نیازهای پنهان ناشنوایان: از نمایشگرهای مترو تا ارتباط با خطوط امدادی

نیازهای حیاتی ناشنوایان در فضاهای عمومی

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های افراد ناشنوا، دسترسی به امکانات دیداری در فضاهای عمومی است. رضایی‌فر تأکید کرد که در وسایل حمل‌ونقل عمومی نظیر اتوبوس‌ها و متروها، نمایشگرهای اعلام ایستگاه نقش حیاتی دارند. متأسفانه در برخی ناوگان‌ها، این نمایشگرها غیرفعال یا حذف شده‌اند که این اقدام نادرست است. وی افزود: «اعلام‌های شنیداری بیشتر برای نابینایان کاربرد دارد و نباید جایگزین امکانات دیداری شود.»

ایمنی و هشدارها در اماکن عمومی

سرپرست دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب‌سازی کشور به اهمیت ایمنی ناشنوایان در اماکن عمومی اشاره کرد. در مکان‌هایی مانند هتل‌ها، مراکز اقامتی و ساختمان‌های عمومی، در صورت وقوع حوادثی نظیر آتش‌سوزی، تنها استفاده از آژیرهای صوتی کافی نیست. رضایی‌فر تصریح کرد که لازم است هشدارهای نوری نیز پیش‌بینی شود. او به نمونه‌هایی از هتل‌ها اشاره کرد که اتاق‌های ویژه‌ای برای ناشنوایان طراحی کرده‌اند؛ این اتاق‌ها مجهز به:

• چراغ‌های هشداردهنده
• سیستم‌های ویبره متصل به تلفن
• سیستم‌های ویبره متصل به زنگ در

این امکانات به فرد ناشنوا کمک می‌کند تا از تماس یا مراجعه مطلع شود، امکاناتی که شاید به ذهن افراد عادی نرسد اما برای ناشنوایان ضروری است.

چالش ارتباط با خطوط امدادی

یکی از جدی‌ترین چالش‌های افراد ناشنوا، برقراری ارتباط تلفنی، به‌ویژه با خطوط امدادی است. رضایی‌فر بیان کرد که در مواردی، افراد ناشنوا به دلیل ناتوانی در تماس مؤثر با اورژانس (۱۱۵)، آتش‌نشانی (۱۲۵) یا پلیس (۱۱۰) دچار آسیب شده‌اند. به همین دلیل، طرح‌هایی برای ایجاد امکان ارتباط تصویری یا متنی ناشنوایان با این خطوط امدادی در دستور کار قرار گرفته است.

تجربه موفق آتش‌نشانی کاشان

سرپرست دبیرخانه ستاد مناسب‌سازی کشور به یک تجربه موفق در شهر کاشان اشاره کرد: «آتش‌نشانی کاشان به‌صورت داوطلبانه اطلاعات تماس تعدادی از ناشنوایان را ثبت کرده و از طریق نرم‌افزارهای تبدیل متن به صوت و بالعکس، امکان ارتباط مؤثر با این افراد را فراهم کرده است.» هدف این ستاد، تعمیم این خدمات به‌صورت عمومی و بدون نیاز به شناسایی قبلی، در سراسر کشور است.

پیش‌نویس طرحی با همکاری یکی از دانشجویان دکتری دانشگاه صنعتی و شبکه ناشنوایان تهیه شده و در صورت تأمین زیرساخت‌های لازم، امید می‌رود تا سال آینده به مرحله اجرا برسد.

مشارکت ذی‌نفعان و نقش دستگاه‌های اجرایی

رضایی‌فر بر نقش فعال خود افراد دارای معلولیت در فرآیند مناسب‌سازی تأکید کرد. بسیاری از برنامه‌های این ستاد با مشارکت مستقیم شبکه ناشنوایان و تشکل‌های ذی‌نفع تدوین می‌شود. او افزود: «حتی در مواردی که دیدگاه ما با نظر آنان متفاوت است، اولویت با خواسته و نیاز واقعی خود افراد دارای معلولیت است.»

در پایان، وی به نقش کلیدی شهرداری‌ها و وزارت راه و شهرسازی در حوزه مناسب‌سازی اشاره کرد. بیش از ۸۰ درصد اقدامات مرتبط با معابر شهری، حمل‌ونقل، ساختمان‌ها و فضاهای عمومی به این دو دستگاه مربوط می‌شود. در همین راستا، کمیته‌های مشترکی با این نهادها تشکیل شده و روند همکاری‌ها نسبت به گذشته مؤثرتر و هم‌افزاتر شده است.