همکاری هسته‌ای ارمنستان و آمریکا؛ طرح «مسیر ترامپ» در قفقاز جنوبی

توافق هسته‌ای و ابعاد اقتصادی آن

معاون رئیس جمهور آمریکا در جریان سفر دو روزه خود به ارمنستان، اعلام کرد که این توافقنامه راه را برای صادرات اولیه تا پنج میلیارد دلار از آمریکا به ارمنستان هموار می‌کند. علاوه بر این، قراردادهای بلندمدت سوخت و نگهداری نیز تا چهار میلیارد دلار دیگر را شامل خواهد شد.

ارمنستان که سال‌هاست وابستگی شدیدی به روسیه و ایران برای تأمین انرژی خود دارد، در حال حاضر پیشنهاداتی را از شرکت‌های آمریکایی، روسی، چینی، فرانسوی و کره‌جنوبی برای ساخت یک رآکتور هسته‌ای جدید بررسی می‌کند. هدف از این اقدام، جایگزینی نیروگاه هسته‌ای قدیمی «متسامور» است که ساخت روسیه می‌باشد. اگرچه ارمنستان هنوز تصمیمی در این خصوص اتخاذ نکرده است، اما بیانیه اخیر، انتخاب یک پروژه آمریکایی را محتمل‌تر می‌سازد.

«مسیر ترامپ» برای صلح و رفاه بین‌المللی

سفر ونس به ارمنستان شش ماه پس از امضای توافقنامه‌ای میان رهبران ارمنستان و آذربایجان در کاخ سفید صورت می‌گیرد که آن را گامی نخستین به سوی صلح پس از نزدیک به ۴۰ سال درگیری توصیف کرده‌اند. ونس همچنین به دنبال پیشبرد طرحی موسوم به «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی» (TRIPP) است.

این طرح پیشنهادی شامل یک کریدور ۴۳ کیلومتری است که از جنوب ارمنستان عبور کرده و مسیری مستقیم را برای آذربایجان به منطقه خودمختار نخجوان و سپس به ترکیه فراهم می‌آورد. این مسیر، آسیا را به اروپا متصل کرده و به طور خاص برای واشنگتن، امکان دور زدن روسیه و ایران را فراهم می‌کند. کریدور TRIPP با هدف ایجاد زیرساخت‌های ریلی جدید، خطوط لوله نفت و گاز و کابل‌های فیبر نوری، پتانسیل تحول قفقاز جنوبی را دارد.

ونس اظهار داشت: «ما تنها برای ارمنستان صلح ایجاد نمی‌کنیم؛ بلکه با همکاری یکدیگر، رفاه واقعی را برای ارمنستان و آمریکا به ارمغان می‌آوریم.»

برنامه سفر و اهداف منطقه‌ای

بر اساس اعلام کاخ سفید، جی دی ونس قرار است روزهای چهارشنبه و پنجشنبه از آذربایجان نیز بازدید کند. وی ارشدترین مقام آمریکایی است که از زمان سفر جورج دبلیو بوش در سال ۲۰۰۵ به گرجستان، به منطقه آسیای میانه و قفقاز سفر می‌کند.

هدف از این سفر، تقویت تلاش‌های صلح و پیشبرد «مسیر ترامپ» برای صلح و آسایش بین‌المللی است. از دیگر محورهای احتمالی این سفر، طرح مشارکت استراتژیک واشنگتن با جمهوری آذربایجان، معاملات برای تولیدکنندگان بزرگ نیمه‌هادی و فروش تجهیزات دفاعی ساخت آمریکا، نظیر جلیقه ضد گلوله و قایق، به جمهوری آذربایجان خواهد بود.