سرباز آمریکایی از تلاش‌های جسی جکسون برای آزادی‌اش از اسارت یوگسلاوی می‌گوید

در ماه مه ۱۹۹۹، گروهبان اندرو رامیرز، سرباز ارتش ایالات متحده، بیش از یک ماه در اسارت نیروهای یوگسلاو به سر می‌برد و روزهای تاریک حبس و بازجویی را تحمل می‌کرد. تنها چند هفته قبل از آن، رامیرز و دو سرباز دیگر در یک گشت‌زنی معمول در نزدیکی مرز مقدونیه و یوگسلاوی، در جریان جنگ کوزوو، به طور غیرمنتظره‌ای با نیروهای دشمن روبرو شده و پس از یک درگیری کوتاه تسلیم شدند.

رامیرز در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفت که در دوران اسارت، از تلاش‌های پشت پرده برای آزادی سه اسیر آمریکایی بی‌خبر بود. رهبری این تلاش‌ها – برخلاف میل کاخ سفید – بر عهده کشیش جسی جکسون بود که روز سه‌شنبه در سن ۸۴ سالگی درگذشت.

تلاش‌های دیپلماتیک جسی جکسون

در زمان دستگیری رامیرز، نیروهای ناتو به رهبری ایالات متحده، تنها چند روز از آغاز یک کارزار هوایی گسترده برای وادار کردن دولت یوگسلاوی به رهبری اسلوبودان میلوسوویچ، رئیس‌جمهور وقت صربستان، به عقب‌نشینی از کوزوو می‌گذشت. جکسون، که در آن زمان ۵۷ ساله بود، پیش از این سابقه آنچه برخی آن را «دیپلماسی خصوصی» برای کمک به آمریکایی‌ها در خارج از کشور می‌نامیدند، داشت.

این تلاش‌ها شامل آزادی یک خلبان نیروی دریایی آمریکا در سال ۱۹۸۴ که توسط نیروهای سوری در لبنان سرنگون و اسیر شده بود، آزادی ۲۲ آمریکایی زندانی در کوبا و آزادی شهروندان آمریکایی که توسط دولت عراق در آستانه جنگ اول خلیج فارس نگهداری می‌شدند، بود.

«یکی از شکست‌های جنگ، شکست دیپلماسی، ارتباطات و اعتماد است.»

— جسی جکسون

اما در اوایل سال ۱۹۹۹، دولت کلینتون با دخالت جکسون مخالف بود و به آرامی به او هشدار داد که حتی اگر او به این کار ادامه دهد، بمباران‌ها متوقف نخواهد شد. در همین زمان، دولت یوگسلاوی با راد بلاگویویچ، نماینده وقت ایالت ایلینوی – و بعدها فرماندار – که تنها نماینده صرب‌تبار در کنگره بود، تماس‌هایی برقرار کرد.

مذاکرات دشوار و آزادی سربازان

بلاگویویچ در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی به یاد آورد: «وزارت خارجه به من اجازه نمی‌داد بروم. من فقط یک نماینده تازه‌کار کنگره بودم.» اما به پیشنهاد دیوید اکسلرود، مشاور سیاسی که بعدها مشاور ارشد باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق شد، بلاگویویچ با جکسون همکاری کرد و ابتدا از طریق پسرش، جسی جونیور، با او تماس گرفت.

بلاگویویچ گفت: «جکسون از آمدن خودداری کرد مگر اینکه به او اجازه ملاقات با سربازان ما داده شود. کاری که من توانستم انجام دهم این بود که از دولت آنجا تضمین بگیرم. به ما هشدار داده بودند که نرویم چون خطرناک بود.»

در اواخر آوریل، جکسون به همراه بلاگویویچ و هیئتی چند مذهبی، به بلگراد پرواز کردند و مستقیماً با خود میلوسوویچ دیدار کردند تا امید به میانجیگری برای آزادی سربازان را داشته باشند. جکسون بعدها به آسوشیتدپرس گفت: «من باید او را متقاعد می‌کردم که گزینه‌هایش چیست.»

رامیرز و دو سرباز دیگر، گروهبان کریستوفر استون و متخصص استیون گونزالس، از این اتفاقات بی‌خبر بودند. رامیرز گفت: «بدون هیچ توضیحی [یوگسلاوها] آمدند و ما را بردند. ما را با دستبند و همه چیز به اتاقی بردند. من دوربین‌های سی‌ان‌ان و برخی دیگر از خبرگزاری‌ها را دیدم و کشیش جسی جکسون آنجا بود. ما هیچ اطلاعی نداشتیم که چه اتفاقی می‌افتد. بعدها به شوخی به او گفتم که فکر می‌کردم اینجا دیوانه است – حتی کشیش جکسون را هم اسیر کرده‌اند!»

پافشاری جکسون و نتیجه موفقیت‌آمیز

پشت صحنه، مذاکرات همچنان پرتنش بود. بلاگویویچ افزود: «این سه چهار روز پرهیجان بود. میلوسوویچ در ابتدا پیشنهاد داد که به او اجازه دهد یک یا دو سرباز را با خود ببرد. جکسون ثابت‌قدم بود. او گفت که ما فقط یک یا دو نفر را نمی‌بریم. یا همه آنها را می‌بریم یا هیچ‌کدام را.» نماینده سابق ایلینوی افزود: «جسی جکسون شخصیت اصلی بود. من اساساً فقط یک نفر بودم که چمدان‌های او را حمل می‌کردم.»

یوگسلاوها کوتاه آمدند. سربازان در ۱ مه آزاد شدند و در ۲ مه به همراه جکسون و هیئت او به کرواسی رفتند و سپس با هواپیما به یک پایگاه آمریکایی در آلمان منتقل شدند. رامیرز از اولین ملاقات‌هایشان به یاد می‌آورد: «[جکسون] بسیار مطمئن بود. او گفت که بدون ما نمی‌رود و خانواده‌های ما در ایالات متحده از ما حمایت می‌کنند. او می‌خواست مطمئن شود که ما می‌دانیم او با ما به خانه برمی‌گردد.»

رامیرز حدود یک سال پس از آزادی ارتش را ترک کرد و به کالیفرنیای زادگاهش بازگشت. او با جکسون در ارتباط ماند، برای معرفی پسر تازه متولد شده‌اش به شیکاگو پرواز کرد و گهگاه او را در رویدادهایی در سراسر کشور می‌دید. او از شنیدن خبر درگذشت مردی که آزادی او را تضمین کرده بود، «دلشکسته» شد.

رامیرز افزود: «او کاری برای ما انجام داد. مجبور نبود این کار را بکند. من واقعاً معتقدم که او این کار را انجام داد زیرا کسی را در نیاز دید و فکر کرد که می‌تواند مداخله کند. او این کار را برای ما و برای خانواده‌هایمان انجام داد. ما برای همیشه از او سپاسگزاریم.»