رونمایی از سیاهه انتشار آلاینده‌های هوای تهران و افتتاح ۶ ایستگاه جدید سنجش

نقش محوری شرکت کنترل کیفیت هوای تهران

شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با بیش از ۳۰ سال سابقه فعالیت، نقشی کلیدی در سنجش، پایش، پیش‌بینی، مدل‌سازی و اطلاع‌رسانی شفاف در زمینه آلودگی هوا و صدا ایفا می‌کند. این شرکت با تولید ده‌ها گزارش علمی و عملیاتی، از جمله سیاهه انتشار، ابزارهای مدیریتی و پشتیبانی لازم را برای مدیران و سیاست‌گذاران شهری و ملی فراهم آورده است.

فاطمه کریمی تأکید کرد: «آلودگی هوا و آلودگی صوتی دو مسئله جداگانه نیستند، بلکه هر دو از عوامل مؤثر بر سلامت جسمی و روانی و کیفیت زندگی شهروندان به شمار می‌روند. مأموریت شرکت فراتر از پایش صرف، شامل شناخت عمیق مسائل، تحلیل ریشه‌ای و طراحی مداخلات اجرایی مبتنی بر شواهد علمی می‌شود.»

این شرکت در پشتیبانی از اجرای اسناد بالادستی مانند قانون هوای پاک، به‌ویژه در ماده ۲۰ آیین‌نامه فنی برای هم‌افزایی در بهره‌برداری از دستگاه‌های سنجش کیفیت هوا و دسترسی برخط به اطلاعات، و همچنین در ماده ۲۹ در حوزه آلودگی صوتی، نقش تخصصی و حمایتی دارد.

توسعه زیرساخت‌های پایش و حمل‌ونقل پاک

در حال حاضر، ۱۹ ایستگاه فعال سنجش آلودگی هوا و ۳۵ ایستگاه سنجش آلودگی صوت در سطح شهر تهران فعال هستند که داده‌های آن‌ها مطابق با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست پایش و به‌صورت شفاف در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد.

• افتتاح ۶ ایستگاه جدید: با استفاده از فناوری‌های روز، ۶ ایستگاه جدید سنجش آلودگی هوا افتتاح شده که ظرفیت پایش را تا ۳۰ درصد افزایش می‌دهد.
• تمرکز بر حمل‌ونقل شهری: توجه ویژه‌ای به بخش حمل‌ونقل شهری به‌عنوان یکی از منابع اصلی آلودگی هوا و صدا شده است.
• مطالعات تخصصی: مطالعاتی در زمینه توسعه حمل‌ونقل پاک و محدوده‌های کم‌انتشار شامل طراحی منطقه کم‌انتشار، ارزیابی جایگزینی تاکسی‌های شهری با خودروهای پاک و هیبریدی، امکان‌سنجی به‌کارگیری اتوبوس‌های برقی در ناوگان تندرو و بررسی توسعه موتورسیکلت برقی انجام شده است.

تمامی این اقدامات بر پایه سیاهه انتشار شهر تهران استوار است؛ ابزاری تحلیلی که داده‌های پراکنده پایش را به یک نظام منسجم تبدیل کرده و منشأ، شدت، زمان و مکان انتشار آلاینده‌ها را مشخص می‌کند. این سیاهه، فرآیند تصمیم‌گیری را از واکنش‌های مقطعی به سمت برنامه‌ریزی هدفمند و پیش‌دستانه سوق داده است.

پیش‌بینی و منشأیابی آلودگی

پروژه پیش‌بینی آلودگی هوا با بهره‌گیری از داده‌های سیاهه انتشار، اطلاعات هواشناسی و مدل‌های پیشرفته انتقال و شیمی جو، امکان پیش‌بینی وضعیت آلودگی هوا تا ۷۲ ساعت آینده را فراهم کرده است. همچنین، پروژه منشأیابی و سهم‌بندی منابع انتشار ذرات معلق در حال اجراست.

ارتقاء کیفی سیاهه انتشار ۱۴۰۱

نسخه سال ۱۴۰۱ سیاهه انتشار، نسبت به نسخه سال ۱۳۹۶، ارتقای کیفی قابل توجهی داشته است. این ارتقاء ناشی از:

• تکمیل خلأهای دانشی
• افزایش پوشش منابع
• به‌روزرسانی ضرایب انتشار بومی
• پرداختن به نقش منابعی مانند کشاورزی، پسماندسوزی و فعالیت‌های معدنی در آلودگی هوا

در تدوین این سیاهه، علاوه بر دانشگاه تهران به‌عنوان ناظر اصلی، از ظرفیت نخبگان دانشگاهی و اتاق‌های فکر تخصصی نیز برای بررسی و رفع ایرادات استفاده شده است.

چالش‌های پیش‌رو و امید به بهبود

صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، در این مراسم تأکید کرد که تدوین سیاهه انتشار تنها ابتدای راه است و باید در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها تأثیر لازم را بگذارد.

صدیقه ترابی اظهار داشت: «تهران یکی از آلوده‌ترین شهرها است. در یک سال گذشته تلاش‌های زیادی کرده‌ایم تا شهر به شرایط بهتری برسد اما اکنون که به سطح شهر می‌روم، وضعیت خوبی نمی‌بینم. زمانی می‌توانیم به اقداماتمان افتخار کنیم که وضعیت بهتری را در شهر تهران داشته باشیم. همه ما باید تلاش کنیم تا انسجام را در اقداماتمان حفظ کنیم.»

وی با اشاره به تجربه موفق پکن در تبدیل هوای آلوده به هوای پاک، ابراز امیدواری کرد که با همگرایی نهادی، حرکت در مسیر دانش و پایبندی به قانون، مدیریت و حل مسئله آلودگی هوای تهران نیز امکان‌پذیر خواهد بود.