هفته سرنوشت‌ساز اتحادیه اروپا: از تقویت دفاعی تا رقابت اقتصادی

اتحادیه اروپا در آستانه ورود به هفته‌ای پرمخاطره و سرنوشت‌ساز از دیپلماسی فشرده قرار گرفته است. رهبران اروپایی در این هفته با برخی از دشوارترین چالش‌های راهبردی و اقتصادی مواجه خواهند شد که آینده این قاره را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

پرسش محوری این سلسله نشست‌ها این است که آیا اروپا می‌تواند در جهانی که با رقابت‌های ژئوپلیتیکی فزاینده و فشارهای اقتصادی روبرو است، به بازیگری قدرتمند، متحد و مستقل تبدیل شود؟

اولویت‌های سه‌گانه اروپا

رهبران اتحادیه اروپا هم‌زمان در تلاشند تا به سه اولویت درهم‌تنیده بپردازند:

• تقویت نقش جهانی اروپا: افزایش نفوذ و حضور اروپا در صحنه بین‌المللی.
• افزایش توان رقابت اقتصادی: بهبود جایگاه اقتصادی اروپا در برابر قدرت‌های جهانی.
• تداوم حمایت از اوکراین: در آستانه ورود به چهارمین سال جنگ با روسیه، حمایت از اوکراین حیاتی است.

انریکو لتا، نخست‌وزیر پیشین ایتالیا، این مقطع را تاریخی دانسته و آن را مشابه زمان امضای «پیمان اتحادیه اروپا» در سال ۱۹۹۲ توصیف کرده است. او معتقد است که هفته پیش‌رو آزمونی تعیین‌کننده برای سنجش توان اتحادیه در بازتعریف خود از طریق وحدت و بلوغ بیشتر خواهد بود.

برنامه فشرده دیپلماسی بحرانی

«دیپلماسی بحرانی» اروپا در قالب نشست‌های متنوع و در مکان‌های مختلفی دنبال خواهد شد:

• بروکسل: میزبان نشست‌های اصلی و وزرای دفاع.
• قصری در حومه بلژیک: برای برخی از مذاکرات.
• مونیخ: میزبان بزرگ‌ترین کنفرانس امنیتی جهان.
• استراسبورگ: نمایندگان پارلمان اروپا درباره روابط تجاری با آمریکا و بودجه بلندمدت اتحادیه (۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴) گفت‌وگو خواهند کرد.

حمایت از اوکراین و نگرانی‌های امنیتی

این هفته با نشست وزیران دفاع اتحادیه اروپا در بروکسل آغاز می‌شود که تنها دستورکار آن حمایت از اوکراین است. میخایلو فدوروف، وزیر دفاع اوکراین، نیازهای فوری نظامی کشورش را تشریح خواهد کرد. این نیازها شامل:

• سامانه‌های پدافند هوایی بیشتر مانند پاتریوت و ناسامز.
• همکاری در حوزه نوآوری‌های دفاعی.

این نشست بازتاب‌دهنده نگرانی فزاینده اروپا درباره امنیت خود است، به‌ویژه در شرایطی که ایالات متحده به‌طور فزاینده‌ای از اتحاد فراآتلانتیک فاصله می‌گیرد. فابریس پوتیه، مدیرعامل مؤسسه مشاوره‌ای «راسموسن گلوبال»، تأکید کرده است که اروپا باید فوراً به فکر «طرح جایگزین» برای امنیت خود باشد و بتواند در صورت نبود حمایت آمریکا، روی پای خود بایستد. این نشست با شام کاری غیررسمی و کنفرانس خبری کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به پایان خواهد رسید.

رقابت‌پذیری اقتصادی اروپا

در ادامه، تمرکز به مسائل اقتصادی معطوف می‌شود؛ جایی که رهبران ۲۷ کشور عضو اتحادیه گرد هم می‌آیند تا درباره افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد اروپا گفت‌وگو کنند. محورهای اصلی این نشست عبارتند از:

• ساده‌سازی قوانین.
• تقویت بازار واحد.
• کاهش وابستگی به مواد خام حیاتی.

روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، نیز گزارشی درباره روند تصویب توافق تجاری اتحادیه اروپا و آمریکا ارائه خواهد داد. ماریو دراگی، رئیس پیشین بانک مرکزی اروپا، و انریکو لتا نیز دیدگاه‌های خود را درباره افزایش رقابت‌پذیری اروپا مطرح خواهند کرد. آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، در دعوت‌نامه این نشست تأکید کرده است که اتحادیه اروپا اکنون در جهانی با رقابت اقتصادی شدید و گاه ناعادلانه فعالیت می‌کند. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز پیش‌تر هشدار داده بود که جهان به‌طور دائمی تغییر کرده و اروپا ناگزیر است خود را با این شرایط جدید تطبیق دهد.

کنفرانس امنیتی مونیخ و آینده ناتو

هفته دیپلماسی اروپا با کنفرانس امنیتی مونیخ به پایان می‌رسد؛ جایی که موضوعاتی چون امنیت و دفاع اروپا و آینده روابط فراآتلانتیک بررسی خواهد شد. با وجود تمرکز رسمی بر همکاری، نگرانی پنهان این است که آیا اروپا بدون حمایت آمریکا توان دفاع از خود را دارد یا خیر. مارک روته، دبیرکل ناتو، این ایده را رد کرده است، اما نهادهای اطلاعاتی احتمال می‌دهند روسیه در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ آماده حمله به یکی از کشورهای اروپایی باشد.