آیکون خبر

خبر کامل

لایروبی آب‌بندان‌ها؛ گامی حیاتی برای امنیت غذایی گیلان و تأمین ۲۰ درصد نیاز آبی شالیزارها

لایروبی آب‌بندان‌ها؛ گامی حیاتی برای امنیت غذایی گیلان و تأمین ۲۰ درصد نیاز آبی شالیزارها

آب‌بندان‌ها، این سازه‌های سنتی و حیاتی ذخیره آب، نقش بی‌بدیلی در تأمین نیازهای کشاورزی گیلان ایفا می‌کنند. با توجه به کاهش بارندگی‌ها و ضرورت مدیریت پایدار منابع آبی، لایروبی و احیای این آبگیرها به یکی از اولویت‌های اصلی استان تبدیل شده است تا امنیت غذایی و معیشت پایدار شالیکاران تضمین شود.

اهمیت آب‌بندان‌ها در کشاورزی گیلان

آب‌بندان‌ها استخرهای ذخیره آبی هستند که با احداث سد یا خاکریز در مسیر جریان آب‌های سطحی ایجاد می‌شوند. این سازه‌ها آب را در فصول پربارش جمع‌آوری کرده و در فصل خشک برای مصارف کشاورزی، دامپروری، کنترل سیلاب‌ها، تغذیه آب زیرزمینی و حتی تفریحات آبی و اکوتوریسم مورد استفاده قرار می‌دهند. گیلان با ۲۳۸ هزار هکتار زمین شالیزاری، بزرگترین تولیدکننده ارقام بومی و با کیفیت برنج در کشور است که مزارع آن سالانه نزدیک به ۲ میلیارد متر مکعب آب نیاز دارند. از این میزان، حدود ۲۰ درصد توسط آب‌بندان‌های استان تأمین می‌شود که اهمیت حیاتی آنها را نشان می‌دهد.

این آبگیرها به مرور زمان با گل و لای پر می‌شوند و ظرفیت ذخیره‌سازی آنها کاهش می‌یابد. از این رو، لایروبی منظم آب‌بندان‌ها برای حفظ کارایی و پایداری آنها ضروری است. بدون لایروبی، آب‌بندان‌ها کارکرد اصلی خود را از دست داده و نمی‌توانند آب مورد نیاز را در زمان بارش ذخیره کنند.

اقدامات لایروبی و احیاء

برنامه‌ریزی برای لایروبی آب‌بندان‌های گیلان به طور جدی در دستور کار سازمان آب منطقه‌ای و جهاد کشاورزی استان قرار دارد. صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان، اعلام کرد که از ۹۰۲۵ هکتار آب‌بندان موجود در استان، تاکنون ۲۲۰۰ هکتار لایروبی و احیاء شده است.

«۹ هزار و ۲۵ هکتار آب‌بندان در استان وجود دارد که تاکنون ۲ هزار و ۲۰۰ هکتار از آنها لایروبی و احیاء شد.»

وی افزود که در سال جاری، با تأکید استاندار گیلان و بر اساس منابع اعتباری، لایروبی آب‌بندان‌ها آغاز شده و تا به امروز بیش از ۱۱۰ هکتار در حوزه جهاد کشاورزی لایروبی و در مرحله آبگیری قرار دارد. همچنین، ۱۴۰ هکتار دیگر نیز در مرحله انجام لایروبی و بازسازی مرمت است که پیشرفت آنها بین ۳۰ تا بیش از ۷۰ درصد گزارش شده است. تعهدات امسال برای جهاد کشاورزی، لایروبی ۲۵۰ هکتار از آب‌بندان‌های استان است.

لایروبی آب‌بندان‌ها؛ گامی حیاتی برای امنیت غذایی گیلان و تأمین ۲۰ درصد نیاز آبی شالیزارها
آب بندان روستای لیچاه لشت نشاء

وحید خرمی، مدیرعامل آب منطقه‌ای گیلان نیز از آغاز احیای ۱۰۰۰ هکتار از آب‌بندان‌های استان بر اساس ماده ۴۳ خبر داد که ۵۰۰ هکتار از آن بدون هزینه و از محل تهاتر انجام می‌شود. وی همچنین به اتمام پروژه لایروبی و احیای دو زهکش مدرن و یک نهر سنتی مهم در شهرستان شفت در بهمن‌ماه امسال اشاره کرد:

  • زهکش مدرن ۴C۶G: مسئولیت آبرسانی به حدود ۱۰۰ هکتار از شالیزارهای سه روستا.
  • زهکش مدرن ۴C۵G: تأمین آبیاری ۶۰ هکتار از اراضی کشاورزی در منطقه کهنه‌گوراب.
  • نهر سنتی «شش خاله»: انتقال آب به صدها هکتار از زمین‌های کشاورزی مناطق پیرمومن‌سرا، لاقان، خسمخ، میرمحله، معاف‌محله و بخشی از خرم‌بیشه.
لایروبی آب‌بندان‌ها؛ گامی حیاتی برای امنیت غذایی گیلان و تأمین ۲۰ درصد نیاز آبی شالیزارها
آب بندان روستای لیچاه لشت نشاء

تأکید استاندار بر تسریع در احیاء آب‌بندان‌ها

هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، در نشست با اعضای مجمع نمایندگان استان، با اشاره به کاهش بارندگی‌ها و ضرورت مدیریت منابع آب، بر شتاب‌گیری احیای آب‌بندان‌ها تأکید کرد.

«با توجه به کاهش بارندگی‌ها و ضرورت مدیریت منابع آب، احیای آب‌بندان‌ها شتاب می‌گیرد.»

وی آب‌بندان‌ها را سرمایه‌های راهبردی استان دانست و احیاء و لایروبی آنها را، به ویژه در دوره‌های کاهش بارندگی، از محوری‌ترین برنامه‌های مدیریت پایدار منابع آب برشمرد. استاندار گیلان همچنین اشاره کرد که آب‌بندان‌ها ظرفیت ذخیره‌سازی میلیون‌ها متر مکعب آب را دارند و فرمانداری‌ها مکلفند با استفاده از ظرفیت‌های محلی، دهیاری‌ها و مشارکت مردمی، روند احیاء و لایروبی این سازه‌ها را با سرعت بیشتری دنبال کنند.

لایروبی آب‌بندان‌ها؛ گامی حیاتی برای امنیت غذایی گیلان و تأمین ۲۰ درصد نیاز آبی شالیزارها
آب بندان روستای لیچاه لشت نشاء

وی تأکید کرد که بهره‌گیری درست از این ۹ هزار آب‌بندان می‌تواند امنیت کشاورزی استان را تأمین کند. آب‌بندان‌ها در چهار ماه از سال آب کشاورزی و شالیکاری را تأمین می‌کنند و در سایر ایام سال می‌توان از این ظرفیت برای آبزی‌پروری و گردشگری بهره گرفت که به ایجاد اشتغال پایدار در استان کمک خواهد کرد.

«مزارع گیلان نزدیک به ۲ میلیارد متر مکعب آب نیاز دارند که ۲۰ درصد آن از آب‌بندان های استان تامین می‌شود.»

به طور متوسط، آب‌بندان‌ها حدود ۱۵ درصد از آب مورد نیاز شالیزارهای گیلان را تأمین می‌کنند که این موضوع ضرورت لایروبی و احیای آنها را دوچندان می‌کند.

گیلان؛ قطب تولید برنج کشور

گیلان با ۴۲۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و ۳۱۷ هزار نفر فعال در این بخش، یکی از مهمترین استان‌های کشاورزی کشور است. برنج، چای، زیتون، پیله ابریشم، بادام زمینی، فندق و مرکبات از عمده‌ترین محصولات کشاورزی این استان به شمار می‌آیند.

گیلان با ۲۳۸ هزار هکتار اراضی شالیزاری، رتبه نخست کشور را از لحاظ سطح زیر کشت و رتبه دوم تولید برنج را به خود اختصاص داده است. ارقام کیفی هاشمی، علی کاظمی، صدری، حسنی و دیلمانی و ارقام پرمحصول گوهر و سپیدرود در شالیزارهای گیلان کشت می‌شوند که بیش از ۸۵ درصد محصول برنج استان را ارقام هاشمی و علی کاظمی تشکیل می‌دهند.

شهرستان‌های رشت و صومعه‌سرا بیشترین سهم را از مساحت اراضی شالیکاری گیلان دارند. حدود ۳۰۰ هزار شالیکار در گیلان فعالیت می‌کنند و به طور متوسط سالانه حدود ۱.۱۵ میلیون تن شلتوک برنج در استان تولید می‌شود که حدود ۳۰ درصد از کل برنج تولیدی کشور است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗