هفدهمین کنگره ارتقای کیفیت: از نگاه تکنیکی تا درک سیستمی در آزمایشگاه‌ها

فریبا شایگان، رئیس انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران، با اشاره به برگزاری هفدهمین کنگره بین‌المللی و بیست‌وسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران، از تاریخ ۱۵ تا ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در برج میلاد تهران، اظهار داشت که این کنگره جامعه آزمایشگاهی را از رویکرد صرفاً تکنیکی فراتر برده و به درک سیستمی از کیفیت، ایمنی بیمار و مدیریت خطا رهنمون ساخته است. به گونه‌ای که امروز کنترل کیفی، اعتباربخشی و پایش فرآیندها به مطالبه‌ای حرفه‌ای در میان آزمایشگاه‌ها تبدیل شده است.

چالش‌های پایداری کیفیت در آزمایشگاه‌ها

شایگان تأکید کرد که تجربه سال‌های اخیر کنگره ارتقای کیفیت به وضوح نشان داده است که کیفیت بدون سه رکن اساسی پایداری اقتصادی، منابع انسانی توانمند و ثبات در سیاست‌گذاری، امکان‌پذیر نخواهد بود. وی اصلاح نظام تعرفه‌گذاری، پرهیز از تصمیم‌های دستوری و مقطعی، و حمایت عملی از برنامه‌های کیفیت‌محور را از مهم‌ترین نیازهای کنونی آزمایشگاه‌ها برشمرد.

فرسودگی نیروی انسانی؛ تهدیدی برای دقت خدمات

رئیس کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی با ابراز نگرانی از تبدیل شدن فرسودگی نیروی انسانی به یکی از تهدیدهای جدی کیفیت، افزود: «بی‌توجهی به سرمایه انسانی، مستقیماً ایمنی و دقت خدمات آزمایشگاهی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.» او توجه به پایداری اقتصادی و سرمایه انسانی را برای ارتقای کیفیت ضروری دانست.

کیفیت مقصد نیست، بلکه یک فرآیند مستمر است و تحقق عملی آن نیازمند گفت‌وگوی واقعی میان سیاست‌گذاران، نهادهای صنفی و جامعه علمی است، در غیر این صورت، شعار کیفیت به‌تنهایی قادر به حفظ استانداردهای خدمات آزمایشگاهی نخواهد بود.

اولویت‌های جدید جامعه آزمایشگاهی

شایگان در ادامه به اولویت‌های جدید جامعه آزمایشگاهی اشاره کرد که شامل مدیریت کیفیت در شرایط کمبود منابع، تاب‌آوری آزمایشگاه‌ها در برابر بحران‌ها، جلوگیری از فرسودگی شغلی نیروهای متخصص و پیوند کیفیت با تصمیم‌سازی‌های کلان صنفی است. او اصلاح نظام تعرفه‌گذاری، ثبات در سیاست‌گذاری و حمایت عملی از برنامه‌های کیفیت‌محور را از محورهای اصلی این مطالبه‌ها در کنگره پیش‌رو دانست.

مسیر بهبود استانداردها و فاصله تا نقطه مطلوب

رئیس کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تصریح کرد که بهبود استانداردهای علمی و عملی آزمایشگاه‌ها نتیجه مسیر تدریجی آموزش، معرفی دستورالعمل‌ها و بومی‌سازی الزامات اعتباربخشی است. با این حال، وی اذعان داشت که هنوز با نقطه مطلوب فاصله داریم و تلاش‌ها برای رسیدن به آن ادامه دارد.