کشف مولکول‌های آلی حیاتی توسط تلسکوپ SPHEREx ناسا از دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای

جزئیات کشف مولکول‌های آلی

تلسکوپ SPHEREx در دسامبر سال گذشته، همزمان با نزدیک‌ترین گذر دنباله‌دار 3I/ATLAS به زمین، مولکول‌های آلی آن را رصد کرد. این مواد شامل متانول، سیانید و متان هستند. اگرچه این ترکیبات برای فرایندهای بیولوژیکی حیاتی محسوب می‌شوند، اما می‌توانند منشأ غیربیولوژیکی نیز داشته باشند.

دانشمندان تلسکوپ فضایی SPHEREx ناسا یافته‌های خود را در فوریه ۲۰۲۶ در بخش یادداشت‌های تحقیقاتی انجمن نجوم آمریکا (AAS) منتشر کردند که در حال حاضر تحت بررسی است. دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS، که در ژوئیه ۲۰۲۵ کشف شد، سومین بازدیدکننده میان‌ستاره‌ای شناسایی شده و به احتمال زیاد قدیمی‌ترین دنباله‌دار رصدشده است. این دنباله‌دار در دسامبر ۲۰۲۵، پس از گذر نزدیک از کنار خورشید، به نزدیک‌ترین فاصله (حدود ۲۷۰ میلیون کیلومتر) از زمین رسید و رصدها در بازه ۸ تا ۱۵ دسامبر انجام شد.

کری لیسه، ستاره‌شناس آزمایشگاه فیزیک کاربردی جان هاپکینز، توضیح داد که دنباله‌دار 3I/ATLAS پس از نزدیک شدن به خورشید، مقادیر زیادی مواد غنی از کربن را آزاد می‌کرد. این مواد، شامل مولکول‌های آلی، دوده و غبار سنگی، از جمله مواد معمول منظومه شمسی اولیه هستند. این کشف از این جهت حائز اهمیت است که یک نظریه پرطرفدار بیان می‌کند دنباله‌دارها ممکن است بذر حیات را به اجرام کیهانی، از جمله زمین، منتقل کرده باشند.

مسیر آینده دنباله‌دار 3I/ATLAS

دنباله‌دار 3I/ATLAS هم‌اکنون در مسیر خود به سمت مشتری قرار دارد. فضاپیمای جونو ناسا (Juno) فرصت نهایی را برای مطالعه دقیق آن خواهد داشت، پیش از آن‌که این دنباله‌دار برای همیشه منظومه شمسی ما را ترک کند.

هدف و عملکرد تلسکوپ SPHEREx

تلسکوپ SPHEREx که در مارس ۲۰۲۵ به مدار زمین پرتاب شد، برای اسکن آسمان شب و بررسی گازهای اطراف دنباله‌دارها و جستجوی مواد تشکیل‌دهنده حیات طراحی شده است. یون‌سو باخ، معاون سرپرست تیم مطالعاتی، مشاهده این بازدیدکننده میان‌ستاره‌ای را تنها چند ماه پس از پرتاب تلسکوپ، یک اتفاق خوش‌شانس و گامی مهم در علم دانست.