴۶ - ۱۴۰۴/۱۱/۱۹