هوش مصنوعی در صنعت تبلیغات ایران: از تولید محتوا تا چالش‌های صنعتی‌سازی

ضرورت بررسی و جایگاه جهانی

اهمیت پرداختن به نقش هوش مصنوعی در تبلیغات از آنجا ناشی می‌شود که این صنعت نقشی حیاتی در اقتصاد، شکل‌گیری فرهنگ مصرف و ایجاد ارتباط پایدار میان برندها و مردم ایفا می‌کند. در سطح جهانی، به‌کارگیری هوش مصنوعی در تبلیغات به شکلی گسترده‌تر شده و بخش‌های کلیدی نظیر کشف نیازها و سلایق مخاطبان، طراحی پیام‌های تبلیغاتی خلاقانه، برنامه‌ریزی رسانه‌ای بهینه و ارزیابی دقیق اثرگذاری تبلیغات را عمیقاً تحت تأثیر قرار داده است. در ایران نیز تلاش‌هایی برای بهره‌گیری از این فناوری آغاز شده، اما همچنان پرسش‌های اساسی درباره میزان استفاده، نوع کاربردها و آمادگی صنعت تبلیغات برای پذیرش کامل هوش مصنوعی بی‌پاسخ مانده است. یک بررسی علمی و جامع در این زمینه می‌تواند به روشن شدن مسیر آینده این صنعت کمک شایانی کند.

پژوهش دانشگاه علامه طباطبائی

در همین راستا، مهدیه ساده‌دشت، محقق گروه مدیریت رسانه دانشگاه علامه طباطبائی، به همراه یکی از همکاران دانشگاهی خود، پژوهشی را با موضوع «کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت تبلیغات ایران» انجام داده‌اند. این پژوهش با هدف ارائه تصویری روشن از وضعیت کنونی تبلیغات مبتنی بر هوش مصنوعی در کشور، بر بررسی تجربه‌های موجود و مقایسه آن با روندهای جهانی تمرکز کرده است. پژوهشگران با بهره‌گیری از دیدگاه متخصصان این حوزه، هم به فرصت‌های بالقوه این فناوری پرداخته‌اند و هم به محدودیت‌ها و چالش‌هایی که صنعت تبلیغات ایران در این مسیر با آن دست و پنجه نرم می‌کند.

«این پژوهش با تمرکز بر بررسی تجربه‌های موجود و مقایسه آن با روندهای جهانی، تلاش کرده تصویری از وضعیت کنونی تبلیغات هوش مصنوعی‌محور در کشور ارائه دهد.»

یافته‌های کلیدی پژوهش

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از هوش مصنوعی در صنعت تبلیغات ایران هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و به همین دلیل، کاربردهای این فناوری گسترده و نظام‌مند نیست. بیشترین استفاده فعلی از هوش مصنوعی در ایران به حوزه طراحی و تولید محتوای تبلیغاتی مربوط می‌شود؛ جایی که ابزارهای هوشمند برای تولید متن، تصویر یا ایده‌های اولیه به کار گرفته می‌شوند. همچنین، علاقه شرکت‌های تبلیغاتی به رشد و پیشرفت، به عنوان یکی از عوامل مهم در ورود آن‌ها به این مسیر جدید مطرح شده است.

• مراحل ابتدایی: کاربرد هوش مصنوعی در ایران هنوز گسترده و نظام‌مند نیست.
• تولید محتوا: بیشترین استفاده در طراحی و تولید متن، تصویر و ایده‌های اولیه است.
• علاقه شرکت‌ها: تمایل به رشد و پیشرفت، محرک اصلی ورود به این حوزه است.

بر اساس نتایج منتشر شده در «فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین» وابسته به دانشگاه علامه طباطبائی و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شناخت عمیق هوش مصنوعی و درک ظرفیت‌های آن، ضرورتی انکارناپذیر برای فعالان صنعت تبلیغات محسوب می‌شود. این پژوهش تأکید می‌کند که نگاه صرفاً ابزاری به هوش مصنوعی، استفاده از آن را محدود کرده و مانع بهره‌گیری کامل از توانمندی‌هایش می‌شود. در حالی که این فناوری می‌تواند فراتر از تولید محتوای ساده عمل کرده و به عنوان یک راه‌حل سازمانی در کل فرآیند تبلیغات مورد استفاده قرار گیرد.

اشکال استفاده و چالش‌ها

در حال حاضر، استفاده از هوش مصنوعی در تبلیغات ایران به دو شکل اصلی مشاهده می‌شود:

1. استفاده فردی: در این حالت، هر فرد شاغل در حوزه تبلیغات، متناسب با نیاز شغلی خود از چند ابزار محدود استفاده می‌کند. این نوع استفاده با چالش‌هایی نظیر هزینه بالای اشتراک ابزارها، مشکلات مربوط به زبان فارسی و دسترسی دشوار به داده‌های گسترده همراه است.
2. صنعتی‌سازی هوش مصنوعی: این شکل نیازمند سرمایه‌گذاری سازمانی و استفاده از نسخه‌های حرفه‌ای‌تر و جامع‌تر این فناوری در کل فرآیند تبلیغات است.

به باور پژوهشگران، صنعتی‌سازی هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از محدودیت‌های موجود را کاهش دهد و حتی به شکل‌گیری مدل‌های کسب‌وکار جدید منجر شود. شرکت‌های بزرگ تبلیغاتی به دلیل برخورداری از منابع مالی و انسانی، توان بیشتری برای آموزش و به‌کارگیری هوش مصنوعی در مقیاس وسیع‌تر دارند.

در نهایت، باید اشاره کرد که تمرکز اصلی تبلیغات ایران در حال حاضر بر مرحله تولید محتوا است. در بخش‌هایی مانند برنامه‌ریزی رسانه‌ای و ارزیابی اثر تبلیغات، استفاده از هوش مصنوعی بسیار محدود یا در حد مقدماتی باقی مانده است. نبود کلان‌داده و دسترسی دشوار به آن، از دلایل اصلی این وضعیت عنوان شده است.