خبر کامل
چرا فیلم کلاسیک «آنی» آرونداتی روی هنوز در هند مرتبط است؟
در یک بعدازظهر گرم دهلی در اواخر دهه ۱۹۸۰، گروهی از دانشجویان معماری در شهری که گویی هرگز کامل نمی‌شود، پرسه می‌زنند، بحث می‌کنند و رویاپردازی می‌کنند. این دانشجویان آرمان‌گرا و بی‌تاب، در شعارها و کنایه‌ها تبحر دارند و به خوبی می‌دانند که سیستمی که برای ورود به آن آموزش می‌بینند، شاید هیچ نیازی به آن‌ها نداشته باشد.
بازگشت یک کلاسیک: «در کدام آنی آن را به آن یکی‌ها می‌دهد»
این جهان فیلم تلویزیونی «در کدام آنی آن را به آن یکی‌ها می‌دهد» (In Which Annie Gives It Those Ones) است که در سال ۱۹۸۹ توسط آرونداتی روی، نویسنده برنده جایزه بوکر، نوشته شده و پرادیپ کریشن آن را کارگردانی کرده است. تقریباً چهار دهه پس از اولین پخش آن از شبکه دولتی هند، نسخه بازسازی شده این فیلم قرار است در بخش کلاسیک‌های برلیناله جشنواره بین‌المللی فیلم برلین ۲۰۲۶ به نمایش جهانی درآید.
بنیاد میراث فیلم، که بازسازی این اثر را آغاز کرده است، این فیلم را در ماه مارس در سینماهای منتخب سراسر هند اکران خواهد کرد و قیمت بلیت‌ها را پایین نگه می‌دارد تا بینندگان جوان‌تر را جذب کند. شیوندرا سینگ دونگاپور، فیلمساز و مدیر بنیاد میراث فیلم، اظهار داشت: «ما می‌خواستیم فیلم در دسترس باشد. این یک فیلم مهم است. در دیالوگ‌هایش، در به تصویر کشیدن زندگی دانشجویی، در نوع شخصیت‌هایی که معرفی کرد، به چیزی غیرمعمول دست یافت.»
جایگاه ویژه در سینمای هند
«آنی» که اغلب به عنوان اولین فیلم بلند انگلیسی‌زبان هند توصیف می‌شود، جایگاهی منحصر به فرد در تاریخ سینمای این کشور دارد: با بافتی محلی و صدایی جهان‌وطن؛ در مقیاس متواضعانه اما در نگارش دقیق. این فیلم که با بودجه‌ای اندک ساخته شده، گروهی از دانشجویان سال آخر دانشکده برنامه‌ریزی و معماری دهلی را دنبال می‌کند که در مسیر فارغ‌التحصیلی خود سرگردان، متوقف و به آرامی پیش می‌روند. عنوان فیلم از اصطلاح رایج دانشگاه دهلی گرفته شده است: «آن یکی‌ها را به آنی دادن» به معنای انجام دادن کار معمول خود، از جمله اشتباهات است.
در مرکز داستان، آناند «آنی» گروور، دانشجوی دوست‌داشتنی سال پنجم قرار دارد که بین آرمان‌گرایی و حواس‌پرتی مزمن معلق است. او در اتاق خوابگاهش مرغ نگهداری می‌کند و طرح‌های نامحتمل برای تغییر هند در سر می‌پروراند، از جمله کاشت درخت در کنار خطوط راه‌آهن که با فضولات قطارها کود داده می‌شوند. چهار سال پیش، او یک جوک بی‌ادبانه درباره رئیس دانشکده در توالت مردانه نوشت و از آن زمان در تمام امتحاناتش مردود شده است.
شخصیت‌ها و طنز اجتماعی
در اطراف آنی، مجموعه‌ای از همکلاسی‌ها – تندخو، متفکر و بی‌قرار – حضور دارند که با جدیت یکسان درباره معمار سوئیسی-فرانسوی لو کوربوزیه، کارل مارکس و قیمت سیگار بحث می‌کنند. خود آرونداتی روی در نقش رادا، شخصیتی باهوش و با اعتماد به نفس ظاهر می‌شود. بازیگران این فیلم همچنین شامل شاهرخ خان جوان نیز می‌شود که اولین حضور سینمایی این ستاره بالیوود بوده است.
آنچه در «آنی» برجسته است، تصویر آرام و بی‌تکلف آن از زندگی دانشجویی است: اتاق‌های خوابگاه نامرتب، دوستان در حال استراحت روی تخت‌های سنتی و بحث درباره همه چیز از بوروکراسی گرفته تا امتحانات، و بی‌احترامی بی‌پروا به مقامات. دانشجویان آیین‌های نهادی را یک نمایش مضحک می‌دانند و آشکارا مدیر خود را مسخره می‌کنند – او را «یامدوت» (خدای مرگ هندو) می‌نامند – شخصیتی پر سر و صدا که آن‌ها را «الاغ‌های عزیزم» خطاب می‌کند.
رادا، شخصیت روی، تجسم سرکشی بی‌خیال فیلم است. او سیگارهای بیدی (سیگارهای هندی دست‌پیچ ارزان) می‌کشد و لباس‌های جسورانه می‌پوشد، از جمله یک ساری با کلاهی شیک، که انرژی آزاد و رها پردیس را به تصویر می‌کشد. روی در خاطرات خود «مادر مریم به سراغم می‌آید» توضیح می‌دهد که فیلمنامه از «هرج و مرج دیوانه‌وار آن پردیس، دانشجویان نشئه و گیج و گویش انگلیسی که ما صحبت می‌کردیم – ترکیبی خلاقانه از هندی و انگلیسی» نشأت گرفته است.
بازتاب و میراث
پاسخ به فیلم بسیار پرشور بود. روی به یاد می‌آورد که در اولین نمایش آن در دهلی، «دانشجویان سالن را پر کردند و روی زمین نشستند. در عرض چند دقیقه تماشاگران شروع به فریاد زدن، قهقهه زدن و سوت کشیدن در طول فیلم کردند. آن‌ها خودشان، زبانشان، لباس‌هایشان، جوک‌هایشان و حماقت‌هایشان را تشخیص دادند.»
فراتر از محیط دانشگاهی‌اش، «آنی» لحظه‌ای را به تصویر می‌کشد که سینمای هند – و پخش‌کننده‌های دولتی – نسبت به فرهنگ جوانان، زبان و نقد اجتماعی نسبتاً سهل‌گیر بودند. در اواخر دهه ۱۹۸۰، تلویزیون فضای بیشتری برای طنز و زندگی دانشجویی فراهم می‌کرد تا امروز. در دهه‌های پس از آن، فیلم‌هایی که هنجارهای اجتماعی را به چالش می‌کشیدند یا نهادها را زیر ذره‌بین قرار می‌دادند، اغلب با مقاومت سانسورچیان مواجه شده‌اند.
هنگامی که «آنی» برای اولین بار اکران شد، دو جایزه ملی – برای بهترین فیلمنامه و بهترین فیلم انگلیسی‌زبان – را از آن خود کرد، اما پس از اولین نمایش تلویزیونی خود، یک نمایش آرام در اواخر شب از «دوردارشان»، تا حد زیادی ناپدید شد. با این حال، شهرت آن به آرامی رشد کرد. نسخه‌های قاچاق در میان دانشجویان معماری و سینه‌فیل‌ها دست به دست شد که آن را یکی از معدود فیلم‌های معتبر انگلیسی‌زبان هندی آن زمان می‌دانستند.
دونگاپور گفت: «هیچ‌کس واقعاً فیلمی درباره دانشجویان انگلیسی‌زبان در هند نساخته بود. تماشاگران به شنیدن انگلیسی به این شکل عادی عادت نداشتند. اما اینگونه است که دانشجویان در برخی کالج‌ها با یکدیگر صحبت می‌کنند. آنی این را بدون خودآگاهی به تصویر کشید.» او اضافه می‌کند که تماشاگران همچنین حال و هوای کشوری را در آستانه آزادسازی اقتصادی تشخیص دادند، زمانی که یک شغل دولتی می‌توانست هم امنیت و هم خفقان را به همراه داشته باشد. بحث‌های مطرح شده در فیلم – درباره سلسله مراتب، بوروکراسی و قدرت نهادی – همچنان آشنا هستند. دونگاپور اظهار داشت: «مسائلی که فیلم درباره آن‌ها صحبت می‌کند هنوز هم رایج هستند. به همین دلیل است که طنین‌انداز می‌شود. آنطور که انتظار می‌رفت، قدیمی نشده است.»
بازسازی و اهمیت ماندگار
بازسازی فیلم تقریباً به طور تصادفی آغاز شد. کریشن در حین نقل مکان، صندوق‌های فیلمنامه و کاغذها را کشف کرد و قصد داشت آن‌ها را دور بیندازد، اما دوستی به دونگاپور اطلاع داد و او این مواد را بازیابی کرد و بعداً بازسازی «آنی» را پیشنهاد داد. این فرآیند نیازمند تلاشی طاقت‌فرسا و تقریباً پزشکی قانونی بود. رنگ‌ها محو شده بودند؛ موسیقی متن نیز چالش‌های خاص خود را داشت.
دونگاپور گفت: «صحنه‌ای در اواخر فیلم وجود دارد که روی یک ساری قرمز پوشیده است. در نسخه‌های باقی‌مانده، رنگ قرمز تقریباً ناپدید شده بود. ما باید می‌پرسیدیم: چه نوع قرمزی بود؟»
اکنون که «آنی» دیده می‌شود، تقریباً مانند پیش‌درآمدی بر زندگی بعدی روی به عنوان رمان‌نویسی مشهور و یکی از بحث‌برانگیزترین نویسندگان هند به نظر می‌رسد. با این حال، فیلم سبک‌بال‌تر از آن چیزی است که شهرت بعدی او ممکن است نشان دهد. شوخی می‌کند. پرحرفی می‌کند. به شخصیت‌هایش اجازه می‌دهد احمق و مهربان باشند. همانطور که روی در مصاحبه اخیر گفته است، مخالفت آن در «لحن است تا شعارها».
کریشن در همان مصاحبه می‌گوید: «دانشجویان شورش می‌کردند، اما با امید و جشن، نه با خشم. فیلم درباره افرادی بود که از خود بودن لذت می‌بردند و می‌گفتند نمی‌خواهیم مطابقت کنیم.»
با بازگشت آن به پرده سینما، بینندگان جوان‌تر ممکن است نگاهی اجمالی به دوران دیگری بیندازند – شلوارهای پاچه گشاد، میزهای طراحی، دود سیگار که زیر نورهای فلورسنت می‌پیچد. اما آن‌ها ممکن است چیزی پایدارتر را نیز تشخیص دهند: پایداری همان سیستم‌هایی که فیلم به آرامی آن‌ها را مسخره می‌کند. دونگاپور گفت: «آن‌ها خواهند دید که آن زمان چقدر باحال بود. اما همچنین خواهند دید که چقدر از آن آشنا به نظر می‌رسد.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
