کنفرانس امنیتی مونیخ: نگرانی از نظم جهانی، تنش‌های فراآتلانتیک و آینده اوکراین

نظم جهانی «در حال نابودی»: دیدگاه آلمان

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در سخنرانی افتتاحیه کنفرانس، با تأکید بر اینکه نظم مبتنی بر قواعد و حقوق بین‌الملل دیگر وجود ندارد، اعلام کرد که جهان وارد دوره‌ای از «رقابت قدرت‌های بزرگ» شده است. وی ضمن انتقاد از سیاست‌های ایالات متحده، عنوان کرد که این کشور جایگاه رهبری خود در جهان را از دست داده است.

بازتعریف روابط اروپا و آمریکا و استقلال ژئوپلیتیک اروپا

مرتس و دیگر رهبران اروپایی از جمله امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، بر ایجاد چارچوب امنیتی اروپایی قدرتمندتر تأکید کردند. ماکرون اظهار داشت: «اکنون زمان آن رسیده که اروپا به جای تکیه صرف بر آمریکا یا دیگران، خودش تبدیل به یک قدرت ژئوپلیتیک واقعی شود؛ یعنی قدرتی با استراتژی مستقل در امنیت، دفاع و تصمیم‌گیری جهانی، نه اینکه تنها یک بلوک اقتصادی باشد.»

وی تأکید کرد که معماری امنیتی کنونی اروپا که از دوران جنگ سرد به جا مانده، دیگر پاسخگو نیست و باید از اکنون در مورد آینده امنیت اروپا و نقش بالقوه توان هسته‌ای و دفاع مشترک فکر و گفت‌وگو کرد.

ماکرون افزود: «اروپا باید با اعتماد به نفس بیشتری وارد مسائل جهانی شود، در مورد جنگ اوکراین و رابطه با روسیه حرف بزند و به جای اینکه دیگران (مثلاً آمریکا) برایش «معماری امنیتی» بسازند، خود این نقش را ایفا کند.»

در همین راستا، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، که در غیاب رئیس جمهور آمریکا در نشست شرکت کرده، قرار است درباره تعهد واشنگتن نسبت به امنیت اروپا و موضوعاتی چون جنگ اوکراین صحبت کند که این نشانه‌ای از تلاش واشنگتن برای ترمیم روابط با متحدان اروپایی است.

جنگ اوکراین و دیپلماسی صلح

مبارزه در شرق اروپا یکی از موضوعات کلیدی روز اول بود. در جلسه «خانه اوکراین»، حمایت از کی‌یف همچنان محور بحث‌ها بود و رهبران بر ضرورت ادامه پشتیبانی کشورهای غربی در برابر تهاجم روسیه تأکید کردند.

در کنفرانس خبری جداگانه در حاشیه نشست، آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، بیان کرد که چین می‌تواند نقش سازنده‌ای در پایان دادن به این جنگ چهار ساله ایفا کند و از همتای چینی خود برای سفر به اوکراین دعوت کرد.

ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، نیز برای پایان دادن به جنگ، سه عنصر را ضروری دانست:

• ضمانت‌های امنیتی قوی
• توافق بازسازی برای کمک به اوکراین پس از جنگ
• فشار مستقیم بیشتر بر روسیه

وی افزود که رئیس جمهور آمریکا می‌تواند برای تحریم‌های کامل علیه روسیه، از جمله در حوزه انرژی هسته‌ای و حتی روس‌های ساکن غرب، تلاش کند.

حضور و اظهارات شخصیت‌های متنوع: انتقاد از سیاست‌های آمریکا

اگرچه بسیاری از سخنرانی‌ها حول امنیت جمعی و روابط بین‌الملل صورت گرفت، برخی چهره‌های سیاسی و اجتماعی نیز پیام‌هایی داشتند که مورد توجه قرار گرفت. چهره‌های منتقد سیاست‌های دولت آمریکا، از جمله الکساندریا اوکازیو-کورتز، نماینده کنگره، و گوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، در حاشیه اجلاس انتقاداتی نسبت به رویکرد سیاست خارجی کنونی واشنگتن مطرح کردند؛ بحث‌هایی که از تنش‌های داخلی سیاسی ایالات متحده حکایت داشت.