لغو «یافته خطرآفرینی» دوران اوباما: عقب‌نشینی گسترده ترامپ از سیاست‌های اقلیمی

یافته «خطرآفرینی» چیست؟

«یافته خطرآفرینی» یک تشخیص علمی رسمی است که اعلام می‌کند انتشار گازهای گلخانه‌ای، سلامت انسان و محیط زیست را به خطر می‌اندازد. این تشخیص، مبنای قانونی تنظیم گسترده انتشار گازهای گلخانه‌ای در آمریکا، به‌ویژه در بخش حمل‌ونقل، بوده است. لغو این یافته به معنای از بین رفتن پشتوانه حقوقی بسیاری از مقررات فدرال اقلیمی خواهد بود و از سوی ناظران، به‌عنوان گسترده‌ترین عقب‌نشینی دولت ترامپ از سیاست‌های اقلیمی توصیف شده است.

زمان‌بندی و جزئیات حقوقی لغو

آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که این لغو قرار است در اواخر همین هفته به‌طور رسمی منتشر شود. روزنامه وال استریت ژورنال نیز گزارش داد که این اقدام در مراحل پایانی قرار دارد. لی زلدین، مدیر EPA، این اقدام را «بزرگ‌ترین اقدام مقررات‌زدایی در تاریخ آمریکا» توصیف کرده است.

دولت ترامپ بیش از یک سال است که به‌طور فعال روی لغو این یافته کار می‌کند. پیشنهاد رسمی لغو این قانون در تاریخ ۷ ژانویه برای بررسی به دفتر مدیریت و بودجه کاخ سفید ارسال شد. این پیشنهاد که نخستین‌بار در تابستان سال گذشته رونمایی شد، با واکنش گسترده افکار عمومی مواجه شد و بیش از ۵۰۰ هزار نظر عمومی درباره آن ثبت شده است.

تاثیر لغو بر مقررات خودروها و صنایع

مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که این لغو، الزامات نظارتی مربوط به اندازه‌گیری، گزارش‌دهی، صدور گواهینامه و رعایت استانداردهای فدرال انتشار گازهای گلخانه‌ای را برای خودروها و وسایل نقلیه موتوری حذف خواهد کرد. با این حال، این لغو در مورد منابع ثابت آلاینده مانند نیروگاه‌ها اعمال نخواهد شد و مقررات مربوط به این بخش‌ها همچنان پابرجا می‌ماند.

انتقاد EPA از دولت‌های قبلی

سخنگوی سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا اعلام کرده است که یافته‌های این سازمان درباره خطرآفرینی خودروها، در دولت‌های اوباما و بایدن برای «توجیه تریلیون‌ها دلار مقررات مربوط به گازهای گلخانه‌ای» مورد استفاده قرار گرفته است؛ مقرراتی که خودروها و موتورهای جدید را در بر می‌گرفت. به گفته این مقام، لغو این یافته می‌تواند بار مقرراتی سنگین بر صنعت خودرو را کاهش دهد.

چالش‌های حقوقی پیشِ‌رو

با وجود پیشرفت دولت ترامپ در مسیر لغو این یافته، موانع حقوقی نیز وجود دارد. در تاریخ ۳۰ ژانویه، یک دادگاه فدرال حکم داد که وزارت انرژی آمریکا با تشکیل یک گروه مشاوره علوم اقلیمی که گزارش آن قرار بود از لغو یافته خطرآفرینی EPA حمایت کند، قانون را نقض کرده است. این رأی قضایی می‌تواند قانون نهایی لغو را در معرض چالش‌های حقوقی جدی قرار دهد و اجرای آن را با عدم قطعیت مواجه کند.

واکنش صنعت: حمایت محتاطانه

در حالی که بسیاری از گروه‌های صنعتی از لغو استانداردهای انتشار گازهای گلخانه‌ای خودروها استقبال کرده‌اند، اما به دلیل ابهام‌های حقوقی و نظارتی ناشی از این تصمیم، تمایل چندانی به اعلام حمایت علنی از لغو کامل یافته خطرآفرینی نشان نداده‌اند. این تردیدها ناشی از نگرانی نسبت به تغییرات ناگهانی سیاست‌گذاری و احتمال بازگشت مقررات در آینده است.

موضع صنعت نفت آمریکا

ماه گذشته، مؤسسه نفت آمریکا اعلام کرد که از لغو یافته‌های مربوط به خطر برای وسایل نقلیه حمایت می‌کند، اما تأکید داشت که این یافته باید برای منابع ثابت همچنان باقی بماند. این موضع به معنای آن است که سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا باید همچنان گاز گلخانه‌ای قدرتمند متان که از بخش نفت و گاز منتشر می‌شود را تنظیم و کنترل کند.

تصمیمی با پیامدهای گسترده

لغو یافته «خطرآفرینی» نه‌تنها یک تصمیم فنی یا اداری، بلکه تحولی بنیادین در سیاست اقلیمی آمریکا به شمار می‌رود. این اقدام می‌تواند مسیر مقررات زیست‌محیطی آمریکا را به‌طور اساسی تغییر دهد و همزمان، موجی از چالش‌های حقوقی، عدم قطعیت برای صنایع و واکنش‌های سیاسی را به همراه داشته باشد. در حالی که دولت ترامپ این اقدام را گامی بزرگ در مسیر مقررات‌زدایی می‌داند، منتقدان هشدار می‌دهند که پیامدهای بلندمدت آن می‌تواند بر سلامت عمومی، محیط زیست و تعهدات اقلیمی آمریکا تاثیرگذار باشد.