فرمان ترامپ و تعرفه ۲۵ درصدی: نگرانی‌ها برای تجارت ایران با شرکای کلیدی

ابعاد و پیامدهای تعرفه‌های جدید

سید یوسف قاضی‌عسکر، نایب رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق ایران، در گفت‌وگو با «اقتصادنیوز» به بررسی دقیق ابعاد این موضوع و واکنش‌های احتمالی شرکای تجاری ایران پرداخته است. وی تأکید می‌کند که پنج کشور هند، چین، عراق، امارات متحده عربی و ترکیه به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکای تجاری ایران شناخته می‌شوند و بیشترین حجم مبادلات را با کشورمان دارند. این کشورها همزمان روابط تجاری گسترده‌ای با آمریکا نیز دارند که در صورت اجرایی شدن تعرفه‌های جدید، این موضوع می‌تواند تأثیرات عمیقی بر مناسبات تجاری ایران بگذارد.

تأثیر بالقوه بر اقتصاد ایران

قاضی‌عسکر در ادامه به این نکته اشاره می‌کند که اگر این قانون از سوی دولت ایالات متحده و سایر کشورهای بزرگ جدی گرفته شود، می‌تواند اثرات بسیار زیان‌باری بر جای بگذارد. شرکای تجاری ایران برای جلوگیری از مشمول شدن در تعرفه ۲۵ درصدی، مجبور به انتخاب یکی از دو گزینه خواهند بود:

• همکاری غیرمستقیم: این روش باعث افزایش قابل توجه هزینه‌های خرید برای ایران خواهد شد.
• قطع همکاری تجاری: برخی کشورها ممکن است اساساً از ادامه همکاری‌های تجاری با ایران صرف‌نظر کنند.

در هر صورت، این تعرفه‌ها نه تنها باعث محدودیت در روابط تجاری ایران می‌شود، بلکه می‌تواند به طور جدی بر اقتصاد کشور تأثیر منفی گذاشته و شرایط دشواری را برای صادرکنندگان ایرانی رقم بزند.

میزان جدیت در اجرای مصوبات

نایب رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق ایران توضیح می‌دهد که شرایط بسیار پیچیده است و در صورت جدی گرفته شدن تحریم‌ها و تعرفه‌های جدید، تأثیرات گسترده‌ای بر تجارت خواهد داشت. با این حال، مواردی نیز وجود دارد که قوانین و مصوبات وضع می‌شوند، اما در عمل چندان اجرایی نشده و جدی گرفته نمی‌شوند. بنابراین، همه چیز بستگی به میزان جدیت در اجرای این مصوبات دارد. در حال حاضر باید چند هفته منتظر ماند تا تغییرات در عملیات‌ها و پروتکل‌های تجاری مشخص شود و آیا این ضوابط عملاً اعمال خواهند شد.

شرکای تجاری آسیب‌پذیر

قاضی‌عسکر تأکید می‌کند که کشورهای هند، چین، عراق، امارات متحده عربی و ترکیه، به دلیل حجم بالای مبادلات تجاری با ایران و آمریکا، بیشترین آسیب را از این تعرفه‌ها خواهند دید. وی هشدار می‌دهد که این موضوع باید بسیار جدی گرفته شود و نمی‌توان آن را به‌سادگی یا به‌عنوان یک مسئله کم‌اهمیت نادیده گرفت.

راهکارها و واکنش‌های احتمالی

در مورد روش‌های مقابله با تحریم‌ها و دور زدن محدودیت‌های جدید، قاضی‌عسکر بیان می‌کند که باید منتظر ماند و دید که در عمل چه اتفاقاتی رخ خواهد داد تا بر اساس آن تصمیم‌گیری‌های مناسب انجام شود. میزان افزایش هزینه‌ها کاملاً بستگی به راهکارها و گزینه‌های جایگزینی دارد که برای مقابله با این تحریم‌ها انتخاب می‌شود.

«در حال حاضر، ضروری است که کمی زمان بگذرد تا شرایط به‌طور دقیق‌تر شفاف‌سازی شود و بتوان ارزیابی دقیقی از پیامدهای احتمالی این تحریم‌ها ارائه داد. واکنش کشورهای طرف قرارداد نسبت به این تحریم‌ها را نمی‌دانیم و از سوی دیگر مشخص نیست که کشورهایی نظیر چین، امارات و ترکیه چه موضع‌گیری داشته باشند.»

تاکنون برخی کشورها صرفاً ابراز نگرانی کرده‌اند، اما گامی فراتر از آن برنداشته‌اند. در این میان، امارات متحده عربی بیش از سایرین واکنش نشان داده و با ابراز نگرانی تأکید کرده که این اقدام کار را بسیار پیچیده و سخت می‌کند؛ اما هنوز خبری از اقدامات عملی در دست نیست.

تأثیر بر تجارت رسمی و غیررسمی

در خصوص سوق پیدا کردن تجارت رسمی به سمت فعالیت‌های غیررسمی و غیرشفاف، قاضی‌عسکر مجدداً بر لزوم صبر تأکید می‌کند: «لازم است چند هفته‌ای صبر کنیم تا مشخص شود که آیا این قوانین به‌طور عملی اجرا خواهند شد یا خیر. پس از آن، می‌توانیم در مورد تغییرات احتمالی در ساختار تجارت رسمی و غیررسمی اظهارنظر کنیم.»