گسترش فضاهای آموزشی و نوسازی مدارس در استان زنجان

روند توسعه فضاهای آموزشی پس از انقلاب اسلامی

جهانگیر صفری، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان زنجان، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، به تشریح روند توسعه فضاهای آموزشی در این استان پرداخت. وی اظهار داشت که پیش از انقلاب اسلامی، استان زنجان تنها ۵۲۰ فضای آموزشی داشت که این رقم اکنون به بیش از ۱۷۰۰ فضای آموزشی رسیده است. با احتساب خوابگاه‌ها و ادارات مرتبط، تعداد کل فضاها به ۲۴۰۰ مورد می‌رسد که نشان‌دهنده افزایش تقریباً پنج برابری فضاهای آموزشی پس از انقلاب است.

• روستاها: در گذشته، مدارس روستایی اغلب خشتی و گلی و با کیفیت پایین بودند؛ اما اکنون در تمامی روستاهای استان، مدارس با مصالحی هم‌سطح با مدارس شهری ساخته می‌شوند.
• هوشمندسازی: در اکثر مدارس جدید، چندین کلاس درس هوشمندسازی می‌شوند. به عنوان مثال، در شهرستان ماهنشان که یکی از مناطق محروم آموزشی استان است، بیش از ۶۰ درصد کلاس‌ها هوشمندسازی شده‌اند.

پروژه‌های در دست اجرا و مقاوم‌سازی

اولویت اصلی دولت چهاردهم، توسعه عدالت آموزشی و رفع نیازها و نواقص آموزش و پرورش است. در همین راستا، در استان زنجان:

• پروژه‌های جدید: ۱۰۷ پروژه شامل ۶۳۸ کلاس درس در دست اجراست. میانگین پیشرفت این پروژه‌ها در استان زنجان ۶۴ درصد است که بالاتر از میانگین کشوری (۵۸ تا ۵۹ درصد) قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود بسیاری از این پروژه‌ها سال آینده تحویل داده شوند که منجر به افزایش نیم مترمربع سرانه فضای آموزشی در استان خواهد شد.
• مقاوم‌سازی و تخریب: در حال حاضر، ۱۹ درصد از مدارس استان نیازمند مقاوم‌سازی و ۸ تا ۱۰ درصد فضاهای آموزشی تخریبی هستند. از سال ۱۳۸۶ که شناسنامه‌ای برای فضاهای آموزشی استان صادر شد و ۲۵ درصد مدارس تخریبی بودند، اقداماتی برای بازسازی و تخریب انجام شده است. با این حال، روند مقاوم‌سازی و تخریب مدارس فرسوده در سال‌های اخیر کندتر شده است.

وضعیت سرانه فضای آموزشی در استان

سرانه فضای آموزشی در کشور به طور متوسط ۵.۳ مترمربع است، در حالی که این رقم در زنجان نزدیک به ۶ مترمربع است. سرانه استاندارد فضای آموزشی ۸.۳ مترمربع است.

در نواحی یک و دو آموزشی استان، به دلیل ایجاد شهرک‌های اقماری و ساخت مسکن‌های ملی و مهر، با انباشت نیازها مواجه هستیم، زیرا ماده ۱۸ قانون (ساخت یک مدرسه به ازای هر ۲۰۰ واحد مسکونی) به طور کامل اجرا نشده است.

برنامه‌های جبران عقب‌ماندگی‌ها

برای جبران عقب‌ماندگی‌ها، اداره کل نوسازی مدارس استان تفاهم‌نامه چهارجانبه‌ای با مسکن و شهرسازی، اداره کل آموزش و پرورش و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی منعقد کرده است. بر اساس این تفاهم‌نامه، ۵۷ پروژه (۵۲ پروژه در شهر زنجان) آغاز خواهد شد:

• تامین اعتبار: ۵۰ درصد از سوی اداره کل مسکن و شهرسازی، ۲۵ درصد از محل مولدسازی آموزش و پرورش و ۲۵ درصد از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تامین می‌شود.
• پروژه‌های جدید: امسال سه پروژه در محل مسکن‌های زیتون در حال اجراست و اداره کل مسکن و شهرسازی نیز قرار است ۱۰ تا ۱۵ پروژه دیگر را در مناطقی مانند کوی زیتون، ثمین، زنگان و خرداد بسازد.

عملکرد مدرسه‌سازی در سال جاری

مدارس جدید در سه مرحله (مهرماه، هفته دولت و دهه فجر) تحویل داده می‌شوند:

• مهرماه: ۲۰ پروژه با ۱۰۰ کلاس درس تحویل داده شد.
• تا پایان سال: ۱۶ پروژه با ۶۶ کلاس درس و اعتبار ۱۹۰ میلیارد تومان آماده افتتاح است. در شهرستان خدابنده نیز چهار پروژه در دهه فجر تحویل داده شد.
• تجهیزات و زیرساخت‌ها: بیش از ۱۰۰ هزار مترمربع محوطه مدارس آسفالت‌ریزی، ۶۵ هزار مترمربع ایزوگام و بیش از ۴۰ میلیارد تومان تجهیزات تحویل مدارس شده است.

استانداردسازی سیستم‌های گرمایشی

در استان زنجان، بیش از ۴۴۰۰ کلاس درس از نظر سیستم‌های گرمایشی استانداردسازی شده‌اند. استان زنجان در این زمینه در کشور پیشرو است و هیچ مدرسه ای دارای بخاری نفتی و گازی غیراستاندارد نیست. موتورخانه‌های بزرگ مدارس تعمیر و در و پنجره‌های قدیمی برای جلوگیری از هدر رفت انرژی تعویض و دوجداره شده‌اند. تمامی پروژه‌های تحویلی نیز یک سال ضمانت دارند.

مشارکت خیرین در مدرسه‌سازی

خیرین نقش مهمی در توسعه فضاهای آموزشی استان ایفا می‌کنند:

• پروژه‌های خیری: بیش از ۷۲ باب فضای آموزشی در دست اجرا ماهیت خیری دارند؛ به عنوان مثال، در شهرستان خدابنده بیش از ۴۰ پروژه توسط خیرین در حال ساخت است.
• میزان مشارکت: در استان زنجان، ۶۸ پروژه خیرساز است که بیش از ۳۵ درصد از کل پروژه‌های مدرسه‌سازی استان را شامل می‌شود.
• پویش ملی: پویش ملی «به‌سازِمدرسه؛ بساز مدرسه» با هدف ساخت، تجهیز و بازسازی مدارس در مناطق محروم و کاهش نابرابری آموزشی، در استان زنجان نیز فعال است و خیرین می‌توانند از طریق سامانه مربوطه در این پویش شرکت کنند.