موج جهانی محدودیت شبکه‌های اجتماعی برای کودکان و نوجوانان

پیشگامان جهانی در محدودیت شبکه‌های اجتماعی

استرالیا؛ ممنوعیت جامع و جریمه سنگین

استرالیا به عنوان نخستین کشور، قانونی جامع برای ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکه‌های اجتماعی تصویب کرد. این قانون که از اواخر سال ۲۰۲۵ اجرایی می‌شود، پلتفرم‌هایی مانند فیس‌بوک، یوتیوب، اینستاگرام و ایکس را در صورت عدم رعایت، با جریمه ۴۹.۵ میلیون دلاری مواجه خواهد کرد.

آنتونی آلبانز، نخست‌وزیر استرالیا: «دیگر کافی است. ما کنترل اوضاع را در دست می‌گیریم.»

دولت استرالیا با این اقدام در پی مقابله با الگوریتم‌های تهاجمی است که کودکان را به اسکرول بی‌پایان و مواجهه با محتوای نامناسب تشویق می‌کنند.

فرانسه؛ حفاظت از ذهن کودکان

فرانسه نیز به دنبال محدود کردن دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی است. لایحه‌ای که اخیراً توسط قانون‌گذاران تصویب شده، با حمایت کامل رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، برای بررسی نهایی به سنا ارسال شده است.

امانوئل مکرون: «ذهن کودکان ما فروشی نیست.»

این لایحه بخشی از سیاست‌های گسترده‌تر فرانسه برای حفاظت از نوجوانان در فضای دیجیتال محسوب می‌شود.

دانمارک؛ ممنوعیت با استثنای والدین

در دانمارک، استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع است، اما والدین می‌توانند فرزندان ۱۳ تا ۱۵ ساله خود را با اجازه شخصی مستثنی کنند. بر اساس گزارش ناظر رقابت و مصرف‌کننده دانمارک، کودکان در این کشور به طور متوسط روزانه دو ساعت و ۴۰ دقیقه را در شبکه‌های اجتماعی سپری می‌کنند.

کارولین استاگ اولسن، وزیر دیجیتالی‌سازی دانمارک: «شبکه‌های اجتماعی تلاش می‌کنند زمان، کودکی و سلامت ما را بدزدند و ما قصد داریم همین حالا این روند را متوقف کنیم.»

پرکاربردترین پلتفرم‌ها میان کودکان دانمارکی شامل اسنپ‌چت، یوتیوب، اینستاگرام و تیک‌تاک هستند.

اقدامات بین‌المللی برای حفاظت از نسل آینده

نروژ؛ ضرورت رضایت والدین

نروژ در حال بررسی قانونی است که ایجاد حساب شبکه اجتماعی برای کودکان ۱۳ تا ۱۵ سال را منوط به رضایت والدین کند. تحقیقات سازمان رسانه نروژ نشان می‌دهد بیش از ۵۸ درصد کودکان ۱۰ ساله و ۷۲ درصد کودکان ۱۱ ساله در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند.

کره جنوبی؛ ممنوعیت موبایل در کلاس‌های درس

کره جنوبی از مارس ۲۰۲۶ محدودیت استفاده از موبایل و دستگاه‌های دیجیتال را در کلاس‌های درس اجرایی می‌کند. این قانون با هدف مقابله با اعتیاد دیجیتال و کاهش تأثیر منفی موبایل بر عملکرد تحصیلی و رشد اجتماعی وضع شده است.

انگلیس؛ بررسی و ارزیابی

انگلیس در حال بررسی ممنوعیتی مشابه استرالیا برای کودکان و نوجوانان است و دولت این کشور در حال ارزیابی شواهد جهانی و بازدید از استرالیا برای یادگیری روش‌های اجرای قانون است.

یونان؛ کنترل ذهن کودکان

نخست‌وزیر یونان اعلام کرده که کشورش مشغول بررسی ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای نوجوانان است و استفاده از موبایل در کلاس‌های درس را نیز ممنوع کرده است.

نخست‌وزیر یونان: «ما مشغول انجام بزرگترین آزمایش کنترل نشده روی ذهن کودکانمان هستیم و مطمئنیم پیامدها مثبت نیستند.»

ترکیه؛ احراز سن و فیلتر محتوا

ترکیه در حال آماده‌سازی پیش‌نویس قانونی برای محدود کردن دسترسی کودکان زیر ۱۸ سال به شبکه‌های اجتماعی است که شامل فیلتر محتوا، محدودیت شبانه اینترنت و احراز سن کاربران می‌شود.

آلمان و جمهوری چک؛ حرکت به سمت ممنوعیت سنی

آلمان قصد دارد دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکه‌های اجتماعی را محدود کند و جمهوری چک نیز از ممنوعیت استفاده کودکان زیر ۱۵ سال حمایت کرده است.

اتحادیه اروپا؛ محدودیت دسترسی و هوش مصنوعی

پارلمان اتحادیه اروپا قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور تصویب کرده که بر اساس آن کاربران زیر ۱۶ سال نباید بدون اجازه والدین به شبکه‌های اجتماعی و چت‌بات‌های هوش مصنوعی دسترسی داشته باشند. همچنین، محدودیت کلی برای کاربران زیر ۱۳ سال اعمال شده است.

هند؛ ممنوعیت حساب کودکان و حفاظت از داده

هند لایحه‌ای پیشنهاد کرده که بر اساس آن کودکان زیر ۱۶ سال حق ساخت حساب در شبکه‌های اجتماعی را ندارند و حساب‌های فعلی آنها باید غیرفعال شود.

مالزی؛ اجرای قانون ایمنی آنلاین ۲۰۲۵

مالزی قانون ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را از سال ۲۰۲۶ اجرا خواهد کرد که بخشی از «قانون ایمنی آنلاین ۲۰۲۵» است.

ایالات متحده؛ اقدامات ایالتی

• نیویورک: شبکه‌های اجتماعی ملزم به نمایش برچسب هشدار درباره خطرات روانی برای کاربران جوان هستند.
• نبراسکا: «Age Appropriate Online Design Code Act» محدودیت‌هایی برای زمان استفاده، دسترسی به محتوا و ابزارهای کنترل والدین ایجاد کرده که از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی می‌شود.