چالش‌ها و راهکارهای تأمین اجتماعی ایلام: از جمعیت تا حمایت از تولید

مظفر حیدری، مدیرکل تأمین اجتماعی استان ایلام، در تشریح مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این سازمان در استان، به موضوعاتی حیاتی اشاره کرد که پایداری و کارایی صندوق تأمین اجتماعی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. او ضمن اشاره به رکودهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و رکود تورمی، بر چالش جمعیت فعال و پیر شدن کشور به دلیل کاهش نرخ زاد و ولد تأکید کرد و آن را نیازمند چاره‌اندیشی فوری دانست.

چالش‌های کلیدی پیش روی تأمین اجتماعی

حیدری خاطرنشان کرد که عدم بیمه‌پردازی جمعیت فعال و جوان، سازمان را به سمت سالمندی و افزایش بار هزینه‌های مستمری و بازنشستگی سوق خواهد داد. از دیگر چالش‌های مهم مطرح شده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تعطیلی کارگاه‌ها: کاهش فعالیت و تعطیلی کارگاه‌ها به طور مستقیم بر منابع وصولی حق بیمه تأثیر می‌گذارد.
• کاهش بودجه‌های عمرانی: از آنجا که تأمین اجتماعی بر اساس اشتغال و طرح‌های عمرانی به وصول حق بیمه می‌پردازد، کاهش بودجه‌های عمرانی تأثیر منفی بر درآمدهای سازمان خواهد داشت.

بخش بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی در ایلام، خدمات خود را از طریق چهار شعبه اقماری ثابت و غیردائم و یک کارگزاری به جامعه هدف ارائه می‌دهد که در این بخش ۲۰۰ کارمند مشغول به فعالیت هستند.

تأکید بر خدمات غیرحضوری و کاهش مراجعات

در راستای بهبود خدمات و کاهش بروکراسی اداری، تأمین اجتماعی ایلام بر توسعه خدمات غیرحضوری تمرکز کرده است. در حال حاضر، حدود ۷۰ خدمت پرمراجعه از طریق سامانه es.tamin.ir و نرم‌افزار «همراه من تأمین» به مخاطبان ارائه می‌شود.

مدیرکل تأمین اجتماعی استان ایلام توضیح داد: «در سال اول اجرای طرح خدمات غیرحضوری، که تنها ۳۰ خدمت ارائه می‌شد، ۷۰ میلیون بار مراجعه به سازمان کاهش یافت. اکنون که خدمات ما از ۳۰ مورد به ۷۰ خدمت ارتقا یافته، قطعاً تأثیر بسزایی هم در هزینه‌ها برای بیمه‌شدگان و هم در بخش بروکراسی اداری دارد.»

جمعیت تحت پوشش و منابع درآمدی

در حال حاضر، ۳۴۰ هزار نفر جمعیت تحت پوشش تأمین اجتماعی استان ایلام قرار دارند که این تعداد حدود ۵۵ درصد جمعیت کل استان را شامل می‌شود. از این تعداد، حدود ۱۲۰ هزار نفر بیمه‌شده اصلی هستند که منابع درآمدی اصلی سازمان برای ارائه تعهدات محسوب می‌شوند.

• مستمری‌بگیران: ۲۸ هزار نفر مستمری‌بگیر اصلی در استان حضور دارند و مابقی افراد تحت تکفل بیمه‌شدگان اصلی هستند.
• کارگاه‌های فعال: ۹ هزار و ۶۶۰ کارگاه فعال در استان وجود دارد که منابع درآمدی سازمان از وصول حق بیمه کارکرد بیمه‌شدگان این کارگاه‌ها تأمین می‌شود.

ضریب پشتیبانی و راهکارهای پایداری صندوق

ضریب پشتیبانی در استان ایلام بر اساس بافت جمعیتی و جامعه بیمه‌شده، ۵ است که نسبت به نرم کشوری (تقریباً ۴) وضعیت مناسب‌تری دارد. راهکار اصلی برای افزایش این ضریب و کمک به پایداری صندوق، افزایش تعداد بیمه‌شدگان جدید است.

حیدری تأکید کرد که با افزایش جامعه هدف بیمه‌شدگان اصلی، صندوق از لحاظ منابع مالی تقویت می‌شود. این امر از طریق استفاده از قوانین جدید، فعال کردن حوزه بازرسی کارگاه‌ها و همچنین اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی بیمه‌ای پیگیری می‌شود.

بیمه بیکاری و حمایت از کارفرمایان

در حوزه بیمه بیکاری، تعداد مقرری‌بگیران در استان ۷۰۰ نفر اعلام شده است. این افراد به صورت غیرارادی بیکار شده و بر اساس قوانین کار و رأی اداره کار به تأمین اجتماعی معرفی می‌شوند و حقوق ماهیانه دریافت می‌کنند.

تأمین اجتماعی به عنوان یک سازمان غیردولتی عمومی، بودجه‌ای از اعتبارات دولتی ندارد و نیازمند برنامه‌ریزی برای حمایت از کارفرمایان به عنوان منبع درآمدی اصلی است. اقدامات حمایتی شامل:

• تقسیط بدهی‌ها و امهال مطالبات کارفرمایان.
• بخشودگی جرائم با مجوز دولت در سنوات گذشته.

در راستای حمایت از تولید، ۱۳۰ میلیارد تومان مطالبات قطعی کارفرمایان در حدود ۳۶۰ کارگاه تقسیط شده است. همچنین، برای حمایت از معیشت بازنشستگان و مستمری‌بگیران، علاوه بر کمک‌هزینه‌های معیشتی، به حدود ۲ هزار نفر از این عزیزان، وام قرض‌الحسنه با بهره پایین به مبلغ پنجاه میلیون تومان پرداخت شده است.