آیکون خبر

خبر کامل

کشف راز بقای مارها بدون غذا: حذف ژن هورمون گرسنگی

کشف راز بقای مارها بدون غذا: حذف ژن هورمون گرسنگی

یافته‌ای شگفت‌انگیز در دنیای علم، پرده از راز بقای برخی خزندگان، به‌ویژه مارها، در شرایط کمبود غذا برداشته است. دانشمندان کشف کرده‌اند که بسیاری از این موجودات، ژن تولیدکننده هورمون «گرلین» یا همان «هورمون گرسنگی» را از دست داده‌اند، و این ویژگی به آن‌ها امکان می‌دهد تا ماه‌ها و حتی یک سال کامل بدون غذا زنده بمانند.

هورمون گرلین: از امید تا پیچیدگی

گرلین، هورمونی است که عمدتاً در معده تولید شده و به مغز پیام می‌دهد که زمان غذا خوردن فرا رسیده است. زمانی، دانشمندان امید داشتند که این هورمون کلید درمان چاقی، بی‌اشتهایی یا دیابت باشد، اما نقش پیچیده آن در متابولیسم بدن، این امیدها را بی‌نتیجه گذاشت. حتی مسدود کردن گرلین در موش‌ها نیز تأثیری بر اشتها یا وزن آن‌ها نداشت که نشان‌دهنده نقص در درک ما از عملکرد واقعی آن بود.

کشف حذف ژنتیکی در خزندگان

در پژوهشی جدید، دانشمندان با بررسی ژنوم ۱۱۲ گونه از خزندگان شامل مارها، آفتاب‌پرست‌ها، لاک‌پشت‌ها و آگاماها، به یافته‌ای مهم دست یافتند. آن‌ها مشاهده کردند که ۳۲ گونه مار، ۴ گونه آفتاب‌پرست و ۲ گونه آگاما، تقریباً ژن‌های تولیدکننده هورمون گرلین را از دست داده‌اند. در برخی از این گونه‌ها، فقط تکه‌های ناقصی از ژن باقی مانده بود، در حالی که در برخی دیگر، ژن به طور کامل حذف شده یا آنقدر تغییر کرده بود که دیگر کارایی نداشت.

این الگو نشان می‌دهد که حذف ژن گرلین احتمالاً چندین بار و به طور مستقل در مسیر تکامل گروه‌های مختلف خزندگان رخ داده است، حتی شاید چند بار فقط در مارها. علاوه بر این، این حیوانات آنزیم ضروری MBOAT4 را نیز که برای فعال شدن گرلین لازم است، ندارند.

سازگاری برای بقا: استراتژی «کمین و انتظار»

پژوهشگران معتقدند که این حذف ژنتیکی نتیجه سازگاری‌های شدید رفتاری و فیزیولوژیکی است که خزندگان، به ویژه مارها، برای زنده ماندن در محیط‌هایی با طعمه کم و نامطمئن تکامل داده‌اند.

نقش نبود گرلین در متابولیسم مارها

در پستانداران، گرلین هنگام گرسنگی به بدن دستور می‌دهد چربی بسوزاند تا حیوان بتواند به دنبال غذا بگردد. اما مارها و برخی دیگر از خزندگان، استراتژی شکار «کمین و انتظار» را در پیش می‌گیرند؛ آن‌ها در یک نقطه ثابت می‌مانند تا طعمه به طور خودکار نزدیک شود.

برای بقا با این روش شکار، این حیوانات باید مصرف انرژی در حالت استراحت را به شدت کاهش دهند. حذف ژن‌های گرلین دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد و الگوی متابولیک مارها را کاملاً برعکس پستانداران می‌کند. این تغییر ژنتیکی به آن‌ها اجازه می‌دهد تا مصرف انرژی خود را به حداقل برسانند و برای مدت طولانی بدون غذا زنده بمانند.

آینده پژوهش‌ها

تاد کاستو، ژنومیست دانشگاه تگزاس، این یافته را «کاملاً شگفت‌انگیز» توصیف کرده و تأکید می‌کند که این پژوهش می‌تواند اولین گام برای درک بهتر عملکرد گرلین در سایر حیوانات باشد. او می‌افزاید: «هیچ‌وقت نمی‌دانید این تحقیقات در نهایت به کجا می‌رسند.»

این مطالعه مهم در مجله Open Biology منتشر شده است و افق‌های جدیدی را برای درک مکانیسم‌های بقا و متابولیسم در گونه‌های مختلف باز می‌کند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗