تحلیل هزینه‌های خانوار ایرانی: مسکن و خوراک، سهم عمده درآمد شهرنشینان

📈 افزایش هزینه‌های زندگی در ایران

از سال ۱۳۹۶ به این سو، هزینه‌های خانوار ایرانی تحت تأثیر روند رو به رشد تورم، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این روند، فشار قیمت‌ها را بر سبد هزینه خانوار به وضوح نشان می‌دهد. نرخ تورم که در سال ۱۳۹۶ برابر با ۸.۲ درصد بود، در سال ۱۴۰۰ به ۴۰.۲ درصد رسید و در سال ۱۴۰۳ نیز ۳۷.۱ درصد ثبت شده است. این ارقام گویای چالش‌های اقتصادی گسترده‌ای است که خانواده‌های ایرانی با آن مواجه هستند.

🏙️ درآمد شهرنشینان کجا خرج می‌شود؟

متوسط هزینه خانوار شهری از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ پیوسته افزایش یافته است. هزینه کل خانوار شهری از حدود ۳۲ میلیون و ۹۵۲ هزار تومان در سال ۱۳۹۶ به بیش از ۲۶۹ میلیون و ۳۴۷ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ رسیده است. این افزایش چشمگیر، نشان‌دهنده رشد هزینه‌های زندگی در مناطق شهری است.

🍽️ سهم خوراکی‌ها و غیرخوراکی‌ها در سبد هزینه شهری

• هزینه خوراکی‌ها: این بخش از حدود ۷ میلیون و ۶۷۵ هزار تومان در سال ۱۳۹۶ به حدود ۶۳ میلیون و ۶۹۶ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است. مردم ساکن شهرهای ایران حدود یک‌چهارم درآمد خود را صرف خرید خوراکی می‌کنند.
• هزینه‌های غیرخوراکی: عمده درآمد خانواده‌های شهری صرف موارد غیرخوراکی می‌شود که پس از سال ۱۳۹۹ رشد قابل توجهی داشته است.

🏡 مسکن، بزرگترین فشار بر درآمد شهری

بیشترین فشار را بخش مسکن به شهرنشینان منتقل کرده است. در سال ۱۴۰۳، خانوارهای شهری بیش از ۴۳ درصد از هزینه‌های غیرخوراکی خود را صرف مسکن کرده‌اند. در مقابل، هزینه‌های رفاهی و متفرقه سهم کمتری را به خود اختصاص داده‌اند.

📉 تغییرات در سهم حمل‌ونقل و بهداشت

• حمل‌ونقل و ارتباطات: سهم این بخش از ۱۲.۴ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۷.۸ درصد کاهش یافته است.
• بهداشت و درمان و تفریح: سهم این بخش‌ها نیز طی سال‌های اخیر یا کمتر شده یا ثابت مانده است.

🏘️ روستایی‌ها درآمد خود را صرف چه می‌کنند؟

الگوی مصرف روستاییان طی سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳، تفاوت‌هایی با شهرنشینان داشته است. متوسط هزینه کل خانوار روستایی که در سال ۱۳۹۶ حدود ۱۷ میلیون و ۸۶۷ هزار تومان بود، در سال ۱۴۰۳ به ۱۴۴ میلیون و ۶۸۲ هزار تومان رسیده است. این ارقام نشان‌دهنده افزایش هزینه‌های زندگی در مناطق روستایی نیز هست، هرچند با الگویی متفاوت از مناطق شهری.