دانشگاه تهران: توسعه دریامحور با مشارکت مردم در مناطق محروم

نقش مردم و دانشگاه در توسعه

قربانی تأکید کرد که اساس این طرح‌ها بر این است که بذر آبادانی و پیشرفت توسط خود مردم منطقه کاشته شود و دانشگاه تنها نقش تسهیلگر را ایفا می‌کند. به گفته وی، مردم باید مسئولیت توسعه را بر عهده بگیرند تا وابستگی به نهادهای دولتی کاهش یابد و توسعه‌ای پایدار و خودجوش شکل گیرد.

چارچوب‌های قانونی و آموزشی

قانون برنامه هفتم کشور، تکالیفی را برای توسعه پایدار دریامحور و راه‌اندازی سازمان توسعه سواحل مکران مشخص کرده است. همچنین، برنامه جامع تحقق سیاست‌های توسعه دریامحور تدوین شده و گروه سیاست‌گذاری منابع طبیعی دانشگاه تهران، این سند را تحلیل و چالش‌های آن را بررسی کرده است.

ساختار آموزشی دانشکده کشاورزی در حوزه دریامحور

دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در حوزه توسعه پایدار دریامحور، ساختار آموزشی ویژه‌ای را ایجاد کرده است. این ساختار شامل چهار گروه تخصصی است:

• حکمرانی، اقتصاد و کارآفرینی دریایی
• محیط زیست پایدار دریایی و کشاورزی پایدار دریایی
• فناوری‌های هوشمند دریایی

علاوه بر این، رشته کارشناسی ارشد مدیریت یکپارچه منطقه ساحلی با سه گرایش ویژه به دانشجویان آموزش داده می‌شود تا متخصصان مورد نیاز این حوزه تربیت شوند.

مدل توانمندسازی و تجربیات موفق

از سال ۱۳۹۴، پروژه‌های توانمندسازی با مشارکت مردم در هشت شهرستان کشور، از جمله خواف در خراسان رضوی و قلعه‌گنج در کرمان، اجرا شده است. این پروژه‌ها بر اساس مدل پنج سرمایه (اجتماعی، انسانی، مالی، زیرساختی و طبیعی) طراحی شده‌اند و هدف اصلی آنها ایجاد معیشت پایدار برای جوامع محلی است.

نمونه موفق در خواف

در شهرستان خواف، با مشارکت مردم و نهادهای محلی، صندوق‌های خرد روستایی راه‌اندازی شد. منابع این صندوق‌ها توسط خود روستاییان مدیریت شده و زمینه را برای طرح‌های کسب‌وکار پایدار و ایجاد شغل‌های مستقیم و غیرمستقیم فراهم آورده است.

آمادگی برای گسترش طرح

قربانی در پایان اعلام کرد که تمامی این پروژه‌ها با حضور مردم، شرکت‌های اقتصادی و نهادهای دولتی طراحی و اجرا شده‌اند و دانشگاه تهران نقش پشتیبانی و تسهیلگری داشته است. وی افزود: «ما آماده‌ایم این مدل موفق را در سایر مناطق ساحلی جنوب کشور، به ویژه استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان، به عنوان پایلوت توسعه پایدار دریامحور پیاده‌سازی کنیم.»