اقتصاددان: ۱۵ سال تحریم زیرساخت‌ها را فرسوده کرده است؛ ناامیدی ریشه اعتراضات است

ریشه‌های ناامیدی و وضعیت نامساعد کسب‌وکار

به گفته این اقتصاددان، داشتن شغل یا امید به یافتن شغلی متناسب با تخصص، مهم‌ترین مؤلفه امید در جامعه است که متأسفانه در حال از دست رفتن است. جوانان ایرانی به این نتیجه رسیده‌اند که به دلیل شرایط سخت بنگاه‌ها ناشی از بی‌ثباتی، نااطمینانی، جهش‌های ارزی و عدم حمایت‌های مالیاتی و بیمه‌ای، یا تعدیل می‌شوند و یا حتی با وجود تحصیلات عالی، امیدی به یافتن شغل آبرومند با درآمد کافی برای زندگی ندارند.

شقاقی شهری خاطرنشان کرد که این ناامیدی، ریشه اصلی اعتراضات و نارضایتی‌ها در جامعه است. وی تأکید کرد که برای کنترل این وضعیت و احیای امید به آینده، باید یک محیط اقتصادی مساعد ایجاد و اصلاحات اساسی را آغاز کرد.

«فضای کسب‌وکار در ایران به شدت بسته است و حتی اگر جوانی بخواهد با سرمایه خود کاری را آغاز کند، در همان مراحل اولیه و در نطفه، به دلیل انحصارات گسترده خفه می‌شود.»

او معتقد است که هرچند اصلاحات اقتصادی زمان‌بر هستند، اما شروع آن‌ها می‌تواند مانند شروع یک برنامه ورزشی برای فردی با کبد چرب، امید به بهبودی در آینده را تزریق کرده و از بدتر شدن وضعیت جلوگیری کند.

هنر اصلاحات: تغییر ریل حکمرانی و تزریق امید

شقاقی شهری «هنر اصلاحات» را در تغییر ریل حکمرانی و تزریق امید به جامعه دانست. او تأکید کرد که این تغییر باید به گونه‌ای باشد که جوانان اطمینان یابند در آینده می‌توانند کسب‌وکاری موفق راه‌اندازی کنند.

اولویت‌های اصلاحی دولت

این اقتصاددان به مجموعه‌ای همزمان از اصلاحات اشاره کرد که شامل:

• اصلاحات سیاسی داخلی: برای ایجاد ثبات و اعتماد در داخل کشور.
• اصلاحات در سطح بین‌الملل: به منظور رفع تحریم‌ها و گشایش‌های اقتصادی.
• اصلاحات اقتصادی: برای بهبود فضای کسب‌وکار و افزایش تولید.

وی تصریح کرد که ۱۵ سال تحریم زیرساخت‌های کشور را فرسوده کرده است، اما اصلاحات بین‌المللی بدون اصلاحات اقتصادی و سیاسی داخلی به نتیجه نخواهد رسید. او تأکید کرد که نباید با دست خالی به مذاکره رفت؛ بلکه شروع همزمان اصلاحات نهادی، تقویت حقوق مالکیت، اصلاحات در حزب‌گرایی و تغییر ریل حکمرانی به نفع بخش خصوصی، می‌تواند پیامی مثبت به داخل و خارج صادر کرده و قدرت چانه‌زنی کشور را افزایش دهد.

ضرورت تفاهم مدیران ارشد برای انهدام سیاه‌چاله اقتصادی

شقاقی شهری با انتقاد از نگاه‌های تک‌بعدی در دولت‌های گذشته، بیان کرد که تمرکز صرف بر سیاست خارجی یا فقط اقتصاد داخلی بدون تعادل، منجر به انحراف می‌شود. او وضعیت فعلی را به پرواز با «یک موتور روشن هواپیما» تشبیه کرد.

وی با اشاره به چالش‌های سهمگینی نظیر تورم پایدار، جهش ارزی، فرسودگی زیرساخت‌ها و بحران‌های انرژی و آب، حل آن‌ها را نیازمند تفاهم مدیران ارشد برای انهدام «سیاه‌چاله اقتصادی» دانست. این امر مستلزم ایجاد احزاب شناسنامه‌دار و افزایش شفافیت در نهادهای سیاسی و فرهنگی مانند صداوسیما است.

در پایان، شقاقی شهری تأکید کرد که رفع بحران‌هایی نظیر ناترازی برق و انرژی تنها با حضور بخش خصوصی پویا ممکن است. اما متأسفانه، نهادهایی مانند اتاق بازرگانی اکنون ضعیف شده‌اند و ذینفعان مالی و نگرش‌های تندرو که از این به هم‌ریختگی سود می‌برند، مانع اصلی انجام این اصلاحات ضروری هستند.