بحران در بریتانیا؛ استارمر در آستانه کناره‌گیری و آینده نامعلوم حزب کارگر

مقدمه: بحران رهبری در حزب کارگر بریتانیا

کی‌یر استارمر، رهبر حزب کارگر انگلستان، با موجی از استعفاها در کابینه و کاهش بی‌سابقه محبوبیت خود مواجه شده است. این وضعیت، که از ناکامی‌ها در تحقق وعده‌های انتخاباتی، بحران‌های اقتصادی و رسوایی پرونده اپستین نشأت می‌گیرد، آینده سیاسی او و حزب کارگر را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است. کارشناسان مسائل اروپا معتقدند که استارمر، که از ابتدا چهره‌ای کاریزماتیک نبود، اکنون باید برای بقا در قدرت، دست به اصلاحات جدی بزند.

صعود استارمر و چالش‌های پیش‌رو

استارمر در ابتدا با تلاشی سازمان‌یافته برای ایجاد اجماع درون‌حزبی و کنار زدن جرمی کوربین، به رهبری حزب کارگر رسید. کوربین به دلیل مواضع رادیکال خود، به ویژه در سیاست خارجی و مخالفت با اسرائیل، تحت فشارهای گسترده‌ای قرار گرفته بود. حزب کارگر در شرایطی به پیروزی انتخاباتی دست یافت که حزب محافظه‌کار پس از تغییرات پیاپی نخست‌وزیران، با بحران‌های جدی مدیریتی و سیاسی روبرو بود. این وضعیت، زمینه را برای گرایش افکار عمومی به حزب کارگر و کسب اکثریت کرسی‌ها در انتخابات پارلمانی فراهم کرد.

اما در دو سال گذشته، استارمر نتوانست بسیاری از وعده‌های انتخاباتی خود را محقق کند. این ناکامی‌ها به نارضایتی گسترده اجتماعی، به ویژه در میان طبقات متوسط و کم‌درآمد، دامن زد. بحران‌هایی نظیر حمله روسیه به اوکراین، پیامدهای طولانی‌مدت برگزیت و همه‌گیری کووید-۱۹، اقتصاد بریتانیا را وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی و رکود کرده است. نرخ تورم در انگلستان حتی به بالاترین سطح در میان کشورهای اروپایی رسید که اگرچه ریشه‌های آن به دولت‌های محافظه‌کار بازمی‌گشت، اما تبعات آن به دولت کارگری نیز منتقل شد.

فشارهای سیاسی و پرونده اپستین

در چنین شرایطی، دولت کارگری نتوانست اقدام مؤثری برای حمایت از طبقات آسیب‌پذیر انجام دهد. این مسئله به افت شدید محبوبیت استارمر منجر شده است. طی هفته‌های اخیر، موج جدیدی از فشارها و حملات سیاسی علیه او شکل گرفته که بخشی از آن از سوی مخالفان درون‌حزبی و بخشی دیگر از جانب گروه‌های خارج از حزب است. این گروه‌ها تلاش دارند از افشای اسناد مرتبط با پرونده اپستین برای تضعیف موقعیت استارمر و رهبری حزب کارگر بهره‌برداری کنند.

پیامدهای پرونده اپستین و کاهش محبوبیت

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که میزان حمایت از استارمر به طور محسوسی کاهش یافته است؛ محبوبیت او تا حدود ۲۵ درصد افت کرده و حزب کارگر در برخی نظرسنجی‌ها به سطح ۱۶ درصد محبوبیت رسیده است. این وضعیت، شرایط بسیار دشواری را برای استارمر و حزب کارگر رقم می‌زند و او را وادار می‌کند تا درباره ادامه حضور خود در مقام رهبری حزب و نخست‌وزیری جدی‌تر بیندیشد.

رسوایی پرونده اپستین نیز همچنان بر فضای سیاسی انگلستان سایه افکنده است. هرچند در ایالات متحده تلاش‌هایی برای کنترل افشای اسناد صورت گرفته، اما در اروپا و به ویژه انگلستان، تبعات این رسوایی بسیار گسترده‌تر بوده و موجب تلاطم‌های سیاسی و اجتماعی قابل توجهی شده است. انتشار برخی اسناد، شماری از چهره‌های سیاسی و حتی اعضای خاندان سلطنتی، از جمله شاهزاده اندرو، را در موقعیت حساسی قرار داده است.

سناریوهای پیش‌روی استارمر و حزب کارگر

در این شرایط، دو سناریوی اصلی درباره آینده دولت و رهبری حزب کارگر مطرح است:

• سناریوی اول: استارمر می‌تواند از این بحران عبور کرده و با انجام اصلاحات محدود، جایگاه خود را حفظ کند.
• سناریوی دوم: فشارها تشدید شده و در نهایت به سقوط کابینه یا کناره‌گیری او از رهبری منجر شود.

اگر استارمر از قدرت کنار برود، پیامدهای سیاسی مهمی برای حزب کارگر و ساختار قدرت در انگلستان به همراه خواهد داشت. در حال حاضر، موقعیت حزب کارگر در مجلس عوام از نظر تعداد کرسی‌ها مستحکم است. با این حال، برای آماده‌سازی خود برای انتخابات آینده، این حزب ناگزیر است دست به تغییرات جدی در سطح ترمیم کابینه و سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی بزند.

راهکارهای احتمالی و آینده سیاسی بریتانیا

در سنت سیاسی انگلستان، نهادها و ساختارها همواره مهم‌تر از اشخاص بوده‌اند. دولت‌ها در مواجهه با بحران‌ها، تلاش کرده‌اند تا با بازسازی پایگاه اجتماعی خود، از شدت فشارها بکاهند. با توجه به تجربه‌های تاریخی، محتمل است که در گام نخست، استارمر به ترمیم کابینه روی آورد. اگر این تغییرات بتواند بخشی از فشارهای موجود را کاهش دهد و تصویر دولت را در افکار عمومی بهبود بخشد، احتمال باقی ماندن او در قدرت افزایش خواهد یافت.

اما اگر حزب کارگر به این جمع‌بندی برسد که برای احیای جایگاه اجتماعی و سیاسی خود نیازمند تغییر در سطح رهبری است، رقابت‌های درون‌حزبی برای انتخاب رهبر جدید به شدت افزایش خواهد یافت. در چنین حالتی، بعید به نظر می‌رسد که این جابه‌جایی به برگزاری انتخابات زودهنگام منجر شود، اما آثار آن به ویژه در انتخابات‌های محلی پیشِ رو خود را نشان خواهد داد و مشخص می‌کند که این تغییرات تا چه اندازه می‌تواند موقعیت و پایگاه اجتماعی حزب کارگر را ترمیم کند.