سازمان فناوری اطلاعات: تدوین آیین‌نامه جامع اطلاع‌رسانی حوادث سایبری

اعتمادآفرینی در فضای سایبری: رویکرد جدید سازمان فناوری اطلاعات

حسین مومنی، معاون امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات سازمان فناوری اطلاعات ایران، در همایش «نظام اطلاع‌رسانی حوادث سایبری» بر لزوم پاسخ‌گویی شفاف و به‌موقع در برابر رخدادهای امنیتی تأکید کرد. وی از تدوین آیین‌نامه‌ای جامع برای نظام‌مند کردن اطلاع‌رسانی در این حوزه خبر داد که با همکاری مرکز ملی فضای مجازی برگزار شده و چارچوبی مدون برای مدیریت اخبار حوادث سایبری ارائه می‌دهد.

اطلاع‌رسانی رسمی؛ خط مقدم حفظ اعتماد عمومی

مومنی معتقد است که اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع، هم در بعد فنی و هم در سطح افکار عمومی، به تقویت اعتماد کمک شایانی می‌کند. او هشدار داد که در غیاب روایت رسمی، اخبار از مسیرهای غیررسمی منتشر شده و این مسئله می‌تواند مدیریت حادثه را پیچیده‌تر کرده و هزینه‌های حیثیتی برای دستگاه‌ها به همراه داشته باشد.

وی تصمیم‌گیری در خصوص اعلام یا عدم اعلام یک حادثه سایبری را مرحله‌ای حساس دانست، چرا که عدم انتشار رسمی می‌تواند به انتشار اطلاعات در فضای مجازی یا حتی دارک‌وب منجر شود. از این رو، هماهنگی نزدیک میان دستگاه‌ها، به‌ویژه وزارت ارتباطات به عنوان نهاد هماهنگ‌کننده، و همکاری مدیران روابط عمومی و فناوری اطلاعات سازمان‌ها، ضروری قلمداد شد.

بسته کامل خدمات امنیتی؛ از فارنزیک تا تست نفوذ

معاون سازمان فناوری اطلاعات در ادامه به مجموعه خدمات ارائه‌شده توسط این معاونت اشاره کرد. این خدمات شامل:

• پاسخ‌گویی به حوادث سایبری
• مشاوره امن‌سازی
• ارزیابی امنیتی بر اساس ماده ۱۰۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت
• خدمات فارنزیک
• تست نفوذ
• هانتینگ
• خدمات ابری
• مدیریت وصله‌های امنیتی

به گفته مومنی، همکاری دستگاه‌های اجرایی با ارزیابان امنیتی می‌تواند به ارتقای سطح تاب‌آوری سایبری کشور منجر شود، که با توجه به افزایش تهدیدات دیجیتال، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.

توسعه اپراتورهای امنیتی و نقش کلیدی بخش خصوصی

مومنی از نهایی شدن دستورالعمل توسعه اپراتورهای امنیتی بر اساس ماده ۱۰۳ خبر داد و اعلام کرد که فراخوان آن به زودی منتشر خواهد شد. این اپراتورها قرار است به دستگاه‌هایی که از نظر فنی یا مالی با محدودیت مواجه هستند، خدمات امنیتی ارائه دهند.

وی همچنین تدوین پروفایل‌های حفاظتی و استانداردها و توسعه صنعت امنیت سایبری را از دیگر برنامه‌های در دستور کار عنوان کرد و بر نقش پررنگ بخش خصوصی در این حوزه تأکید داشت. او افزود با توجه به محدودیت منابع در دستگاه‌های اجرایی، تقویت شرکت‌های خصوصی می‌تواند در تأمین نیروی انسانی متخصص، تولید محصولات بومی و ارائه خدمات امنیتی نقش کلیدی ایفا کند.

تمرکز بر تربیت نیروی متخصص امنیت سایبری

معاون سازمان فناوری اطلاعات در پایان به موضوع نیروی انسانی اشاره کرد و بیان داشت که کشور از ظرفیت قابل‌توجهی در این حوزه برخوردار است. با این حال، برای ورود مؤثر نیروها به بازار کار، نیاز به آموزش‌های عملی و تجربه محیط واقعی وجود دارد. وی از برنامه‌ریزی مشترک با دانشگاه‌ها، مراکز علمی و بخش خصوصی برای توانمندسازی متخصصان امنیت سایبری خبر داد؛ آموزش‌هایی که لایه‌های مختلف شناسایی، تشخیص، پاسخ و بازیابی حوادث را پوشش می‌دهد.

در مجموع، رویکرد جدید سازمان فناوری اطلاعات بر سه محور اصلی استوار است: اطلاع‌رسانی شفاف، توسعه زیرساخت‌های پاسخ‌گویی و تقویت سرمایه انسانی. این سه مؤلفه در کنار هم می‌توانند مدیریت حوادث سایبری را از حالتی واکنشی به مدلی نظام‌مند و پیش‌دستانه تبدیل کنند.