خودکفایی ایران در تولید سامانه‌های کاهنده ارتعاشات ریلی با کاهش ۱۵ تا ۲۵ دسیبل ارتعاش

در گامی مهم برای ارتقای زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی کشور، یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی با تکیه بر توان مهندسی داخلی و پژوهش‌های کاربردی، موفق به تولید بومی سامانه‌های کاهنده ارتعاشات ریلی شده است. این محصولات استراتژیک که پیش از این به صورت انحصاری از خارج کشور تامین می‌شدند، اکنون با قابلیت کاهش ۱۵ تا ۲۵ دسیبل ارتعاش، نقش حیاتی در افزایش ایمنی شهری، محافظت از سازه‌های حساس و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کنند.

پاسخی به چالش‌های دیرینه صنعت مترو

محمدرضا عسگری، مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان، در توضیح اهمیت این دستاورد اظهار داشت که فناوری بومی‌سازی‌شده پاسخی به یکی از چالش‌های مزمن صنعت مترو در ایران است. این چالش به‌ویژه در مسیرهایی که خطوط ریلی از مجاورت ساختمان‌های مسکونی، بیمارستان‌ها، بناهای تاریخی یا تاسیسات زیرسطحی عبور می‌کنند، اهمیت دوچندان می‌یابد. ارتعاشات کنترل‌نشده می‌تواند موجب آزار ساکنان، اختلال در عملکرد تجهیزات حساس پزشکی و آسیب به سازه‌های حیاتی شود.

تایید عملکرد در سطح بین‌المللی

این شرکت با انجام مدلسازی و شبیه‌سازی‌های دقیق پیش از اجرا و همچنین ارتعاش‌سنجی قبل و بعد از نصب، توانسته عملکرد محصولات خود را هم‌تراز نمونه‌های خارجی تثبیت کند. نخستین تجربه اجرایی این فناوری در محدوده برج مراقبت فرودگاه امام خمینی صورت گرفت، جایی که نتایج آزمون‌های میدانی نشان داد محصول ایرانی به سطح کاهش ارتعاش نمونه‌های وارداتی دست یافته است.

محصولات تولیدی که بر پایه پلی‌یورتان طراحی شده‌اند، پس از چندین سال تحقیق و توسعه و عبور از چرخه‌های متعدد آزمون و خطا به مرحله تولید صنعتی رسیده‌اند. این قطعات با طول عمر بیش از ۴۰ سال طراحی شده و در آزمون‌های خستگی بین سه تا شش میلیون سیکل بارگذاری، خواص مکانیکی خود را حفظ کرده‌اند. همچنین، ۱۵ آزمون تخصصی مطابق با استانداردهای بین‌المللی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند. در آغاز مسیر تجاری‌سازی، سازمان‌های قطار شهری کشور، نمونه خارجی با سابقه تولید بیش از پنج میلیون مترمربع در جهان را به عنوان معیار مقایسه قرار دادند و محصول ایرانی توانست به صورت پایاپای با آن رقابت کند.

رقابت با غول‌های جهانی و صرفه‌جویی ارزی

عسگری افزود که بازار جهانی این حوزه در اختیار یک شرکت اتریشی با ده‌ها شعبه بین‌المللی است که سال‌ها تامین‌کننده اصلی این فناوری بوده است. با این حال، ارائه مستندات فنی و نتایج آزمون‌های تخصصی از سوی شرکت ایرانی، موجب شگفتی این تولیدکننده باسابقه شده و نشان داده که توان فناورانه داخلی قادر به دستیابی به سطوح پیشرفته این صنعت است.

یکی از دستاوردهای نوین این مجموعه، طراحی و تولید تراورس پلیمری سبز است. این محصول ترکیبی حاصل از بازیافت تراورس‌های چوبی از رده خارج و مواد پلیمری است که پس از مطالعات گسترده و آزمایش‌های مکرر به نتیجه رسیده است. این تراورس‌ها با ویژگی‌هایی نظیر دوام مادام‌العمر، وزن کمتر و قابلیت استفاده در پل‌ها، تقاطع‌ها و سوزن‌های ریلی با محدودیت بار، علاوه بر کاهش هزینه‌ها، مزیت رقابتی قابل توجهی در بازارهای داخلی و خارجی ایجاد کرده‌اند.

بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت، قیمت نمونه خارجی فرش‌های پلیمری مورد استفاده در خطوط ریلی حدود ۴۳ یورو به ازای هر مترمربع است، در حالی که نمونه داخلی با بومی‌سازی فناوری به حدود ۲۷ یورو کاهش یافته است. این دستاورد، ضمن صرفه‌جویی ارزی قابل توجه، امکان توسعه کاربرد این فناوری را در پروژه‌های جدید ریلی کشور فراهم می‌کند.

تقویت قدرت فناورانه ایران در منطقه

کارشناسان معتقدند توسعه چنین فناوری‌هایی بخشی از پازل بزرگ‌تر قدرت فناورانه ایران در منطقه است. کشوری که بتواند نیازهای پیچیده زیرساختی خود را با اتکا به ظرفیت‌های علمی و شرکت‌های دانش‌بنیان تامین کند، نه تنها وابستگی خارجی را کاهش می‌دهد، بلکه جایگاه خود را در رقابت‌های فناورانه بین‌المللی تثبیت خواهد کرد.