مذاکرات ژنو: احتمال ورود به مرحله نگارش تعهدات مکتوب

عضو اندیشکده «شورای آتلانتیک» بر این باور است که در صورت برگزاری دور سوم مذاکرات، احتمالاً گفت‌وگوها از تفاهمات اولیه به سمت تعهدات مکتوب پیش خواهد رفت. این ارزیابی در حالی مطرح می‌شود که نشانه‌هایی از جدیت در دور اخیر مذاکرات ژنو مشاهده شده است.

ارزیابی مذاکرات ژنو: نگاهی محتاطانه

دنیس سیترونوویچ، عضو برجسته اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک، در صفحه شخصی خود به ارزیابی کوتاهی از دور اخیر مذاکرات ژنو پرداخته است. این ارزیابی با تأکید بر احتیاط لازم، نکات کلیدی زیر را برجسته می‌کند:

ماهیت جدی گفت‌وگوها: اظهارات مقامات ایرانی و عمانی حاکی از جدیت و محتوایی بودن مذاکرات است. این دیدارها به احتمال زیاد شامل نشست‌های مستقیم میان استیو ویتکاف و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بوده است.
بحث بر سر چارچوب توافق: به نظر می‌رسد گفت‌وگوهای معناداری پیرامون چارچوب یک توافق احتمالی صورت گرفته است. با این حال، هنوز مشخص نیست که این همگرایی به معنای حل اختلافات اصلی مانند مسائل موشکی و هسته‌ای باشد، هرچند این موضوعات تقریباً به طور قطع محور اصلی مذاکرات را تشکیل داده‌اند.
ورود به مرحله نگارش: اگر دور دیگری از مذاکرات برگزار شود، احتمالاً روند گفت‌وگوها از بحث‌های مفهومی به مرحله نگارش متن و تبدیل تفاهم‌های اولیه به تعهدات مکتوب وارد خواهد شد.

نقش ترامپ و افزایش هزینه‌های شکست

پیشرفت نهایی این مذاکرات به طور مستقیم به تصمیمات رئیس‌جمهور دونالد ترامپ وابسته است. سیترونوویچ تأکید می‌کند که با وجود خوش‌بینی محتاطانه از سوی منابع ایرانی و عمانی، ادامه روند مذاکرات منوط به همسویی توافق در حال شکل‌گیری با محاسبات سیاسی و راهبردی کنونی رئیس‌جمهور آمریکاست.

یک ارزیابی محتاطانه نشان می‌دهد که، مشروط به تأیید رئیس‌جمهور، دست‌کم یک دور دیگر مذاکرات محتمل است. در عین حال، هر دو طرف به نظر می‌رسد هزینه شکست را افزایش می‌دهند: ایالات متحده توانمندی‌های بیشتری به منطقه اعزام کرده و ایران رزمایش‌هایی با شبیه‌سازی بستن تنگه هرمز انجام داده است.

پیام روشن است: در صورت توقف یا فروپاشی مذاکرات، احتمال تشدید گسترده‌تر تنش‌های نظامی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. این وضعیت یادآور دوره‌های پیشین مذاکرات است که با وجود توصیف شدن به عنوان «جدی»، در نهایت با اقداماتی نظیر حمله اسرائیل با تأیید ایالات متحده مواجه شدند.

خوش‌بینی محتاطانه در سایه تصمیمات کلیدی

با توجه به اینکه مسیر نهایی این مذاکرات به تصمیمات رئیس‌جمهور ترامپ گره خورده است، خوش‌بینی محتاطانه‌ای که از سوی عراقچی و وزیر خارجه عمان ابراز شده، در این مرحله نباید بیش از حد تفسیر شود. این وضعیت نشان‌دهنده پیچیدگی و حساسیت بالای دیپلماسی جاری است.