خبر کامل
سد معشوره: ابرپروژه دو دهه‌ای لرستان در انتظار ۵۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار
سد معشوره: ابرپروژه نیمه‌تمام لرستان و چشم‌انتظاری برای توسعه
استان لرستان، با وجود برخورداری از منابع طبیعی غنی و ۱۲.۵ درصد از روان‌آب‌های کشور، همواره در رده‌های پایین شاخص‌های توسعه قرار داشته است. در این میان، سد معشوره که برای شهرهایی چون کوهدشت، چگنی و پلدختر حیاتی است، پس از دو دهه همچنان در انتظار تأمین اعتبار و تکمیل باقی مانده است. این تأخیر در حالی است که تنها ۲۲ درصد از ۸۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی استان آبیاری می‌شود، در حالی که میانگین کشوری ۴۵ تا ۴۷ درصد است.
ضرورت سد معشوره برای توسعه پایدار لرستان
برای برون‌رفت از این وضعیت، ۱۰۷ پروژه کلیدی و پیشران در قالب یک برنامه راهبردی پنج ساله و منطبق بر برنامه هفتم توسعه کشور تعریف شده که سد معشوره در صدر آن‌ها قرار دارد. این ابرپروژه، اصلی‌ترین مطالبه مردم استان است و امید می‌رود با تکمیل آن، تحولی عظیم در کشاورزی، اشتغال و افزایش ارزش افزوده محصولات استان ایجاد شود.
«بی شک معشوره به عنوان یکی از اصلی ترین مطالبات مردم سراسر استان، در صدر خواسته های عمرانی قرار دارد تا با تحول در کشاورزی، اشتغال و افزایش ارزش افزوده محصولات به بار بنشیند و جادوی توسعه لرستان با افتتاح این ابرپروژه به واقعیت نزدیک شود.»
سد معشوره شش شهرستان استان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما در طول سالیان گذشته تنها ۱۶۰ میلیارد تومان اعتبار به آن اختصاص یافته که اصلی‌ترین عامل عقب‌ماندگی این طرح زیرساختی حیاتی است.
تاریخچه و چالش‌های سد معشوره
طرح مطالعاتی سد معشوره در سال ۱۳۸۰ آغاز و کلنگ احداث آن در سال ۱۳۹۲ به زمین زده شد. با این حال، این پروژه همچنان جزو طرح‌های بر زمین مانده محسوب می‌شود. حتی با وجود تغییر در طرح اولیه و کاهش چشمگیر ظرفیت دریاچه، این سد همچنان در فهرست طرح‌های بلاتکلیف و قدیمی لرستان و حتی کشور قرار دارد.
سد تنگ معشوره (یا گاشمار) بر روی رودخانه کشکان، از سرشاخه‌های رودخانه کرخه، و در ۹۰ کیلومتری غرب خرم‌آباد واقع شده است. در طرح اولیه، هدف از احداث این سد تولید انرژی برق آبی، کنترل سیلاب و تأمین آب کشاورزی دشت کوهدشت با تخصیص ۲۷۱ میلیون مترمکعب از رودخانه کشکان بود. اما در تیرماه ۱۴۰۰، شرکت آب منطقه‌ای لرستان اعلام کرد که تخصیص سالانه این سد برای تأمین نیازهای آب شرب، صنعت، کشاورزی، زیست‌محیطی و پایداری جریان شهر و روستاهای چگنی، کوهدشت، پلدختر، سلسله و نورآباد، به ۱۸۵ میلیون متر مکعب کاهش یافته است.
تلاش‌های دولت چهاردهم و نیاز به حمایت ملی
با روی کار آمدن دولت چهاردهم، ۱۰۷ پروژه کلیدی و پیشران برای لرستان مشخص شد که معشوره نیز جزو اصلی‌ترین آن‌هاست. مدیریت ارشد استان بر تکمیل و تلاش برای تأمین اعتبار سالانه سد از منابع مختلف تأکید کرده است. در یک سال گذشته، بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای این پروژه جذب شده که معادل حدود سه برابر کل اعتبارات دریافتی از ابتدا تاکنون است.
«این پروژه در طول حدود ۲۰ سال تنها ۱۶۰ میلیارد تومان اعتبار دریافت کرده بود اما امروز اعلام می کنیم با ترکیبی از اعتبارات دولتی، اوراق مالی و ظرفیت ماده ۵۶ قانون، این پروژه به صورت جدی فعال شده است.»
استاندار لرستان، سید سعید شاهرخی، بر لزوم عبور از روش‌های تأمین مالی گذشته و استفاده از تلفیقی از منابع مختلف برای جذب اعتبارات تأکید کرده است. وی ساخت سد معشوره را یک اولویت ملی می‌داند و معتقد است که سیلاب‌ها نباید کوهدشت، پلدختر و خوزستان را درگیر کنند و سرمایه کشور صرف جبران خسارت شود، در حالی که ساخت سدی با کاربری کشاورزی و کنترل سیلاب رها شده است.
- اعتبارات جذب شده: بیش از ۵۵۰ میلیارد تومان در یک سال اخیر.
- نیاز کلی پروژه: حدود ۵۱۰۰ میلیارد تومان برای اتمام، خرید زمین و آبگیری.
- روش‌های تأمین مالی: اعتبارات دولتی، اوراق مالی، ظرفیت ماده ۵۶ قانون، فاینانس با شرکت‌های چینی.
نگاه متفاوت ملی و جذب سرمایه‌گذار خارجی
استاندار لرستان بر لزوم نگاه متفاوت مسئولان ملی به استان تأکید کرد و اظهار داشت که سد معشوره برای کنترل سیلاب و تأمین آب دشت‌های تشنه مانند کوهدشت حیاتی است. وی خاطرنشان کرد که بخش خصوصی در پروژه‌های زیرساختی کلان مانند سدسازی و راه‌آهن سرمایه‌گذاری نمی‌کند و این موارد وظایف حاکمیتی است که نیاز به حمایت مجلس و دولت دارد.
با توجه به حجم بالای سرمایه‌گذاری مورد نیاز (حدود پنج هزار میلیارد تومان)، پیگیری‌های لازم برای اجرای سد از محل فاینانس و با همکاری یک شرکت چینی صورت گرفته و مراحل قانونی آن نیز طی شده است. در شهریورماه سال جاری نیز دیدار مشترکی با وزیر نیرو در خصوص ضرورت تأمین منابع مالی و تسریع روند ساخت سدهای استان، از جمله معشوره، سراب تلخ و مخمل‌کوه، انجام شد.
استاندار لرستان تأکید کرد که سد معشوره همچنان یکی از مهمترین مطالبات مردم و مسئولان لرستان در حوزه آب است و در صورت تخصیص اعتبار، ظرف سه سال آینده با هدف برطرف کردن مشکلات صنعت، کشاورزی و آب شرب آبگیری خواهد شد.
هزینه‌های تأخیر و فرصت‌های از دست رفته
علی امامی‌راد، نماینده مردم کوهدشت و رومشکان در مجلس شورای اسلامی، نیز تأکید کرد که تکمیل و بهره‌برداری سد معشوره نیازمند ۵۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار است. وی با انتقاد از کندی پیشرفت پروژه‌های آبی در گذشته، گفت که مصوبه‌ای برای تأمین ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب در سال برای دشت‌های منطقه تصویب شده بود، اما اقدام عملی صورت نگرفت و روند کار بسیار کند است.
مهدی مجیدی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان، نیز بر ضرورت تمرکز بر بررسی‌های فنی و تأمین منابع برای تعیین تکلیف پروژه سد معشوره تأکید کرد. وی افزود که هزینه‌های ناشی از اختلاف نظرها و طولانی شدن روند تصمیم‌گیری‌ها عملاً متوجه استان لرستان شده و فرصت‌های توسعه‌ای را تحت تأثیر قرار داده است. او بر لزوم حرکت به سمت جمع‌بندی مسائل فنی سد معشوره و تسریع روند تعیین تکلیف این پروژه تأکید کرد.
با وجود توجه دولت چهاردهم و جذب اعتباری بیش از سه برابر دو دهه گذشته برای این طرح، اعتبارات قطره‌چکانی و روش‌های متداول برای تأمین اعتبار، جوابگو نیست. سد معشوره و استان لرستان به توجه ویژه رئیس جمهور و وزارت نیرو نیاز دارد تا این ابرپروژه به سرانجام برسد و با تأمین آب مورد نیاز صنایع، هزاران هکتار زمین کشاورزی و جلوگیری از سیلاب، به رونق اقتصادی و اشتغال منجر شده و توسعه لرستان را رقم بزند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
