نقش هوش مصنوعی در تربیت معلم: ابزاری برای ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری

چالش‌های به‌کارگیری استراتژیک هوش مصنوعی

آقازاده اظهار داشت که چالش اصلی در جهان کنونی، صرفاً دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی نیست، بلکه نحوه به‌کارگیری استراتژیک این ابزارها توسط نظام آموزشی و به‌خصوص معلمان است. او معلم توانمند در عصر هوش مصنوعی را فردی دانست که با استفاده از ابزارهای موجود، می‌تواند یادگیری شخصی‌سازی‌شده را به سطحی بالاتر از اجرا برساند. این رویکرد نیازمند معلمان با سواد دیجیتال و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی است تا عدالت آموزشی در کنار نوآوری حفظ شود.

تغییر پارادایم آموزشی: از محتوا به مهارت‌محوری

با اشاره به اهمیت مهارت‌های قرن بیست و یکم، مشاور یونسکو آموزش معلمان را مهم‌ترین سرمایه‌گذاری دولت‌ها برشمرد. وی تأکید کرد که مدل‌های آموزشی باید از محتوا محوری به مهارت‌محوری تغییر یابند. این تغییر مستلزم تربیت معلمانی است که علاوه بر سواد دیجیتال، سواد اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی را نیز داشته باشند تا بتوانند عدالت آموزشی را در کنار نوآوری حفظ کنند.

• سواد دیجیتال: توانایی استفاده مؤثر و کارآمد از ابزارهای دیجیتال.
• سواد اخلاقی: درک و رعایت اصول اخلاقی در به‌کارگیری فناوری‌های نوین.

کاهش کارهای تکراری و افزایش تعامل عمیق

آقازاده بر اهمیت استفاده از هوش مصنوعی برای کاهش کارهای تکراری اداری معلمان تأکید کرد. این کارها شامل نمره‌دهی اولیه یا آماده‌سازی طرح درس‌های اولیه می‌شود. او معتقد است که مجموع این اقدامات در نهایت زمان بیشتری را برای تعامل عمیق‌تر با دانش‌آموزان و توجه به نیازهای روانی و خلاقی آنان فراهم می‌سازد.

«هوش مصنوعی زمان بیشتری برای تعامل عمیق‌تر با دانش‌آموزان و توجه به نیازهای روانی و خلاقی آنان فراهم می‌سازد.»

بازنگری در برنامه‌های درسی و نظریه هوش‌های چندگانه

با تکیه بر دانش تخصصی خود در بخش برنامه‌ریزی درسی، آقازاده رویکرد استفاده از هوش مصنوعی را فراتر از یک ابزار تکنولوژیکی صرف دانست و بر لزوم بازنگری آن در اهداف و محتوای برنامه‌های درسی تأکید کرد. وی افزود که انتقال محتوا از طریق سامانه‌های هوشمند، زمانی مؤثر است که سند برنامه درسی ملی ظرفیت لازم برای ادغام مدل‌های هوش مصنوعی مولد را در طراحی فعالیت‌ها و ارزشیابی‌های تکوینی داشته باشد.

آقازاده همچنین به ارتباط تنگاتنگ بین کاربرد هوش مصنوعی و نظریه هوش‌های چندگانه اشاره کرد. در گذشته، تمرکز آموزش بر هوش‌های زبانی و منطقی ریاضی بود، اما امروز هوش مصنوعی، به‌ویژه ابزارهایی که قابلیت شبیه‌سازی تعاملات پیچیده را دارند، این امکان را فراهم می‌آورند که به هوش‌های فضایی، درون‌فردی و بین‌فردی نیز توجه ویژه‌ای شود. معلم باید بداند چگونه با تنظیم پرامپت‌ها و سناریوها، بستری فراهم کند که دانش‌آموز با تکیه بر هوش خاص خود، از طریق تعامل با سیستم، به درک عمیق‌تری دست یابد. این مهارت، هسته اصلی تخصص جدید معلم عصر دیجیتال است.

پنل‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی

بخش دوم این همایش به ارائه پنل‌های تخصصی توسط اساتید با محور چگونگی و تأثیر استفاده از هوش مصنوعی در بستر آموزشی اختصاص داشت و کارگاه‌های مختلفی نیز توسط اساتید برگزار شد.