ماکو: دروازه ایران به جهانی‌سازی و توسعه کریدورهای بین‌المللی

تصویب طرح جامع و دستاوردهای اقتصادی

پس از ۱۲ سال انتظار، طرح جامع منطقه آزاد ماکو در دولت چهاردهم به تصویب رسید که به عنوان نقشه راه توسعه منطقه عمل خواهد کرد. در راستای سیاست جهانی‌سازی، ماکو میزبان دو اجلاس بین‌المللی با حضور کشورهای اکو، سازمان همکاری شانگهای و کشورهای مشترک‌المنافع بوده است. این اقدامات نشان‌دهنده آغاز رویکردی مثبت و جدید در منطقه است. طی سال‌های اخیر، منطقه ماکو بیش از یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار صادرات از مرز بازرگان داشته و برای سه تا چهار سال متوالی تراز تجاری مثبتی را تجربه کرده که گواه ظرفیت‌های بالای آن است.

اهمیت کریدور شرق به غرب و توسعه لجستیک

گروسی به اهمیت کریدور شرق به غرب اشاره کرد که بخشی از ابتکار «یک کمربند – یک راه» چین است. این کریدور تنها مسیر تمام‌ریلی بدون توقف در جهان محسوب می‌شود که ایمن، سازگار با محیط زیست و اقتصادی است. برخلاف سایر کریدورها نظیر زنگزور که اختلاف عرض ریل‌ها هزینه‌های لجستیکی را افزایش می‌دهد، این مسیر فاقد چنین مشکلی است. به همین دلیل، لجستیک، تجارت و ترانزیت در طرح جامع ماکو در اولویت قرار گرفته‌اند. در این راستا، یک مرکز لجستیکی ۲۷۰ هکتاری شامل انبارها، سردخانه‌ها و مجتمع‌های تجاری بزرگ ایجاد شده و دهکده لجستیک ۱۸۲۱ هکتاری نیز با پیش‌بینی بندر خشک، ریل و جاده در حال توسعه است.

توسعه کشاورزی و امنیت غذایی

مدیرعامل منطقه آزاد ماکو از برگزاری سومین اجلاس بین‌المللی در اردیبهشت سال آینده خبر داد و بر دعوت از کشورهای مشترک‌المنافع برای حضور فعال‌تر و بازدید از ظرفیت‌های منطقه تأکید کرد. علاوه بر لجستیک، ماکو در حوزه امنیت غذایی نیز پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است. بزرگ‌ترین باغ مدرن غرب آسیا از نظر وسعت در زمینه گردو و پسته در این منطقه احداث شده که بر پایه هوشمندسازی و استفاده از نهال‌های اصلاح‌شده کم‌آب‌بر و پربازده است. همچنین، در حوزه شیلات، اقدامات مهمی در زمینه خاویار و شاه‌میگو صورت گرفته است.

برنامه‌های گردشگری و پتانسیل‌های ورزشی

در بخش گردشگری، طرح جامع ماکو شامل توسعه گردشگری ورزشی، سلامت و ایجاد کمپ‌های تیم‌های ملی است. ارتفاع بالای ۲ هزار متر منطقه، شرایط ایده‌آلی برای اردوهای ورزشی فراهم می‌کند و می‌تواند از خروج ارز برای اعزام تیم‌ها به خارج از کشور جلوگیری کند. پیست اسکی منطقه نیز احداث شده و دارای ظرفیت بالایی است. گروسی از رسانه‌ها دعوت کرد تا از نزدیک «گنج پنهان» ماکو را مشاهده کنند.

فرصت‌های اقتصادی کریدورها و سرمایه‌گذاری

حجم مبادلات تجاری چین و اروپا بیش از هزار میلیارد دلار است و گروسی معتقد است که با هدایت تنها ۱۰ درصد از این حجم از طریق کریدورهای عبوری از ماکو، می‌توان ارزشی بالغ بر ۱۰۰ میلیارد دلار ایجاد کرد. حتی ایجاد ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار ارزش افزوده در حوزه‌های سردخانه، لجستیک و حمل‌ونقل رقم قابل توجهی است. همکاری با کشورهای اکو، شانگهای و مشترک‌المنافع علاوه بر منافع اقتصادی، به تقویت روابط راهبردی و منطقه‌ای نیز منجر می‌شود.

مزایای سرمایه‌گذاری در ماکو:

• عدم نیاز به ویزا برای سرمایه‌گذاران.
• ۲۰ سال معافیت مالیاتی.
• موقعیت لجستیکی ویژه و جذابیت بالا برای سرمایه‌گذاران.

تاکنون بیش از ۴۰۰ میلیون دلار تفاهم‌نامه در حوزه انرژی خورشیدی امضا شده و هدف‌گذاری تولید هزار مگاوات برق خورشیدی صورت گرفته که ۲۵۰ مگاوات آن وارد مرحله قرارداد شده است. بخش خصوصی در حال تبدیل زیرساخت‌های مهم منطقه از جمله فرودگاه و شهرک صنعتی به انرژی خورشیدی است. در حوزه لجستیک، پروژه کریدور ریلی شرق به غرب با برآورد دو میلیارد دلار، نیازمند تشکیل کنسرسیومی داخلی و خارجی با حمایت دولت و راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران است. مجموع سرمایه‌گذاری‌های جذب‌شده و پروژه‌های در حال بهره‌برداری در سال جاری به حدود ۴۴ هزار میلیارد تومان رسیده است.

توسعه گردشگری و جاذبه‌های طبیعی

قرارداد ۱۰ هزار میلیارد تومانی با هواپیمایی ماهان با هدف ایجاد جاذبه‌های بزرگ گردشگری منعقد شده است. ماکو آمادگی کامل برای جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در حوزه شهربازی‌ها و مجتمع‌های تفریحی را دارد. سالانه حدود یک میلیون نفر گردشگر ترکیبی از این منطقه به کشورهای همسایه سفر می‌کنند و با توسعه زیرساخت‌ها می‌توان بخش قابل توجهی از زمان و هزینه این گردشگران را در ماکو جذب کرد. منطقه ماکو دارای ۱۳۷ جاذبه طبیعی و تاریخی است و بزرگ‌ترین ژئوپارک کشور نیز در این منطقه ثبت شده که تلاش برای ثبت بین‌المللی آن در جریان است. با وجود اینکه ایران جزو ۱۰ کشور نخست دنیا از نظر جاذبه‌های گردشگری است، اما در بهره‌برداری از این ظرفیت رتبه مناسبی ندارد. در ماکو، توسعه گردشگری به صورت جدی آغاز شده، هرچند اولویت نخست همچنان لجستیک، تجارت و ترانزیت است.