تورم بی‌سابقه برنج و کاهش ۱۷ کیلوگرمی سرانه مصرف در ۱۴ سال

جهش بی‌سابقه قیمت برنج ایرانی

طی دو سال گذشته، قیمت هر کیلوگرم برنج ایرانی از ۱۰۰ هزار تومان به بیش از ۴۵۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش خیره‌کننده، تنها در شش ماه اخیر، تورمی بالغ بر ۱۷۰ درصد را به ثبت رسانده است. این در حالی است که در همین دوره، حقوق کارگران تنها ۴۰ درصد و حقوق کارمندان ۲۰ درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، تورم برنج با نرخ ۲۲۵ درصد، فاصله چشمگیری با افزایش درآمدها پیدا کرده است.

کاهش محسوس سرانه مصرف

تورم بی‌مهار برنج، تأثیر مستقیمی بر سرانه مصرف این کالا در میان خانوارهای ایرانی داشته است. بر اساس آمارها، سرانه مصرف برنج برای هر نفر در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۶ کیلوگرم بوده که در حال حاضر به حدود ۲۷ کیلوگرم کاهش یافته است. آخرین آمارها نشان می‌دهد که در تابستان ۱۴۰۴، میانگین قیمت هر کیلوگرم برنج به حدود ۳۵۰ هزار تومان رسیده بود.

مرکز آمار ایران، مصرف سرانه برنج را سالانه ۳۵ کیلوگرم اعلام کرده است، اما برخی ادعاهای غیررسمی، از گم شدن یک میلیون تن برنج بر پایه فرض مصرف ۲۷ کیلوگرمی حکایت دارد.

روند نزولی مصرف از دهه ۹۰

آمارهای رسمی موسسه پژوهش‌های بازرگانی وزارت صمت نیز روند کاهشی مصرف سرانه برنج را تأیید می‌کند. بر اساس این آمارها، سرانه مصرف برنج از ۴۴ کیلوگرم در سال ۱۳۹۰ به ۳۳ کیلوگرم در سال ۱۳۹۹ رسید. این کاهش در حالی رخ داد که میانگین تورم برنج طی آن ده سال، حدود ۶۳ درصد اعلام شده بود.

در چهار سال اخیر و با جهش فزاینده قیمت برنج، تورم بیش از ۴۰۰ درصدی منجر به کاهش بیشتر سرانه مصرف به حدود ۲۷ کیلوگرم شده است. به عبارت دیگر، از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴، سرانه مصرف برنج حدود ۱۷ کیلوگرم کاهش یافته که نشان‌دهنده تغییرات عمیق در الگوی مصرف غذایی جامعه است.