خبر کامل
مدیریت تقاضای ارز و چالش‌های تجارت غیررسمی در ایران
چالش‌های مدیریت تقاضای ارز و گسترش تجارت غیررسمی در ایران
در پی تثبیت رویکرد دولت برای اجرای سیاست ارز تک‌نرخی، توجه کارشناسان به مدیریت تقاضای ارز بیش از پیش جلب شده است. با توجه به محدودیت‌های خارجی و دشواری افزایش عرضه ارز، سرنوشت این سیاست به نحوه کنترل مصارف ارزی در بخش‌های مختلف اقتصاد گره خورده است. در این میان، برخی حوزه‌های تجاری نظیر واردات مرزی، کولبری و رویه‌های ملوانی، به دلیل سهم قابل توجه در شکل‌دهی به تقاضای ارز، به یکی از نقاط کانونی بحث‌های سیاست‌گذاری تبدیل شده‌اند.
ریشه‌های تاریخی و اقتصادی قاچاق در ایران
مهراد عباد، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، با اشاره به سابقه طولانی قاچاق در اقتصاد ایران، اظهار داشت: پدیده قاچاق موضوعی تازه نیست و دست‌کم چند دهه است که به ویژه در مناطق مرزی، به دلیل مشکلات اشتغال و محدودیت‌های اقتصادی شکل گرفته و به مرور بخشی از اقتصاد غیررسمی کشور را تشکیل داده است. او افزود که در سال‌های اخیر، بخشی از نیاز بازار از مسیرهای غیررسمی تأمین شده است.
در دوره‌هایی که واردات رسمی زمان‌بر و پرهزینه بوده، یا محدودیت‌های ارزی و تجاری افزایش یافته، قاچاق به مسیر ساده‌تر و کم‌هزینه‌تری برای ورود کالا تبدیل شده و حتی در برخی موارد به یک رویه رایج بدل شده است.
عباد همچنین به شکل‌گیری الگوهایی مانند کولبری و ملوانی اشاره کرد و بیان داشت که این شیوه‌ها ریشه در مسائل معیشتی مناطق مرزی دارند و با وجود تلاش‌هایی برای قانونمند کردن آن‌ها، همچنان با موافقان و منتقدان جدی روبه‌رو هستند.
نقش محدودیت‌های ارزی و بروکراسی در گسترش تجارت غیررسمی
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با تأکید بر نقش محدودیت‌های ارزی و بروکراسی تجاری در گسترش قاچاق، تصریح کرد: صف‌های طولانی ثبت سفارش، دشواری تخصیص ارز و محدودیت در بازگشت ارز حاصل از صادرات، باعث شده در برخی مقاطع، واردات و حتی صادرات غیررسمی صرفه اقتصادی بیشتری نسبت به مسیر قانونی داشته باشد. وی ادامه داد که در چنین شرایطی، برخی فعالان اقتصادی برای تأمین قطعات یا کالاهای مورد نیاز خود به مسیرهای غیررسمی از کشورهای همسایه مانند امارات، ترکیه و عراق روی می‌آورند، زیرا فرآیند رسمی زمان‌بر و پرهزینه است.
عباد افزود: حتی در حوزه صادرات نیز مواردی وجود دارد که از کارت‌های یکبارمصرف استفاده می‌شود یا ارز حاصل از صادرات به چرخه رسمی بازنمی‌گردد که این موضوع به نوعی به اقتصاد غیرشفاف دامن می‌زند.
پیامدهای قاچاق بر تولید و مصرف‌کننده
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران به پیامدهای قاچاق برای تولید داخل اشاره کرد و گفت: در بسیاری از موارد، کالاهای قاچاق با قیمت تمام‌شده پایین‌تر وارد بازار می‌شوند و همین موضوع رقابت را برای تولیدکننده داخلی دشوار می‌کند و حتی در برخی بخش‌ها به تضعیف تولید منجر شده است. او تأکید کرد که علاوه بر این، ورود گسترده کالاهای تقلبی از مسیرهای غیررسمی نیز به مصرف‌کنندگان آسیب می‌زند و اعتماد بازار را کاهش می‌دهد.
چالش‌های قوانین مرتبط با کولبری و ملوانی
این فعال اقتصادی درباره قوانین مرتبط با کولبری و ملوانی تشریح کرد: تعیین فهرست محدود کالا برای این روش‌ها گرچه مزایایی دارد، اما می‌تواند نوعی بی‌عدالتی میان فعالان رسمی و غیررسمی ایجاد کند؛ زیرا واردکننده رسمی هزینه و زمان بیشتری صرف می‌کند، در حالی که مسیرهای غیررسمی در برخی موارد ارزان‌تر و سریع‌تر هستند.
راهکارهای مبارزه با قاچاق و توسعه تجارت رسمی
عباد با تأکید بر اینکه سیاست‌های تجاری و ارزی در سال‌های گذشته در گسترش قاچاق مؤثر بوده‌اند، اظهار کرد: سهمیه‌بندی واردات، محدودیت در تأمین ارز و توقف برخی روش‌های متداول تجارت بین‌الملل، باعث شده مسیر غیررسمی برای برخی فعالان اقتصادی جذاب‌تر شود.
اگر واردکننده شناسنامه‌دار بتواند با هزینه منطقی و فرآیند ساده‌تر کالا وارد کند و صادرات نیز در چارچوبی شفاف و قابل اجرا انجام شود، انگیزه برای استفاده از روش‌های غیرقانونی کاهش می‌یابد.
او با اشاره به نمونه‌هایی مانند قاچاق سوخت و برخی کالاها عنوان کرد: بخشی از این مسائل به سیاست‌های یارانه‌ای و تفاوت قیمت‌ها بازمی‌گردد و تا زمانی که اصلاحات ساختاری در قوانین و مقررات انجام نشود، این روند ادامه دارد. عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در پایان خاطرنشان کرد: راهکار اصلی، اصلاح قوانین و مقررات به گونه‌ای است که تجارت رسمی برای فعالان اقتصادی صرفه بیشتری داشته باشد؛ در این صورت، قاچاق به تدریج کاهش می‌یابد و فعالیت‌های اقتصادی به سمت مسیرهای شفاف و قانونی هدایت می‌شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
