ناترازی انرژی و آب: وعده‌های بی‌سرانجام و واقعیت تلخ قطعی‌ها در ایران

وعده‌های بی‌سرانجام در مواجهه با واقعیت

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، در مراسم افتتاح ۱۵۹۹۷ طرح شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، بر مدیریت بهره‌برداری از انرژی پاک و مصرف بهینه تأکید کرده و اظهار داشت: «باید به شکلی عمل کنیم که در تابستان پیش‌رو به‌هیچ‌وجه قطع برق و گاز نداشته باشیم.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ایران در سال 1404، در تابستان بیش از 24 هزار مگاوات ناترازی برق در زمان اوج مصرف و در زمستان حدود 600 میلیون مترمکعب ناترازی گاز را تجربه کرده است. این اعداد نشان می‌دهند که تحقق چنین وعده‌ای در یک سال، با واقعیت موجود فاصله زیادی دارد.

به نظر می‌رسد که رئیس جمهور از وضعیت وخیم آب آگاه است، چرا که تنها به عدم قطع برق و گاز اشاره کرده و هیچ وعده‌ای در زمینه آب نداده است. این در حالی است که ناترازی آب به شدت کشور را درگیر کرده و قطعی آب به صورت «چراغ خاموش» در بسیاری از مناطق در جریان است.

«کاهش فشار»؛ پوششی برای قطعی آب

در حالی که از ناترازی برق و گاز بارها صحبت شده، ناترازی آب نیز به مرحله بحرانی رسیده است. حتی با وجود بارش‌های اخیر در نقاط مختلف کشور، مردم همچنان از قطعی آب خبر می‌دهند.

مسئولان هیچ‌گاه سیاست قطعی آب را به صورت علنی اعلام نکرده‌اند. آنها به جای آن از «سیاست کاهش فشار آب» صحبت می‌کنند که در واقع همان قطعی آب است و نوعی بازی با کلمات به شمار می‌رود.

بهنام بخشی، مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب تهران، در این باره اظهار داشته است: «زمان اعمال افت فشار آب در تهران نسبت به گذشته افزایش پیدا نکرده و همچنان در ساعات مشخص شبانه به شکل یک شب در میان انجام می‌شود. با توجه به بارندگی‌های امسال و در عین حال تداوم پنجمین سال خشکسالی، شرایط منابع آب در تهران سخت و شکننده شده است. به همین دلیل از شهروندان درخواست کردیم برای جلوگیری از بروز تنش‌های آبی، همکاری و همراهی لازم را داشته باشند.»

محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز در آذرماه سال گذشته بیان کرده بود که با تعدیل فشار آب، 97 میلیون مترمکعب آب نسبت به مدت مشابه سال قبل کمتر توزیع شده و این امر به سه ماه پایداری در توزیع آب کمک کرده است. با این حال، روایت‌های مردمی نشان می‌دهد که قطعی آب همچنان ادامه دارد و حتی در برخی مناطق افزایش نیز یافته است.

روایت‌های مردمی از بحران آب

در بسیاری از مناطق تهران، قطعی آب در شب‌ها همچنان ادامه دارد. این موضوع کمتر به صورت عمومی مطرح می‌شود، زیرا بسیاری از خانه‌ها برای مقابله با این مشکل، اقدام به تهیه پمپ و مخزن آب کرده‌اند. اما شهروندانی که توانایی تهیه این تجهیزات را ندارند، اغلب شب‌ها با قطعی آب مواجه هستند و آب تنها به طبقات پایین‌تر ساختمان‌ها می‌رسد.

در هفته‌های اخیر، گزارش‌هایی از قطعی آب در ساعات روز نیز در برخی مناطق به گوش رسیده که نشان‌دهنده افزایش زمان سیاست قطعی آب است؛ سیاستی که هیچ نهاد مسئولی به طور شفاف درباره آن صحبت نمی‌کند.

در شرایطی که بسیاری از مردم با فشار اقتصادی شدید برای تأمین معاش خود مجبور به داشتن بیش از یک شغل هستند، تأمین هزینه پمپ و مخزن آب به دلیل سوءمدیریت مسئولان، بار مالی مضاعفی بر دوش آنها می‌گذارد.

مسئولان ممکن است مدعی شوند که قطعی آب رخ نداده و تنها فشار شبکه کاهش یافته است، اما نمی‌توان واقعیت قطعی آب را تنها به تجربه کسانی محدود کرد که پمپ و مخزن خریداری کرده‌اند. اگر مسئولان به صحبت‌های مردمی که وظیفه خدمت‌رسانی به آنها را دارند گوش دهند، متوجه خواهند شد که قطعی آب در حال حاضر، حتی با وجود بارش‌های متعدد، همچنان مردم را درگیر کرده است.