مذاکرات عمان و پیشنهاد «ترک مخاصمه»: راهی برای دور کردن سایه جنگ از ایران؟

پیشنهاد سه کشور عربی و ترکیه برای حل اختلافات

هم‌زمان، سایت خبری الجزیره در گزارشی از پیشنهاد سه کشور مصر، ترکیه و قطر برای حل اختلافات هسته‌ای میان ایران و آمریکا خبر داده است. چارچوب پیشنهادی شامل موارد زیر است:

• ایران متعهد شود به مدت ۳ سال غنی‌سازی اورانیوم را به صفر برساند.
• پس از آن، غنی‌سازی اورانیوم را به کمتر از ۱.۵ درصد محدود کند.
• ذخیره فعلی اورانیوم با غنای بالا (حدود ۴۴۰ کیلوگرم با غنای ۶۰ درصد) به یک کشور ثالث منتقل شود.

این چارچوب فراتر از برنامه هسته‌ای است و میانجی‌ها پیشنهاد می‌کنند که ایران باید موافقت کند:

• سلاح‌ها و فناوری‌های خود را به متحدان منطقه‌ای و غیردولتی خود منتقل نکند.
• تحت این چارچوب، آغازگر جنگ با استفاده از موشک‌های بالستیک نباشد.

در واقع، این پیشنهاد یک «توافق عدم تجاوز» میان تهران و واشنگتن را شامل می‌شود.

«توافق ترک مخاصمه»؛ راهکاری برای رفع چالش‌ها

حمید حسینی، عضو اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز، به این پیشنهاد اشاره کرده و می‌گوید: «توافق ترک مخاصمه میان ایران با آمریکا و متحدانش روی میز مذاکرات دو کشور قرار دارد و اگر تهران این توافق را امضا کند، دیگر نیازی به رسمیت شناختن اسرائیل یا امضای توافقی خاص در رابطه با پرونده موشکی کشورمان وجود ندارد.»

«عباس عراقچی با متحد کردن جبهه اعراب، هم سایه جنگ را برای مدتی از ایران دور کرده و هم با سوار شدن بر ارتباطات اردوغان با ترامپ، به اهداف موردنظر خود دست یافته است. در عین حال امتیاز برگزاری مذاکرات هسته‌ای را از ترکیه گرفته و آن را به عمان واگذار کرده که اقدامی بسیار هوشمندانه بود.»

به گفته حسینی، این پیشنهاد از سوی اعراب و ترکیه مطرح شده و در صورت امضای توافق ترک مخاصمه، مشکل اساسی میان تهران و واشنگتن حل می‌شود. این اقدام شامل اسرائیل به عنوان یکی از هم‌پیمانان ایالات متحده نیز می‌شود و دیگر لزومی برای شناسایی اسرائیل یا ارائه تعهد نسبت به عدم حمایت از گروه‌هایی نظیر حزب‌الله نیست. همچنین ایران نیازی به پذیرش تعهد در رابطه با برد موشک‌هایش نخواهد داشت.

ایجاد فضای برد-برد و دورنمای لغو تحریم‌ها

حسینی معتقد است که این موضوعات مطرح شده تا هم اعتبار ایران حفظ شود و هم آمریکا مدعی حل مشکل هسته‌ای با ایران باشد. او تأکید می‌کند که باید فضایی ایجاد شود تا طرفین احساس برد-برد داشته باشند و در فضای داخلی کشورهایشان به دستاوردهایی در مذاکرات اشاره کنند. در صورت امضای توافق ترک مخاصمه، دلیلی برای تحریم و محدودیت‌های بیشتر علیه ایران باقی نمی‌ماند و حتی مسیر برای کاهش یا لغو تحریم‌ها نیز فراهم خواهد شد.

هزینه‌های گزاف جنگ و تأثیر قدرت نظامی ایران

در پاسخ به این پرسش که آیا سکوت آمریکا و اظهارات ترامپ نشان‌دهنده عزم او برای حمله به ایران است، حسینی با قاطعیت می‌گوید:

«رئیس‌جمهور آمریکا یک برآورد هزینه‌ای داشته و می‌داند هرگونه حمله و تهاجم علیه ایران با هزینه‌های هنگفتی همراه است. آمریکا ۸ هزار میلیارد دلار برای حمله به افغانستان هزینه کرده و در آخر با ۲۵ هزار نفر کشته و بیش از ۱۰۰ هزار نفر زخمی این کشور را ترک کرد. حالا این آمار برای کشوری مانند ایران که از تجهیزات نظامی بیشتری برخوردار است، به مراتب بیشتر خواهد بود.»

او همچنین اضافه می‌کند که در صورت عدم توافق و بروز جنگ، ایران ممکن است تصمیم بگیرد ۴۰۰ کیلو اورانیوم موجود را برای مصارف نظامی مصرف کند. رونمایی از موشک‌های خرمشهر ۴ و شهر موشکی جدید ایران نیز در تصمیم ترامپ بی‌تأثیر نبوده است.

پرونده اپستین و سفر نتانیاهو به واشنگتن

حسینی به انتشار اطلاعات گسترده در رابطه با پرونده اپستین اشاره می‌کند و معتقد است که این موضوع دو نکته را نشان می‌دهد: نخست اینکه به دلیل عدم همکاری ترامپ، نتانیاهو اطلاعات جدید این پرونده را که نام رئیس‌جمهور آمریکا در آن مطرح شده، منتشر کرده تا ترامپ را تحت فشار قرار دهد. دوم اینکه وزارت دادگستری آمریکا با فشار سازمان «سی‌آی‌ای» این اسناد را منتشر کرده تا نقشه‌های نخست‌وزیر اسرائیل برای تحت فشار قرار دادن ترامپ در موضوع ایران را خنثی کند و ترامپ دیگر گروگان اسرائیلی‌ها نباشد. این اقدام شاید شکافی میان تصمیم‌سازی‌های مشترک ترامپ و نتانیاهو ایجاد کرده باشد.

در پایان، حسینی به سفر قریب‌الوقوع نتانیاهو به واشنگتن در روز چهارشنبه ۲۲ بهمن ماه اشاره می‌کند و می‌گوید که توقف روند حمله آمریکا به ایران ممکن است یکی از دلایل اصلی این سفر باشد.