استان مرکزی: پیشتاز تولید انرژی خورشیدی و توسعه زیرساخت‌ها با چالش‌های زیست‌محیطی

استان مرکزی با جهشی چشمگیر در حوزه‌های زیرساختی، اقتصادی و آموزشی، به ویژه در تولید انرژی خورشیدی، به رتبه نخست کشور دست یافته است. این پیشرفت‌ها که عمدتاً با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و رویکرد جهادی محقق شده، شامل توسعه آزادراه‌ها، ساخت مدارس و حل مشکلات مسکن ملی نیز می‌شود. با این حال، معضل آلودگی هوا ناشی از مازوت‌سوزی به مهم‌ترین مطالبه مردمی تبدیل شده و نیازمند حمایت ملی دستگاه قضایی است.

جهش بی‌سابقه در تولید انرژی خورشیدی

در حوزه انرژی خورشیدی، استان مرکزی شاهد رشدی خیره‌کننده بوده است. تولید انرژی خورشیدی استان که در ابتدای کار دولت تنها ۳ مگاوات بود، اکنون به ۵۲۰ مگاوات رسیده و پیش‌بینی می‌شود با افتتاح پروژه‌های جدید، این رقم به ۶۳۰ مگاوات افزایش یابد. این میزان تولید، معادل یک چهارم کل انرژی خورشیدی احداث شده در کشور در مدت یک سال است. هدف‌گذاری استان برای تولید انرژی خورشیدی، ۵۰۰۰ مگاوات تعیین شده که تاکنون ۳۰۰۰ مگاوات زمین تحویل و ۱۸۰۰ مگاوات در مرحله اجرا قرار دارد و تماماً توسط بخش خصوصی سرمایه‌گذاری شده است.

توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و آموزشی

استان مرکزی در زمینه توسعه زیرساخت‌ها نیز اقدامات مهمی انجام داده است:

• آزادراه‌ها: عملیات اجرایی چهار آزادراه مهم ملی شامل کنارگذر اراک (فاز اول افتتاح شده)، باند اول آزادراه اراک - خرم‌آباد، آزادراه سلفچگان- اراک و آزادراه اراک - راهجرد در حال انجام یا به زودی افتتاح خواهد شد.
• روکش و ایمن‌سازی راه‌ها: یک میلیون تن آسفالت در محورهای شریانی استان ریخته شده که معادل یک ششم کل آسفالت‌ریزی کشور در سال گذشته است.
• عدالت آموزشی: در راستای دستور رئیس جمهور، ۱۸۰ مدرسه در یک سال گذشته ساخته شده و استان رتبه چهارم کشوری را در این زمینه کسب کرده است.

پیشرفت در حوزه مسکن و اقتصاد

در بخش مسکن و اقتصاد نیز دستاوردهای قابل توجهی گزارش شده است:

• مسکن ملی: مشکل ۵۰۰۰ واحد مسکن ملی حل و تحویل مردم شده و پروژه بزرگ ۸۰۰۰ واحدی نیز با همکاری دستگاه قضایی در حال اجراست.
• همت اقتصادی: با نام‌گذاری سه‌شنبه‌ها به نام «همت اقتصادی»، مشکلات واحدهای تولیدی به صورت منظم بررسی و رفع می‌شود.
• صادرات غیرنفتی: سال گذشته رکورد صادرات غیرنفتی استان با ۱.۶ میلیارد دلار شکسته شد که فارغ از صادرات از گمرکات سایر استان‌ها است.

چالش‌های کلیدی و مطالبات مردمی

با وجود پیشرفت‌ها، استان مرکزی با چالش‌های جدی مواجه است که نیازمند حمایت ملی است.

بحران آلودگی هوا و مازوت‌سوزی

استاندار مرکزی تأکید کرده است که مهم‌ترین خواسته مردم استان در حال حاضر، نه اشتغال، بلکه آلودگی هوا است. فشار ناشی از مازوت‌سوزی به حدی رسیده که منجر به تجمع و تحصن مردمی شده است. وی خواستار حمایت قاطع دستگاه قضایی در سطح ملی برای حل این معضل و همچنین تعیین تکلیف عوارض آلایندگی واحدهای دولتی شد.

مشکلات صنایع مادر و خصوصی‌سازی

ریشه مشکلات برخی صنایع مادر مانند هپکو، آذرآب و واگن پارس در خصوصی‌سازی‌های حساب‌نشده عنوان شده است. مسئله هپکو با دستور رئیس‌جمهور شهید حل شده و این واحد اکنون در وضعیت خوبی قرار دارد. اما پرونده شش ساله شرکت آذرآب اراک که یک کارخانه استراتژیک در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و هسته‌ای است، نیازمند مداخله فوری دستگاه قضایی برای حل مشکل مالکیت و کلاهبرداری‌ها است.

معضلات اوقاف و موانع قانونی

موضوع اوقاف نیز یکی دیگر از معضلات اصلی است که موجب قفل شدن فرصت‌های اقتصادی و درگیری ۷۰ روستای اراک و شازند با محدودیت‌های موقوفه شده است. تشکیل هیئت عالی قضایی برای بررسی متمرکز این پرونده‌ها و رسیدگی به انتظار ۵۰ ساله مردم ضروری است.

ترس مدیران از دستگاه‌های نظارتی

کمبود سرمایه در گردش و بی‌تصمیمی در استانداری و دستگاه‌های اجرایی به دلیل ترس از دستگاه‌های نظارتی وابسته به قوه قضاییه، از دیگر موانع توسعه است. مدیران به دلیل نگرانی از بازداشت‌های موقت و سخت‌گیری‌های بیش از حد نظارتی، حتی در مورد تصمیمات اقتصادی صحیح، از اقدام کردن دوری می‌کنند. استاندار مرکزی خواستار ضمانت اجرایی مصوبات ستاد تسهیل با حضور نماینده قوه قضائیه شد تا توسط نهادهای ثالث یا نظارتی مسدود نشوند.