توسعه همزمان سه میدان گازی در کمتر از ۱۶ ماه: گامی بزرگ برای پایداری انرژی

توسعه سریع میادین گرین‌فیلد

مالک قنواتی، مدیر مهندسی و ساختمان شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، در جریان بازدید از میدان گازی توس، اظهار داشت که آخرین میدان گرین‌فیلد توسعه‌یافته در کشور، میدان پارسیان در سال ۱۳۸۸ بود. اما با پیگیری‌های مستمر در دولت چهاردهم، توسعه همزمان سه میدان در کوتاه‌ترین زمان ممکن محقق شده است.

«توسعه میادین گرین‌فیلد در کشور معمولاً کمتر از ۴۸ ماه سابقه نداشته است، اما ما توانستیم در کمتر از ۱۶ ماه، به صورت همزمان سه میدان دی، خارتنگ و توس را پیش ببریم.»

وضعیت میادین در حال بهره‌برداری

• میدان دی: این میدان سال گذشته به بهره‌برداری رسید و اکنون در فاز اول با ظرفیت ۲ میلیون متر مکعب و در فاز نهایی با ظرفیت ۳ میلیون متر مکعب در حال تولید است.
• میدان خارتنگ: بهره‌برداری رسمی از میدان خارتنگ در اسفندماه سال جاری با حضور رئیس‌جمهور و وزیر نفت انجام خواهد شد. این میدان با ظرفیت ۳ تا ۴.۵ میلیون متر مکعب گاز وارد مدار تولید می‌شود.

میدان گازی توس: طرحی راهبردی در شمال شرق

پروژه توسعه میدان گازی توس به عنوان یکی از طرح‌های راهبردی صنعت نفت و گاز کشور، در خراسان رضوی و منطقه صفر مرزی سرخس در حال اجرا است. این میدان، نخستین میدان گرین‌فیلدی شمال شرق کشور پس از وقفه‌ای ۴۰ ساله محسوب می‌شود و نقش حیاتی در افزایش ظرفیت تولید گاز و کاهش ناترازی‌های فصلی انرژی خواهد داشت.

جزئیات پروژه توس

این پروژه شامل حفاری و تکمیل چهار حلقه چاه گازی، اجرای تأسیسات سطح‌الارضی و احداث خطوط انتقال مربوطه است. ظرفیت تولید پیش‌بینی شده برای این چهار حلقه چاه، روزانه ۳ میلیون متر مکعب گاز خواهد بود که به پالایشگاه شهید هاشمی‌نژاد ارسال می‌شود.

نقش پیمانکاران داخلی و اشتغال‌زایی:

• طراحی و اجرای صفر تا صد پروژه توسط نیروهای بومی و پیمانکاران داخلی صورت گرفته است.
• این رویکرد علاوه بر کاهش وابستگی، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم بیش از هزار نفر را در منطقه فراهم کرده است.
• بسیاری از کالاها و تجهیزات مورد نیاز پروژه از شرکت‌های داخلی و به‌ویژه سازندگان استان تأمین شده است.

چالش‌ها و راهکارها در حفاری

در مراحل حفاری چاه‌های میدان گازی توس، نیروهای عملیاتی با چالش‌هایی مانند از دست رفتن گل حفاری مواجه شدند. اما با اتکا به دانش فنی و تجربه متخصصان داخلی، این مشکلات به‌طور کامل مدیریت شد. حفاری یک حلقه چاه به پایان رسیده و سه حلقه دیگر نیز در مراحل پایانی قرار دارد و به‌زودی وارد مدار تولید می‌شود.

انتقال گاز و صرفه اقتصادی

گاز تولیدی این میدان از طریق خطوط لوله ۶ اینچ به مرکز جمع‌آوری توس منتقل شده و سپس با خط لوله ۴۰ کیلومتری ۱۶ اینچ به مرکز اندازه‌گیری پالایشگاه شهید هاشمی‌نژاد خواهد رسید.

میدان گرین‌فیلد توس یکی از ارزان‌ترین میدان‌های توسعه‌یافته کشور است. هزینه سرمایه‌گذاری آن حدود ۱۲۰ میلیون یورو بوده که رقمی نزدیک به یک‌سوم هزینه سایر پروژه‌های مشابه محسوب می‌شود.