رشد ۴۳ درصدی بودجه وزارت ارتباطات در سال ۱۴۰۵؛ اتکای ۹۳ درصدی به اپراتورها

درآمدهای فاوا: اتکای سنگین به اپراتورها

گزارش مرکز پژوهش‌ها حاکی از آن است که ساختار درآمدی وزارت ارتباطات به شدت به عملکرد اپراتورهای ارتباطی وابسته است. حدود ۹۳ درصد از کل درآمدهای این حوزه، از محل حق‌السهم دولت از کاروران ارتباطی تأمین می‌شود که این موضوع، یک ضعف ساختاری مهم در تنوع‌بخشی به منابع مالی محسوب می‌شود.

در بخش الزامات منابع، حقوق گمرکی گوشی‌های با ارزش بالای ۶۰۰ یورو بدون تغییر و معادل ۱۵ درصد باقی مانده است. نکته قابل توجه دیگر، ورود احکام مشخصی درباره هوش مصنوعی به بودجه برای نخستین بار است. این احکام شامل تعیین ۳ درصد حق‌السهم دولت از درآمد سالانه کاربران ارتباطی در برنامه‌های هوش مصنوعی و همچنین پیش‌بینی ۵۰ میلیارد تومان حق امتیاز برای صدور پروانه در این حوزه می‌شود.

اعتبارات فاوا: تمرکز بر سرمایه‌گذاری

در بخش مصارف، مجموع اعتبارات وزارت ارتباطات و دستگاه‌های تابعه در سال ۱۴۰۵ به ۳۰.۳ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به سال قبل، حدود ۲۷ درصد افزایش داشته است. از این میزان، ۹۳ درصد اعتبارات (حدود ۲۸.۱ هزار میلیارد تومان) از طریق ستاد مرکزی وزارتخانه هزینه خواهد شد.

بخش عمده این بودجه، یعنی حدود ۸۴ درصد اعتبارات (معادل ۲۵.۴ هزار میلیارد تومان)، به تملک دارایی‌های سرمایه‌ای اختصاص یافته است. این تمرکز بر سرمایه‌گذاری نشان‌دهنده اولویت‌بندی بودجه بر توسعه زیرساخت‌هایی نظیر شبکه ملی اطلاعات، دولت هوشمند و صنعت فضایی است. در مقابل، اعتبارات مرکز ملی فضای مجازی ۷۱۴ میلیارد تومان برآورد شده که تنها ۳ درصد رشد را نشان می‌دهد.

چالش‌ها و توصیه‌ها: آینده بودجه فاوا

با وجود مازاد مالی در حوزه فاوا، گزارش مرکز پژوهش‌ها به تنوع پایین منابع درآمدی و اتکای شدید به اپراتورها به عنوان یک ضعف ساختاری جدی هشدار می‌دهد. این گزارش پیشنهاداتی را برای بهبود وضعیت ارائه کرده است:

• توسعه خدمات نوین دیجیتال و تنوع‌بخشی به منابع درآمدی.
• تقویت نظارت مجلس بر عملکرد مالی و ساختاری شرکت‌های دولتی تابعه، به ویژه شرکت ملی پست و شرکت ارتباطات زیرساخت.
• بازنگری در توزیع اعتبارات میان ستاد وزارتخانه و دستگاه‌های اجرایی تابعه برای افزایش کارایی و پاسخ‌گویی.

این توصیه‌ها با هدف تضمین پایداری مالی و افزایش بهره‌وری در آینده بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور ارائه شده‌اند.