تصویب آیین‌نامه اپراتورهای سلامت الکترونیکی: ضوابط جدید برای سلامت دیجیتال

تعریف و مأموریت‌های «کارور»

بر اساس این آیین‌نامه، «کارور» به اشخاص حقوقی غیردولتی اطلاق می‌شود که به‌عنوان اپراتورهای سلامت الکترونیکی، مسئولیت تسهیل، یکپارچه‌سازی و مدیریت تبادل داده‌های سلامت را میان کسب‌وکارهای سلامت دیجیتال، سازمان‌های بیمه‌گر و زیرساخت‌های حاکمیتی بر عهده دارند. مأموریت‌های اصلی کاروران شامل موارد زیر است:

• احراز هویت شهروندان و ارائه‌دهندگان خدمت
• استحقاق‌سنجی بیمه‌ای
• تبادل اطلاعات پرونده الکترونیک سلامت
• حذف اسناد کاغذی
• ارائه سرویس‌های برخط سلامت

نقش وزارت بهداشت و سازمان‌های بیمه‌گر

مطابق این مصوبه، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌عنوان تنظیم‌گر (رگولاتور) حوزه سلامت الکترونیک تعیین شده است. این وزارتخانه مسئولیت‌هایی چون اعمال قواعد سلامت به‌صورت برخط، تأمین زیرساخت‌های حاکمیتی، ارائه سرویس‌های اطلاعات سلامت و نظارت بر عملکرد کاروران را بر عهده دارد.

همچنین، بیمه مرکزی و سازمان‌های بیمه‌گر پایه مکلف شده‌اند که تمامی خدمات بیمه‌ای و تعیین سهم بیمه‌ها را به‌صورت کاملاً الکترونیکی و از طریق مسیر کاروران انجام دهند.

شرایط صدور پروانه کاروری

آیین‌نامه جدید، الزامات سخت‌گیرانه‌ای را برای صدور پروانه کاروری در نظر گرفته است:

الزامات ساختاری

• متقاضی باید شخص حقوقی غیردولتی و ثبت‌شده در کشور باشد.
• سهم سهام‌داران خارجی حداکثر ۴۹ درصد تعیین شده و حق رأی ممتاز برای آن‌ها مجاز نیست.
• موضوع فعالیت شرکت در اساسنامه باید مرتبط با خدمات سلامت الکترونیک باشد.
• حضور مستقیم یا غیرمستقیم اشخاص حقیقی یا حقوقی در بیش از یک کارور ممنوع است، مگر سهامداری حداکثر ۵ درصدی از طریق بورس یا فرابورس.

پروانه صادرشده ۵ سال اعتبار دارد، قابل واگذاری به غیر نیست و تمدید آن هر پنج سال یک‌بار انجام می‌شود. در صورت نقض شرایط، ابتدا تذکر، سپس تعلیق و در نهایت ابطال پروانه پیش‌بینی شده است.

الزامات مدیریتی و فنی

• مدیرعامل و یکی از اعضای هیئت‌مدیره باید حداقل مدرک کارشناسی مرتبط با فناوری اطلاعات یا حوزه سلامت داشته باشند.
• مدیران فنی باید تابعیت ایرانی داشته باشند.
• مدیرعامل و یک عضو هیئت‌مدیره باید سابقه مدیریتی در شرکت‌های دارای رتبه یک انفورماتیکی یا سابقه مدیریت دولتی مرتبط با سلامت الکترونیک داشته باشند.
• حضور حداقل یک عضو هیئت‌مدیره با سابقه تخصصی در حوزه سلامت یا بیمه الزامی است.
• متقاضی یا سهام‌داران عمده باید دارای رتبه یک تشخیص صلاحیت شرکت‌های انفورماتیکی در حوزه نرم‌افزار، شبکه یا پشتیبانی باشند.

کاروران همچنین موظف‌اند در دوره موافقت اصولی، سامانه‌های مرکز عملیات شبکه (NOC)، مرکز عملیات امنیت (SOC) و مرکز تماس را طراحی، پیاده‌سازی و عملیاتی کنند.

الزامات مالی؛ ورود برای بازیگران بزرگ

برای شرکت‌های متقاضی دریافت پروانه اپراتوری، شرایط مالی قابل توجهی در نظر گرفته شده است:

• حداقل سرمایه ثبتی برای متقاضیان یک‌هزار میلیارد ریال و برای شرکت‌های دانش‌بنیان ۷۰۰ میلیارد ریال تعیین شده است. این رقم هر سه سال یک‌بار متناسب با نرخ تورم به‌روزرسانی می‌شود.
• متقاضی یا سهام‌داران حقوقی باید حداقل سه سال سابقه فعالیت داشته باشند.
• ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و مقبول در سه سال گذشته الزامی است.
• شرکت یا سهام‌داران نباید در سه سال گذشته زیان یا زیان انباشته داشته باشند.

علاوه بر این، کاروران باید برای تضمین ایفای تعهدات خود، ضمانت‌نامه معتبر و بدون قید و شرط به میزان ۱۰۰ برابر سقف معاملات متوسط ارائه کنند.

الزامات فعالیت و حفاظت از داده

کاروران مکلف به رعایت اصول زیر در فعالیت‌های خود هستند:

• ارائه خدمات بدون رفتار تبعیض‌آمیز به کسب‌وکارهای سلامت دیجیتال.
• احراز هویت کاربران صرفاً از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند.
• پردازش داده‌های سلامت تنها با رضایت صریح و آگاهانه افراد یا حکم قانونی.
• خودداری از ذخیره‌سازی اطلاعات هویتی و بیمه‌ای (به‌جز موارد مجاز).

در صورت بروز اختلاف یا اختلال در خدمات، تصمیم‌گیری نهایی بر عهده تنظیم‌گر (وزارت بهداشت) خواهد بود.

صدور مجوز از مسیر درگاه ملی

بر اساس آیین‌نامه، وزارت بهداشت موظف است برای متقاضیانی که در دوره موافقت اصولی الزامات فنی را اجرایی کرده‌اند، حداکثر ظرف دو ماه از طریق درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار پروانه کاروری صادر کند.