جنگنده F/A-XX نیروی دریایی آمریکا: طرح SM-۳۹ ریزر، رقیبی با سرعت ۴ ماخ و چالش‌های علمی

برنامه نسل بعدی برتری هوایی (NGAD)

«برنامه نسل بعدی برتری هوایی» (NGAD) یک نقشه راه برای ساخت مجموعه‌ای از سیستم‌های رزمی است که جنگنده‌های نسل ششم هسته اصلی آن را تشکیل می‌دهند. پروژه F/A-XX نسخه اختصاصی نیروی دریایی برای عملیات روی ناوهای هواپیمابر است. مقامات نیروی دریایی بر نیاز به پلتفرمی چندمنظوره تأکید دارند که نه تنها مکمل F-۳۵C باشد، بلکه در آینده جای خالی آن را نیز پر کند.

• نیازهای استراتژیک: نیروی هوایی بر اهداف هوایی تمرکز دارد، اما نیروی دریایی به دنبال جنگنده‌ای است که در حملات سطحی، نبردهای نزدیک هوایی و جنگ الکترونیک برتری داشته باشد.
• نقش فرماندهی: F/A-XX باید به عنوان «مرکز فرماندهی پرنده» عمل کرده و دسته‌ای از پهپادهای رزمی همکار (CCA) را هدایت کند.

ورود استاواتی ایروسپیس و طرح SM-۳۹ ریزر

تا پیش از این، رقابت اصلی میان شرکت‌های بزرگی چون بوئینگ و نورثروپ گرومن بود، اما اکنون شرکت «استاواتی ایروسپیس» (Stavatti Aerospace) با معرفی طرح مفهومی SM-۳۹ ریزر، معادلات را برهم زده است.

مشخصات ادعایی SM-۳۹

رندرهای منتشر شده از SM-۳۹ بدنه‌ای سه‌گانه را با بال‌های پیشرفته و تغییرشکل‌پذیر در بدنه‌ای یکپارچه نشان می‌دهند. سازندگان این جنگنده مدعی ویژگی‌های زیر هستند:

• سرعت: دستیابی به سرعت ۴ ماخ (دو برابر رقبای خود) و سرعت کروز ۲٫۵ ماخ بدون پس‌سوز.
• عملکرد پروازی: سقف پروازی بالاتر و نرخ صعود استثنایی.
• جنس بدنه: استفاده از «فوم تیتانیوم» به جای کامپوزیت‌های کربنی مرسوم، که استحکام فوق‌العاده با وزن کمتر را نوید می‌دهد.

تردیدها و چالش‌ها

با وجود ادعاهای چشمگیر، تردیدهای علمی جدی پیرامون پروژه SM-۳۹ وجود دارد:

• محدودیت‌های موتور توربوفن: متخصصان هوانوردی نسبت به توانایی موتورهای توربوفن برای دستیابی به سرعت ۴ ماخ در نزدیکی سرعت‌های هایپرسونیک شک دارند.
• مشکلات آیرودینامیکی: تداخل امواج شوک در طراحی‌های غیرمتعارف می‌تواند به اختلال در ورودی‌های هوا و شکستگی‌های ساختاری ناشی از تنش‌های حرارتی منجر شود.
• پنهان‌کاری راداری: اصطکاک هوا در سرعت ۴ ماخ دمای بدنه را تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد بالا می‌برد، که عملاً پنهان‌کاری راداری را بی‌اثر کرده و هواپیما را به هدفی حرارتی واضح تبدیل می‌کند.

سابقه شرکت استاواتی

سابقه شرکت استاواتی ایروسپیس نیز علامت سؤال بزرگی را پیش روی این پروژه قرار می‌دهد. این شرکت از زمان تأسیس در سال ۱۹۹۴، با وجود انتشار طرح‌های مفهومی متعدد، هنوز حتی یک نمونه اولیه در ابعاد واقعی نساخته است. استاواتی با درآمد سالانه تخمینی ۳ میلیون دلار و تنها ۲۵ کارمند، در مقایسه با رقبای چند میلیارد دلاری خود، بازیگری بسیار کوچک محسوب می‌شود.

منتقدان پروژه‌های استاواتی را «محصولات خیالی» می‌نامند. نیروی دریایی ایالات متحده نیز هنوز به طور رسمی دریافت پیشنهاد از سوی استاواتی را تأیید نکرده است.

دنیای هوانوردی همواره با ایده‌های جسورانه پیشرفت کرده است؛ اما تا زمانی که جنگنده تیتانیومی SM-۳۹ در آسمان به پرواز درنیاید، باورپذیری این پروژه در حد یک شاهکار مهندسی روی کاغذ باقی خواهد ماند.