قاضی‌زاده هاشمی: صنعت بازی باید خوداتکا باشد و از تصدی‌گری دولتی دوری کند

سید احسان قاضی‌زاده هاشمی، نماینده مردم خراسان رضوی و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، در حاشیه رویداد «هفته بازی؛ هفت‌خوان» از نمایشگاه بازی‌های دیجیتال و رایانه‌ای بازدید کرد. این بازدید فرصتی برای آشنایی نزدیک با محصولات، دستاوردها و پروژه‌های در حال توسعه بود و ایشان پای صحبت بازی‌سازان، طراحان و تیم‌های استارت‌آپی نشست تا از نزدیک با دغدغه‌ها، چالش‌های تولید، تأمین مالی، مسائل فنی و موانع حقوقی این صنعت آشنا شود.

در این دیدارها، قاضی‌زاده هاشمی ظرفیت‌های رو به رشد صنعت بازی در کشور را قابل توجه ارزیابی کرد و بر اهمیت هم‌افزایی میان نهادهای قانون‌گذار، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی برای رفع موانع توسعه‌ای تاکید داشت. هدف از این بازدید، ارزیابی میدانی وضعیت صنعت، بررسی اثربخشی حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در اسناد بالادستی و شنیدن مستقیم مطالبات فعالان این حوزه بود.

بازی؛ فراتر از یک امر صرفاً فرهنگی

قاضی‌زاده هاشمی با اشاره به اهمیت روزافزون بازی‌های رایانه‌ای در میان نوجوانان، جوانان و بزرگسالان، بر لزوم توجه ویژه قانون‌گذاران و دستگاه‌های اجرایی به این حوزه تاکید کرد. وی اظهار داشت که مجلس شورای اسلامی از دوره‌های گذشته به این صنعت ورود کرده و در برنامه‌های توسعه، به‌ویژه برنامه هفتم، این حوزه به رسمیت شناخته شده است. در این برنامه، منابع درآمدی و سازوکارهای حمایتی، از جمله بهره‌گیری از ظرفیت صندوق نوآوری و شکوفایی، برای حمایت از خلاقیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با بازی در نظر گرفته شده است.

«بازی را صرفا یک امر فرهنگی نمی‌دانیم. هرچند واجد ارزش‌ها و اصالت‌های فرهنگی است، اما وقتی تولید ثروت، درآمدزایی و مصرف‌کننده دارد، به یک صنعت تبدیل می‌شود؛ صنعتی که باید اقتصادش بچرخد و روی پای خود بایستد و البته نگاه فرهنگی هم نسبت به آن وجود داشته باشد؛ امری که توامان و همزمان است.»

ضرورت خوداتکایی اقتصادی صنعت بازی

نماینده مجلس تصریح کرد که اقتصاد حوزه بازی‌های رایانه‌ای باید تقویت شود تا به خوداتکایی برسد. او تاکید کرد که صرف اتکا به کمک‌های دولتی نمی‌تواند این حوزه را به صنعتی ماندگار و پویا تبدیل کند و در کنار حمایت‌ها، پول‌سازی و خلق منابع مالی نیز ضروری است. قاضی‌زاده هاشمی افزود که مولف و سازنده بازی باید دارای درآمد پایدار باشد و بازیکنان نیز باید بتوانند از سطح آماتوری به حوزه حرفه‌ای و درآمدزا وارد شوند، چه در بازی‌سازی و چه در انجام بازی‌های حرفه‌ای.

وی همچنین به لزوم تعریف مکانیزم‌های مشترک اشاره کرد و گفت که باید با اپراتورها درباره مصرف اینترنت بازی‌های آنلاین به تفاهم رسید. بازی‌های آنلاین با امکان تعامل جمعی در نقاط مختلف کشور و حتی عرصه بین‌الملل، می‌توانند نقش مهمی در اقتصاد این حوزه ایفا کنند.

تنظیم‌گری هوشمند به جای تصدی‌گری

قاضی‌زاده هاشمی صنعت بازی را صنعتی خلاق، نرم، پیشرو و مرتبط با عموم مردم توصیف کرد و بر نیاز به تنظیم‌گری علمی و هوشمندانه در حوزه تأمین و مصرف مالی این صنعت تاکید ورزید. او اظهار داشت که این صنعت نباید صرفاً متکی به تبلیغات یا بودجه دولتی باشد، بلکه باید بتواند درآمدزایی کرده و شاخص‌های کیفی خود را ارتقا دهد. به گفته وی، فرآیند توانمندسازی نیروی انسانی از آموزش‌های آکادمیک تا تبدیل نیروهای آماتور به حرفه‌ای نیز باید در چارچوب‌های مشخص دنبال شود تا به صنعتی خودکفا دست یابیم.

ضرورت جذب سرمایه‌گذاری و حمایت‌های مالی

قاضی‌زاده هاشمی با مقایسه سرمایه‌گذاری در سینما و بازی، ابراز امیدواری کرد که بازی‌ها نیز به دلیل گستردگی مخاطب و کارکرد اجتماعی، بتوانند سرمایه‌گذاران را به راحتی جذب کنند. وی اشاره کرد که در برنامه هفتم توسعه، اعتباراتی برای بازی و پویانمایی از محل یک درصد سهم شرکت‌ها در نظر گرفته شده است، اما همچنان پویایی صنعت را در گرو تقویت جنبه‌های اقتصادی آن، نه تصدی‌گری دولتی، می‌داند.

این نماینده مجلس از افزایش سهم اعتباری بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای نیز خبر داد و افزود که در تعامل با کمیسیون فرهنگی، سهم جدول ۱۲ از ۱۰ همت به ۱۶ همت افزایش یافته است که بخشی از آن به حوزه بازی، پویانمایی و فرهنگ اختصاص دارد. او معتقد است که بودجه بنیاد باید قوی‌تر شود. وی همچنین به لزوم تقویت ارتباط عملیاتی با صندوق نوآوری و شکوفایی طبق قانون اشاره کرد و از محقق نشدن ایجاد «کارخانه‌های فناورانه بازی و پویانمایی» در استان‌ها که ماموریت آن بر عهده معاونت علمی ریاست‌جمهوری است، پس از دو سال ابراز گلایه کرد.

کپی‌رایت؛ خلأ حقوقی بازی‌ها و آسیب قطعی اینترنت

در خصوص وضعیت کپی‌رایت، قاضی‌زاده هاشمی به دو بحث قوانین داخلی و کنوانسیون‌های جهانی در حوزه مالکیت فکری اشاره کرد. او اظهار داشت که در حالی که برای تولیدات فرهنگی مانند کتاب، فیلم، موسیقی و هنرهای تجسمی قوانین وجود دارد، باید پیگیری شود که بازی‌ها صراحتاً ذیل همان قوانین تعریف شده‌اند یا خیر. وی تاکید کرد که بازی قطعاً اثری خلاق با مالکیت معنوی است و باید مورد حمایت قرار گیرد. در سطح بین‌المللی نیز موضوع الحاق به کنوانسیون‌ها همچنان در حال طی مراحل است.

نماینده مجلس به تبعات قطعی اینترنت بر صنعت بازی نیز اشاره کرد و مسئولیت حوزه زیرساختی را متوجه وزارت ارتباطات دانست. وی تاکید کرد که شبکه ملی اطلاعات باید آن‌قدر پویا و قدرتمند باشد که در صورت اختلال در اینترنت بین‌الملل، دچار توقف کامل نشویم و مجلس نیز هر سال اعتبارات قابل توجهی برای تقویت این زیرساخت‌ها اختصاص می‌دهد.

قاضی‌زاده هاشمی در پایان، رویداد «هفته بازی؛ هفت‌خوان» را نسبت به گذشته گسترده‌تر و پرنشاط‌تر ارزیابی کرد و ابراز امیدواری نمود که با تداوم حمایت‌های ساختاری، مالی و حقوقی، صنعت بازی‌های دیجیتال بتواند به جایگاه شایسته خود در اقتصاد و فرهنگ کشور دست یابد.