چهارمین نشست تخصصی ستاد مبارزه با مواد مخدر: چشم‌انداز نوین پیشگیری و درمان

چهارمین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران‌کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان‌های کشور برگزار شد. این نشست با هدف هم‌افزایی، تبیین برنامه‌ها و ترسیم چشم‌انداز اقدامات آتی در حوزه‌های پیشگیری، درمان و مقابله با مواد مخدر برگزار گردید.

محورهای اصلی نشست

در این نشست، موضوعات متعددی مورد بحث و بررسی قرار گرفت که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• چگونگی ایجاد و راه‌اندازی «مراکز امید و زندگی»
• بررسی عملکرد و برنامه‌های عملیاتی سال ۱۴۰۴ و تشریح برنامه‌های سال ۱۴۰۵
• طرح تأمین مواد اولیه داروهای تحت کنترل برای مصارف پزشکی
• برنامه‌های پیشگیری و مقابله با کشت غیرقانونی گیاهان مخدرپایه

«مراکز امید و زندگی»: رویکردی نوین در درمان اعتیاد

امیرحسین یاوری، معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، با اشاره به برگزاری کارگاه تخصصی برای دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان‌ها، اظهار داشت که مأموریت اصلی ادارات کل پیشگیری و درمان، تولید محتوا، تبیین راهبردها، تدوین استراتژی‌ها و تهیه پروتکل‌های تخصصی است. وی افزود که اداره کل توسعه مشارکت‌های مردمی نیز به عنوان بازوی اجرایی، این دو حوزه را پشتیبانی می‌کند و سه اداره کل در سال آینده اقدامات مشترک و هماهنگی را دنبال خواهند کرد.

یاوری در این نشست گزارشی جامع از اهداف، ساختار و نحوه فعالیت «مراکز امید و زندگی» ارائه داد. این مراکز نسخه‌ای بهبودیافته و تحول‌یافته از مراکز ماده ۱۶ به شمار می‌روند و مسیر طراحی و اجرای آن‌ها همچنان در حال اصلاح و تکمیل است.

تأمین مسکن، گامی حیاتی در درمان پایدار

بر اساس یافته‌های پژوهش‌های بین‌المللی سال ۲۰۲۵، تأمین مسکن به عنوان یکی از اولویت‌های اساسی در ساماندهی افراد مبتلا به اعتیاد مطرح شده است؛ به‌گونه‌ای که ابتدا باید سرپناهی امن برای فرد فراهم شود و سپس فرآیند درمان آغاز گردد. از این رو، تأمین مسکن می‌تواند نقطه شروعی مؤثر برای درمان پایدار باشد.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد که «مراکز امید و زندگی» مکمل فرآیند درمان هستند و می‌توانند چرخه معیوب فعلی درمان را متحول کنند. او بیان داشت که در حال حاضر هزینه‌های قابل توجهی برای درمان صرف می‌شود، اما بسیاری از افراد بارها به چرخه مصرف و درمان بازمی‌گردند. هدف اصلی، خروج از این چرخه بسته و حرکت به سوی درمان پایدار است.

مقایسه رویکردهای جهانی و برنامه‌های آینده

یاوری با مقایسه رویکردهای جهانی در حوزه اعتیاد تصریح کرد که در برخی کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده، تمرکز اصلی بر کاهش آسیب است، در حالی که رویکرد کشورهای شرقی بر درمان بلندمدت و پیگیری مستمر تا رسیدن فرد به ثبات چندساله استوار است.

وی ادامه داد که مراکز ماده ۱۶ باید بیش از گذشته به سمت درمان‌محوری حرکت کنند و پس از مرحله سم‌زدایی، زمینه اشتغال و اسکان افراد را نیز فراهم آورند. بر همین اساس، بخش قابل توجهی از ظرفیت سال آینده به توسعه و احداث مراکز امید و زندگی اختصاص خواهد یافت.

اقدامات در دست اجرا و طرح‌های نوین

یاوری همچنین از اقدامات در دست اجرا از جمله راه‌اندازی تعاونی فراگیر ملی بهبودیافتگان، صندوق ملی اشتغال، شبکه ملی اعتیاد و سامانه رصد و پایش سازمان‌های مردم‌نهاد خبر داد. او در حوزه تحول در کاهش آسیب مصرف‌کنندگان هروئین، از انتظار برای دستور ریاست محترم جمهوری برای راه‌اندازی اتاق‌های مصرف سخن گفت. وی افزود که مراکز ارائه شربت تریاک سال‌هاست فعال‌اند و در چارچوب سیاست کاهش آسیب فعالیت می‌کنند که اجرای این طرح می‌تواند به ارتقای بهداشت عمومی کمک شایانی کند.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به مشکلات ناشی از استفاده مکرر از سرنگ‌های آلوده توسط برخی معتادان متجاهر، تأکید کرد که استفاده چندباره از یک سرنگ، زمینه‌ساز انتقال بیماری‌های واگیردار و افزایش مرگ‌ومیر است و اجرای طرح‌های کاهش آسیب می‌تواند به شکل قابل توجهی از شیوع بیماری‌ها و آمار مرگ‌ومیر در معتادان بکاهد.

خط ملی مشاوره اعتیاد و قرارگاه فضای مجازی

در پایان، یاوری از راه‌اندازی قریب‌الوقوع «خط ملی مشاوره اعتیاد» خبر داد و تأکید کرد که رویکرد ستاد، حرکت به سوی تولید محتوای نو و متناسب با نیازهای نسل امروز است. او بیان داشت که بسیاری از محتواهای موجود پاسخگوی مخاطبان جوان نیست. از این رو، با راه‌اندازی قرارگاه فضای مجازی و تمرکز بر شبکه‌های اجتماعی، تلاش خواهد شد پیام‌های پیشگیری، درمان و مشارکت اجتماعی با زبانی مؤثر و متناسب با مخاطبان جدید ارائه شود.