درخواست کاهش ظرفیت پزشکی و دندانپزشکی؛ چالش‌ها و راهکارها

درخواست کاهش ظرفیت و ابهامات آن

حسن حسن‌نتاج صلحدار، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در تشریح جزئیات نامه وزیر بهداشت به رئیس‌جمهور، از درخواست کاهش ۴۳ درصدی ظرفیت پزشکی و ۴۸ درصدی ظرفیت دندانپزشکی خبر داد. این درخواست در حالی مطرح شده که کشور با کمبود نیروی متخصص در این حوزه‌ها مواجه است و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بر لزوم افزایش این ظرفیت‌ها تاکید دارد. این تناقض، ابهامات جدی را در خصوص چرایی این تصمیم و موضع مجلس در قبال آن ایجاد کرده است.

چالش‌های زیرساختی و کیفیت آموزش

نماینده مردم بابل در مجلس، کمبود فضاهای آموزشی و بالینی را یکی از چالش‌های اصلی این حوزه دانست. او با اشاره به وضعیت دانشگاه علوم پزشکی مازندران، توضیح داد که در برخی مقاطع، تعداد دانشجویان به ۱۵۰ نفر می‌رسد، در حالی که تخت‌های آموزشی بالینی بسیار محدود است. این وضعیت منجر به ازدحام بیش از حد دانشجویان (گاهی تا ۳۰ نفر) در کنار یک بیمار می‌شود که:

• کاهش شدید کیفیت آموزش: دانشجویان فرصت کافی برای یادگیری عملی و تعامل با بیمار را از دست می‌دهند.
• احساس ناامنی بیمار: بیماران در چنین فضایی احساس ناامنی کرده و حریم خصوصی آن‌ها رعایت نمی‌شود.
• ایراد اخلاقی: ورود تعداد بالای دانشجویان بدون فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم، از نظر اخلاقی نیز مورد نقد است.

به گفته حسن‌نتاج صلحدار، شاید دلیل اصلی وزیر بهداشت برای درخواست کاهش ظرفیت، همین معضل باشد تا کیفیت آموزش و درمان فدای کمیت نشود.

راهکارهای جایگزین: تعهد خدمت و سهمیه بومی

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بر لزوم تغییر استراتژی در توزیع نیروی انسانی تاکید کرد. او پیشنهاد کرد به جای تمرکز بر افزایش کلی ظرفیت‌ها، باید مشکل کمبود پزشک در مناطق محروم حل شود. راهکارهای پیشنهادی شامل:

• برنامه‌ریزی دقیق سازمان سنجش: برای توزیع هدفمند دانشجویان.
• سهمیه‌های ویژه برای دانشجویان بومی: در مناطقی مانند سیستان و بلوچستان که با کمبود شدید پزشک مواجه هستند. تجربه نشان داده که تا ۹۰ درصد دانشجویان بومی پس از فارغ‌التحصیلی در منطقه خود می‌مانند.
• طرح تعهد خدمت ۱۰ ساله: پذیرش دانشجویانی که متعهد می‌شوند به مدت ۱۰ سال در مناطق مورد نیاز کشور خدمت کنند. این طرح می‌تواند الگویی موفق برای مدیریت نیروی انسانی در مناطق کم‌برخوردار باشد.

حسن‌نتاج صلحدار همچنین به کمبود پرستار در کلانشهرهایی مانند تهران اشاره کرد و راه حل آن را در ایجاد انگیزه‌های لازم و استفاده از نیروهای بومی دانست.

نتیجه‌گیری و نقش مجلس

با توجه به تبعات جدی کاهش ظرفیت پذیرش، به‌ویژه برای مردم مناطق محروم، مجلس شورای اسلامی باید با دقت تمام ابعاد این درخواست را بررسی کند. هدف نهایی باید اتخاذ تصمیمی باشد که هم به نفع نظام سلامت باشد و هم کیفیت آموزش پزشکی در کشور را تضمین کند.