مس: فلز استراتژیک قرن ۲۱ و چشم‌انداز صعودی قیمت تا سال ۲۰۲۶

جهش چشمگیر قیمت در بازار جهانی

بازار جهانی مس طی یک سال اخیر شاهد رشد قابل‌توجهی بوده است. قیمت قراردادهای نقدی و سه‌ماهه در بورس فلزات لندن در برهه‌هایی از مرز تاریخی ۱۱ هزار دلار در هر تن فراتر رفت. این افزایش نشان می‌دهد که بازار از فاز «اصلاح پساکرونا» عبور کرده و وارد دوره‌ای از صعود میان‌مدت تا بلندمدت شده است که سیگنالی روشن از تغییر پارادایم در بازار این کالای اساسی است.

آمار و ارقام: کسری ساختاری در بازار مس

بر اساس داده‌های نهادهای بین‌المللی، مصرف جهانی مس در سال ۲۰۲۴ از ۲۶ میلیون تن عبور کرده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۲۰۲۶ به بیش از ۲۸ میلیون تن برسد. در مقابل، عرضه جهانی مس رشدی کمتر از ۲ درصد در سال دارد؛ در حالی که تنها بخش انرژی‌های پاک با نرخ رشدی بالاتر از ۵ درصد در حال توسعه است. موجودی انبارهای بورس فلزات لندن نیز طی ماه‌های اخیر در پایین‌ترین سطح چند سال گذشته قرار داشته است. این ترکیب از عوامل، بازار را وارد فاز «کسری ساختاری» کرده و کف قیمتی جدیدی برای این فلز پایه پدید آورده است.

مس، نشانگر ضربان اقتصاد جهانی

لقب «دکتر مس» بی‌دلیل نیست؛ رفتار قیمتی این فلز اغلب بازتابی از وضعیت سلامت اقتصاد جهانی است. رشد تقاضای مس معمولاً با رونق تولید صنعتی و توسعه زیرساخت‌ها همراه است و افت آن هشدار رکود محسوب می‌شود. بنابراین، افزایش اخیر قیمت‌ها را می‌توان نشانه‌ای از تداوم سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی، زیرساخت و فناوری‌های نو دانست؛ حتی در شرایطی که برخی اقتصادهای بزرگ با نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی روبه‌رو هستند.

عوامل اصلی صعود: محدودیت عرضه و جهش تقاضا

دو عامل کلیدی در صعود قیمت مس نقش دارند:

• محدودیت عرضه: صنعت معدن‌کاری با چالش‌های ساختاری جدی مواجه است. کاهش عیار معادن، افزایش هزینه‌های استخراج، تشدید مقررات زیست‌محیطی و تأخیر در بهره‌برداری پروژه‌های جدید، رشد تولید را محدود کرده است. تولیدکنندگان اصلی مانند شیلی و پرو بارها با اختلال‌های عملیاتی و کاهش نرخ بهره‌وری روبه‌رو شده‌اند، که منجر به کمبود عرضه‌ای پایدار اما مزمن شده است.
• جهش تقاضا: گذار جهانی به انرژی پاک و برق‌رسانی گسترده، موتور محرک اصلی بازار است. خودروهای برقی به‌طور متوسط چندین برابر خودروهای احتراق داخلی مس مصرف می‌کنند. توسعه نیروگاه‌های بادی و خورشیدی، شبکه‌های برق هوشمند و مراکز داده، نیاز به این فلز را چند برابر کرده است. هم‌زمان، هند و اقتصادهای نوظهور جنوب‌شرقی آسیا با اجرای پروژه‌های کلان عمرانی در حال تبدیل‌شدن به قطب‌های جدید مصرف هستند و بخشی از وابستگی بازار به چین را کاهش داده‌اند.

نقش چین و پویایی فصلی بازار

چین همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس در جهان است و نوسانات فصلی تقاضای این کشور، به‌ویژه با نزدیک شدن به سال نو چینی، تأثیر قابل‌توجهی بر قیمت‌ها دارد. معمولاً پیش از تعطیلات سال نو، فعالیت‌های صنعتی کاهش می‌یابد و بازار وارد فاز احتیاطی می‌شود. اما در شرایط فعلی که موجودی انبارها در سطوح پایینی قرار دارد، هرگونه بازگشت تقاضا پس از تعطیلات می‌تواند موج تازه‌ای از رشد قیمت‌ها را رقم بزند. سناریوی محتمل، ثبات نسبی تا پیش از سال نو و تداوم روند صعودی در ماه‌های بعد است.

چشم‌انداز قیمت مس تا سال ۲۰۲۶: صعودی اما پرنوسان

جمع‌بندی تحلیل بانک‌های سرمایه‌گذاری و مؤسسات تخصصی نشان می‌دهد که بازار مس در مسیر تثبیت قیمت‌ها در سطوح بالاتر از میانگین تاریخی قرار دارد. محدوده ۱۱ تا ۱۲ هزار دلار در هر تن به‌عنوان دامنه تعادلی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ارزیابی می‌شود و در سناریوهای خوش‌بینانه، رسیدن به سطح ۱۳ تا ۱۵ هزار دلار نیز دور از انتظار نیست. با این حال، مسیر پیش‌رو خالی از ریسک نخواهد بود. رکود جهانی، سیاست‌های پولی انقباضی یا افزایش ناگهانی عرضه معدنی می‌تواند موج‌های اصلاحی کوتاه‌مدت ایجاد کند؛ در حالی که اختلال در عرضه، تسهیلات مالی دولت‌ها و شتاب در گذار انرژی همچنان پتانسیل صعودی را زنده نگه می‌دارد.