خبر کامل
بحران اینترنت: روایت کسب‌وکارهای دیجیتال ایران از ۲۰ روز خاموشی و پیامدهای آن
در دوره‌ای که اینترنت از ابزاری روزمره به کالایی نایاب تبدیل شد، بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال ایران به نفس‌تنگی افتادند. قطع یا محدودیت دسترسی به سرویس‌هایی چون گوگل، شبکه‌های اجتماعی و ایمیل، نه تنها مسیر تبلیغات را مسدود کرد، بلکه شریان حیاتی ارتباط با مشتریان را نیز بست. این اختلال برای پلتفرم‌های متعدد به معنای توقف فروش، ریزش مخاطب و تعلیق برنامه‌های توسعه بود. بررسی داده‌ها و اظهارات مدیران این حوزه نشان می‌دهد که قطعی اینترنت، شوکی مقطعی نبود، بلکه بحرانی عمیق بود که آثار آن هنوز از پیکره اقتصاد دیجیتال کشور زدوده نشده و بعید است به این زودی‌ها بتوان رد سیاهی آن ۲۰ روز را از بین برد.
تأثیرات گسترده خاموشی اینترنت بر کسب‌وکارهای دیجیتال
خاموشی سراسری اینترنت در ایران، فعالیت بسیاری از کسب‌وکارها، آژانس‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال را با اختلال جدی مواجه کرد. محدودیت دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، پیامک‌های OTP، سرویس‌های ایمیل و پوش‌نوتیفیکیشن باعث شد نه تنها بازاریابی متوقف شود، بلکه جریان حیاتی ارتباط کسب‌وکارها با کاربران و درآمد آن‌ها نیز دچار بحران شود. داده‌ها و مشاهدات نشان می‌دهد که حتی با بازگشت تدریجی اینترنت، بسیاری از کسب‌وکارها هنوز نتوانسته‌اند به سطح فعالیت پیشین بازگردند.
ناشران تپسل و افت ۷۰ درصدی درآمد
نیما محمدحسنی، CMO تپسل، اظهار داشت: «در دوره قطعی اینترنت، بخش عمده‌ای از ناشران با افت درآمدی حداقل ۷۰ درصد مواجه شدند. مهم‌ترین عامل این کاهش، قطع دسترسی کاربران به سرچ گوگل و Google Discover بود که سهم بالایی در تأمین ترافیک ناشران دارد.» وی افزود که از نظر ایمپرشن نیز، بررسی داده‌ها نشان می‌دهد از ابتدای دی‌ماه تا ۱۸ دی، در مقایسه با بازه ۱۸ تا ۳۰ دی‌ماه، حداقل ۳۰ درصد کاهش ایمپرشن ثبت شده است. حتی در مقاطعی که اینترنت به‌طور کامل قطع نبود، برخی برندها در همراهی با شرایط اجتماعی، تصمیم به کاهش یا توقف موقت فعالیت‌های تبلیغاتی خود گرفتند که این موضوع نیز به تشدید افت درآمد ناشران دامن زد.
«کسب‌وکارها پس از جنگ ۱۲روزه عملاً فرصتی برای بازیابی و بازگشت به شرایط عادی پیدا نکردند. هم‌زمانی قطعی اینترنت با فضای ملتهب اجتماعی و نبود شفافیت، شرایط مدیریت بحران را به‌مراتب پیچیده‌تر و فرساینده‌تر کرده است.»
پیش‌تر یکتانت نیز اعلام کرده بود که قطعی اینترنت درآمد ۶۰ درصد از ناشران تبلیغات دیجیتال را کاهش داده است.
کاهش جذب لید در دیتاک و تریبون
دیتاک: کاهش یک سومی لیدهای جدید
آیت شیر محمدی، مدیر مارکتینگ دیتاک، اشاره می‌کند که هرچند درآمد این مجموعه به واسطه مدل کسب‌وکاری‌اش تحت تأثیر قرار نگرفته، اما میزان لیدهای جدید یک سوم و نرخ تبدیل لید به مشتری نیز تا ۸۰ درصد کاهش یافته است. او می‌گوید: «با توجه به کم شدن محسوس فعالیت کسب‌وکارها در شبکه‌های اجتماعی، استفاده کسب‌وکارها از خدمات این مجموعه کمتر شده است. ما با کسب‌وکارها قراردادهای بلندمدت داریم و همین موضوع تا حدی به ما کمک کرده است که درآمدمان تأثیر زیادی نبیند، اما جذب مشتریان جدید به طور جدی افت کرده است. کسب‌وکارهای خصوصی بیشترین تأثیر را از وضعیت گرفته‌اند.»
تریبون: جذب مشتریان جدید تا ۸۰ درصد کاهش
حسین نیرینی، مدیر مارکام تریبون، با اشاره به اینکه اغلب متخصصان سئو و پی‌ار از مشتریان تریبون هستند، می‌گوید: «در این بازه اقدامات روابط‌عمومی به طور کامل متوقف شد و در ادامه به دلیل مشکلاتی که برای گوگل ایجاد شد، اقدامات سئویی هم برای کسب‌وکارها دیگر توجیه منطقی و مالی نداشت.» او با اشاره به اینکه افت در انتشار رپورتاژها قابل توجه بوده است، ادامه می‌دهد: «در حال حاضر نیز حتی با وجود اتصال مجدد اینترنت، کسب‌وکارها ترس دارند که یک سری اتفاقات رخ بدهد و هزینه‌شان سوخت شود. نقدینگی نیز در کسب‌وکارها کم شده است و مجموعه‌ها با احتیاط بیشتری در حال هزینه کردن هستند. جذب مشتریان جدید تا ۸۰ درصد کاهش یافته است.»
تمرکز بر ارتباطات حیاتی و پیامک OTP
اشکان قدیمی، مدیر اجرایی نجوا، توضیح می‌دهد: «پیش از شروع محدودیت‌ها، از کانال‌هایی مانند ایمیل، پوش‌نوتیفیکیشن، پیامک و پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی برای پشتیبانی از ارتباط کسب‌وکارها با مشتریان استفاده می‌کردیم؛ اما با شروع محدودیت‌ها، تقریباً تمام این کانال‌ها تحت‌تأثیر قرار گرفتند. ایمیل و پوش‌نوتیفیکیشن عملاً از دسترس خارج شدند و پیامک هم با محدودیت‌های جدی مواجه شد. همین موضوع باعث شد تمرکز ارتباطات، به‌صورت ناگهانی از بازاریابی به ارتباط‌های کاملاً حیاتی و ضروری تغییر کند.»
او درباره روند فعالیت‌های نجوا در روزهای اول قطعی اینترنت می‌گوید: «در روز نخست، به‌دلیل قطع سراسری زیرساخت، ارسال‌ها به‌طور کامل متوقف شد. اولویت تیم نجوا حفظ ارتباط‌های حیاتی کسب‌وکارها بود و با باز شدن محدود برخی مسیرها، تمرکز صرفاً روی پیامک‌های تراکنشی و OTP قرار گرفت. پس از توقف کامل در روز اول، بازگشت سرویس‌ها به‌صورت مرحله‌ای آغاز شد و تنها حدود ۱۰ درصد از جریان درآمدی روزانه بازگشت. با فراهم شدن امکان ارسال پیامک‌های غیر از OTP، حجم فعالیت به حدود ۳۰ درصد از سطح پیش از اختلال رسید و این وضعیت حدود سه روز ادامه داشت.»
توقف کامل اتومیشن و ریزش سفارشات
در بازه قطعی اینترنت، کسب‌وکارهای دیگری نیز از افت یا حتی صفر شدن درآمد و پروژه‌های خود خبر دادند. آزاد بهرامی، مدیرعامل نوین هاب، اشاره کرده بود که فعالیت نوین‌هاب و سایر زیرمجموعه‌های آن مانند یکتابات و زیرنویس خودکار در ساعات اولیه قطع اینترنت عملاً به صفر رسیده و چندین میلیون ارسال با اتومیشن متوقف شده است.
شقایق مهاجرانی، مدیر ارتباطات دیجی‌فای نیز اعلام کرده بود که در بازه قطعی اینترنت ۹۰ درصد از سفارشات و فروش فروشگاه‌های این پلتفرم دچار ریزش شده و آن ۱۰ درصد باقی‌مانده نیز به این دلیل حفظ شد که کاربران تنها در صورتی به سایت فروشگاه مد نظر خود دسترسی داشتند که دامنه سایت را حفظ کرده بودند.
شکنندگی اقتصاد دیجیتال ایران
تجربه هفته‌های اخیر، تصویری روشن از شکنندگی اقتصاد دیجیتال ایران ارائه می‌دهد؛ اقتصادی که با هر اختلال زیرساختی، به‌سرعت دچار ریزش درآمد، کاهش اعتماد و عقب‌نشینی سرمایه‌گذاری می‌شود. افت شدید درآمد ناشران، سقوط جذب مشتریان جدید، توقف کمپین‌ها و محدود شدن ارتباطات به پیامک‌های اضطراری، نشانه‌هایی از سیستمی است که تاب‌آوری لازم برای مواجهه با بحران را ندارد.
بازگشت تدریجی اینترنت نیز نتوانسته این زخم را ترمیم کند. فضای تردید، کمبود نقدینگی و نگرانی از تکرار محدودیت‌ها، باعث شده بسیاری از کسب‌وکارها با احتیاط حرکت کنند و از هزینه‌کرد و توسعه فاصله بگیرند. در چنین فضایی، رشد جای خود را به بقا داده و برنامه‌ریزی بلندمدت به یک ریسک پرهزینه تبدیل شده است.
این دوره نشان می‌دهد که توسعه اقتصاد دیجیتال بدون تضمین دسترسی پایدار و قابل پیش‌بینی به اینترنت، بیشتر یک شعار است تا یک راهبرد. تا زمانی که زیرساخت ارتباطی کشور در معرض تصمیمات ناگهانی و غیرشفاف باشد، هر بحران تازه می‌تواند بخشی از این اکوسیستم را برای همیشه از میدان خارج کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۵:۵۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۱